terug naar home

Erfgoeddag/Week van de Geschiedenis
>>>Studiedag Bossche geschiedenis
[18 januari 2008]

 

Creatieve Piramide over locatie GZG 28 november 2007 op pagina Zuid-Wvaart

Nog een reactie [imam ] op Erfgoedjaar 6 april 2008.

Voor bisschop -lichtelijk - confronterende  opening Erfgoedjaar 21 maart 2008.

Feestelijk en ook zorgelijke opening Erfgoedjaar  17 maart 2008.

Studiedag Bossche stadsgeschiedenis 
den bosch, 18 januari 2008.


Historische lezing en spelletjes voor jeugdboschlogie in bouwloods
den bosch, 20 oktober 2007.

Avond van de -gevarieerde- Geschiedenis den bosch, 17 oktober 2007. [ Kwartetspel ]

Winnaars BQ-test 2007 den bosch, 24 september 2007.

Bossche wijken en buurten in beeld 23 september 2007

BQ-test ook via internet den bosch, 5 septmeber 2007.

Lezing Glaudemans  den bosch, 11 november 2006

Marianne Keser leest voor uit Anna van Hambroeck

-den bosch,  6 november 2006.

Voordracht  prof. Raymond Uytven over Brabanste beestenboel 

-den bosch, 17 oktober 2006.

Lezing Resy Rabou over Brabantse hertogen /den bosch, 18 oktober 2006.

Finale Bossche quiz -den bosch, 19 oktober 2006 

        Open dag Stadsarchief 14 oktober 2006

Mooie en erg historische stukken

Bezoek van 'de Hertog van Bunswijk' aan Brabants Museum/ den bosch, 17 oktober 2006

Boschlogen als winnaars van de  BQ-test den bosch, 25 septmeber 2006.

Prijswinnaars Week vd Geschiedenis oktober 2005/den bosch, 16 maart 2005

Verhalen klinken in Week van de geschiedenis -31 oktober 2005

Verhalenvertellers  - 31 oktober 2004. 

Achtergrond Erfgoeddag

Programma van de dag

=====================

Nog een reactie [door imam Kücük  ] op Opening Erfgoedjaar 6 april 2008.

Nadat Patrick Timmermans [projectleider ‘Geloven in Brabant’] reageerde op de vertaling van de Turkse oproep tot gebed en het vervroegd vertrek van de als genodigde bisschop Hurkmans [Bastion Oranje, 17 maart 2008], komt nu ook de Eindhovense Imam Hüseyin Kücük, die speciale gast was van deze ceremonie, met een reactie. Over dat gebed zegt begeleider Arie van der Zon namens de imam dat ‘…die Azan [oproep tot gebed] in het klassiek Arabisch werd gedaan zoals gewoon is, en niet in het Turks,’ zoals wij schreven. ‘In die klassieke taal wordt Allah gebruikt, maar -na overleg -kozen we  in de vertaling voor God.’ 
Wat betreft de aanwezigheid en de onderlinge ontmoeting van geloven: ‘Jammer dat bisschop Hurkmans eerder weg moest, maar spijtig dat ie niet even de moeite nam om de broeder in het geloof Imam Kücük de hand te drukken. Integreren en komen tot een islam met een eigen Nederlands gezicht vraagt een handreiking van beide kanten,’ aldus de reactie van de Eindhovense imam. 

Patrick Timmermans benadrukte eerder  in zijn reactie ook dat deze opening een uitnodiging tot ontmoeting was bedoeld…  

Maar woordvoerder Savelsbergh van de bisschop laat weten dat de bisschop vooraf had gemeld eerder weg te moeten..  . © paul kriele.   

'Confrontaties' voor bisschop bij opening Erfgoedjaar 21 maart 2008. 

Behalve zorgelijk [én feestelijk] was de opening van het Erfgoedjaar [bericht Bastion Oranje 17 maart 2008] in het Jheronymus Bosch Art Center min of meer confronterend voor bisschop Hurkmans. De bisschop zat als genodigde met enkele deputeerden op de eerste rij.

Gastheer Jo Timmermans gaf in zijn welkom een klaagzang over de ellen lange bouwprocedure in de richting van de gemeente  [met nam de welstandscommissie]. Maar het verhaal over dit nieuwe Jeroen Boschcentrum begon hoeveel voeten in de aarde het  verwerven van de Jacobkerk al wel niet gegeven heeft. Door de status als monument é n als kerk Een lange  procedure waarbij je soms de moed in de schoenen zonk, zodanig dat ik bijna het bijltje erbij neergelegd had,  aldus Timmermans. En in het rijtje betrokkenen werd ook  expliciet het bisdom genoemd, dat met een clausule in het contract liet opnemen het gebouw ooit als  kerk opnieuw te kunnen bestemmen. Vandaar dat het priesterkoor in tact moest blijven er geen horeca-activiteiten mogen plaatsvinden.
Behalve dát gaven gedeputeerde Brigitte van Haaften, hoogleraar kerkgeschiedenis  Peter Nissen vanaf de preekstoel en voorzitter van de Stuurgroep Erfgoedjaar Hans Groothuis lezingen die in hun terugblik onder meer de teloor gang van het katholieke  geloof belichten en de leegstand en hergebruik van de kerken benadrukten.
Bij de aanvang van deze ceremonie moest bisschop Hurkmans ook nog eens een Turkse oproep tot gebed, een zgn. Azan, van de Turkse Imam Hüseyin Kücük uit Eindhoven aanhoren. ‘God is de grootste, haast u naar het gebed’,  zong – bij herhaling- de iman ipv Allah ! is de grootste. 

Rechts achteraan [boven het affiche] is- moeilijk zichtbaar- de Turkse Iman Hüseyin Kücük te zien terwijl die zijn oproep deed  tot gebed, een zgn. Azan.
Links vooraan de mantel voor het Mariabeeld die ondermeer bestaat uit tientallen lapjes die Nelleke de Laat inzamelde van over de hele wereld vandaan.

- foto © paul kriele, 17 maart 2008.


De eerste die voor de pauze de benen nam was  bisschop Hurkmans, maar het was bekend dat er om 14.15 uur een afspraak in zijn agenda stond, aldus de projectleider van ‘Geloven in Brabant’ Patrick Timmermans, die onderstreept dat de bisschop als lid van het Comité van Aanbeveling graag aanwezig was en ook dat de Turkse deputatie zich erg vereerd toonde met de uitnodiging. Timmermans vertaalt deze gelegenheid als een uitnodiging tot ontmoeting en niet een moment van confrontatie !  

'Kijk je naar de koepel omhoog en denk je even alle heiligenfiguren weg,' aldus Patrick, 'dan waan je je in een Turkse moskee. '-© paul kriele   

Feestelijk en ook zorgelijke opening Erfgoedjaar 17 maart 2008. 

-De –provinciale - opening van het Erfgoedjaar, dat het  thema Geloven in Brabant  heeft, was zowel feestelijk als zorgelijk. Die aspecten benadrukte hoogleraar kerkgeschiedenis prof. Peter Nissen vanaf de preekstoel in het Jheronymus Bosch Art Center. Dat zorgelijke [vlg Nissen  het historisch faillissement van het religieus Erfgoed] zat hem in het feit dat een steeds krimpende gemeenschap in de samenleving zorg draagt voor wat er aan religieus erfgoed nog over is aan met name gebouwen. Daarom riep Nissen op dat niet alleen die kleine grijze kerkgemeenschap, maar de hele samenleving zich geroepen dient te voelen die zorg op zich te nemen. Bij de registratie van die teloorgang wees Nissen ook op de teloorgang van de verhalen over dat geloof. Die moeten we bewaren door ze te blijven vertellen.’ Nissen: ‘Er heerst een groeiend religieus analfabetisme. Wie weet nog over het geloof te vertellen. Wie kent nog de betekenis van de symbolen en de verhalen..? 
-Ook gastheer Jo Timmermans uitte zijn zorgen en deed een beroep op de overheden om een beleid te gaan uitstippelen rond het in standhouden van – kerkelijke -  monumenten. In die klaagzang duidde Timmermans eerstens op de moeizame procedure naar een opzet/organisatie van dit Jeroen Boschcentrum, wat hij neerlegde bij  ‘..een combinatie van factoren en Jéminée lange besprekingen’.
Meer nog bekritiseerde de initiatiefnemer en geestelijke vader achter dit centrum de vergunningverlening. Timmermans noemde expliciet  de welstandscommissie die ‘…alle tijd van de wereld hebben’ en door wier werk ‘de  ambtenaren met de handen in het haar zaten. Die combinatie maakte het moeilijk om tot een besluitvorming te komen,’aldus Timmermans. Maar refererend aan het Erfgoedthema: ‘We geloofden erin’.

Drie bijzondere gasten op een van de 1e rijen in het Jeroen Boschcentrum: Nelleke de Laat die door de projectleider Patrick Timmermans bevraagd werd over haar intiatief om -wereldwijd- lapjes stof en daarbij behorende verhalen in te zamelen, waaruit zij een mantel voor Maria vervaardigde.

De ceremonie werd geopend door Hüseyin Kücük, imam  van de Fatih-moskee in Eindhoven, die een -in het Turks- oproep tot gebed vertolkte, een zgn.  Azan. 
Links naast de imam een tolk die zijn grote waardering uitsprak dat deze Turkse afvaardiging bij de opening van dit Erfgoedjaar was uitgenodigd. 

Uiterst links, naast Nelleke, Hans Groothuis, de voorzitter van de Stuurgroep '2008 Jaar van het Religieus Erfgoed' in Brabant.

- foto's © paul kriele, 17 maart 2008.

-De middag was begonnen met een Azan, een oproep tot gebed gezongen door de Turkse imam Hüseyin Kücük uit Eindhoven, die namens een tolk zei zich zeer vereerd te voelen om bij deze ceremonie aanwezig te mogen zijn. 

-Op deze middag vond voor Den Bosch, de monumentenzorg en met name de [Restauratiecommissie van de] Sint Jan een hoogtepunt in de geste van gedeputeerde voor Cultuur [en Sport ] Brigite van Haaften, die de St. Jan een extra bijdrage van 500.000 euro schonk. Dat betekent dat de restauratie nog slechts een half miljoen behoeft op te halen. Díe cheque en nog twee, voor een project in Goirle [€ 2190] en voor de restauratie van de oudste Romaanse toren in Brabant [Neerangel] [€ 3200], vormden de symbolische opening van dit Erfgoedjaar, aldus de gedeputeerde die ook nog aangaf dat niet alleen de eerder 50 toegekende aanvragen, maar alle 100 projecten die zijn ingediend voor dit Erfgoedjaar gehonoreerd worden.
Ook de gedeputeerde toonde zorgen: er is voort tientallen miljoenen achterstand bij het onderhoud aan monumenten. Daarom zegde Van Haaften ook nog eens 5 miljoen toe om Brabantse monumenten te kunnen onderhouden.

De eregasten. Op de linker foto achterin Jan en Joke van Oudheusden, dan het echtpaar Gerdie en Jo Timmermans, onbekend, gedeputeerde voor Cultuur Brigite van Haaften, bisschop Hurkans en een onbekende. 
Middelste foto: 2e vanb links Truus Houtepen, voormalig gedeputeerde, daarnaast een afgevaardigde van het Bredase Monumentenhuis, dan Aloysia Jetten, fractievoorzitter van de Brabant Partij en rechts Gerard van Oudenhoven van de Martinuskerk in Cuyk.

Rechter foto: onbekend, Leon van Liebergen,directeur van het Museum voor Religieuse Kunst in Uden, Charles de Mooij directeur Noordbrabant Museum, Hans Groothuis voorzitter van de  Stuurgroep Jaar van het Religieus Erfgoed, Nelleke de Laat, een Turkse tolk en de Eindhovense Iman Hüyseyin Kücük.
  -foto's © paul kriele, 17 maart 2008.

Uitreiking van drie cheques welke handeling symbolisch de opening van dit provinciale Erfgoedjaar betekende.
L
inks: Herman Lerou van de Stichting Nationaal Monument Sint Jan en kerkbestuurslid, ontvangt een cheque van gedeputeerde Brigite van Haaften van 500.000 euro. Midden:  Joop Peters uit  Neerangel, ontvangt 3200 euro en Joseph Wijdemans uit Goirle 2100 euro.  foto's © paul kriele, 17 maart 2008.

-Links: Tijdens de vertoning van een serie stomme films over Brabants kerkelijk leven speelde dit trio,  bestaande uit: Keimpe de Jong, Jasper le Clercq en Andreas Suntrop.
-Midden: Nelleke de Laat wordt geďnterviewd door Patrick Timmermans over haar ontworpen Mariamantel.
=Rechts nog een beeld van de bijeenkomst in het Jheronymus Bosch Center, die massaal werd bezocht, van kerk en koor. © paul kriele, 17 maart 2008.

-------------------------------- 

Studiedag Bossche geschiedenis [Jeroen Boschcentrum]   18 januari 2008
[Excuses voor de kwaliteit van de foto's]
 

Op vrijdag 18 januari 2008 hield  het Stadsarchief 's -Hertogenbosch samen met de Stichting Erfgoed Brabant  een studiedag over de Bossche stadsgeschiedenis.

 

Jheronymus Bosch Art Center.

  Voor de beoefening van de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch is het jaar 2007 erg vruchtbaar geweest. Het Stadsarchief ’s-Hertogenbosch en de Stichting Erfgoed Brabant i.o. lieten tijdens een studiedag op vrijdag 18 januari historici aan het woord die in het afgelopen jaar een boek schreven over zeer verschillende aspecten uit de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch van de middeleeuwen tot in de vroegmoderne tijd.
Het was vandaag vrijdag 18 januari 2008 - een uitermate boeiende maar ook vermoeiende dag, de zaal was tot de laatste stoel bezet (naar schatting 100 á 120 mensen) in een gemęleerde bezetting, van allerlei pluimage dus.

De meeste sprekers wisten de toehoorders zo te boeien dat de zaal regelmatig muisstil was en ook enkele sprekers, zorgden ook wel voor een enkele kwinkslag of soms zelfs regelrechte humor. 

Links: De middelste van het groepje links is Arnoud Jan Bijsterveld, rechts daarnaast Leo Adriaenssen en daarnaast Geertrui van Synghel.

Rechts: Arnoud Jan Bijsterveld.

-foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

Na afloop van de dag was er ook de mogelijkheid om een of meer boeken te kopen van de promovendi (ik weet niet zeker of het allemaal promovendi waren, maar de meeste wel).

Opvallend was ook dat drie sprekers Belg waren en 4 van de 7 mensen waren jong, de onderwerpen waren zeer verschillend van aard, maar hoewel de doctoraal scripties niet allemaal uitsluitend over den Bosch gingen, hadden de sprekers er wel voor gezorgd om hun lezing op den Bosch toe te spitsen.
De entree was 5 euro, waarvoor de belangstellenden niet alleen de sprekers voorgeschoteld kregen, maar ook een 2x koffie/thee en een prima verzorgde lunch.

Voorstellen van de spreker/ster

Links dia uit voordracht Geertrui van Synghel [m.]. Rechts: Een secretarie uit de middel eeuwen. -foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

-Geertrui Van Synghel (Belgische) – Hoe je een  - voor de meeste – saai onderwerp toch boeiend kunt brengen zou als subtitel kunnen gelden voor het onderwerp van Geertrui Van Synghel, zij deed grafologisch (als ik me niet vergis) onderzoek naar de secretarieambtenaren waarvan tot nu toe de namen tot ergens rond 1400 geen enkele naam bekend was. Door haar langdurige onderzoek (8 jaar) met het vergelijken van de handschriften van Bossche geestelijken en notarissen met de handschriften van de Bossche secretarissen, was ze tot meer als 60 namen gekomen die tot aan haar onderzoek niet bekend waren .

Links Jan Sanders en Annemarie van Lith-Droogleever Fortuijn.

-foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

 

- Annemarie van Lith-Droogleever Fortuijn en Jan Sanders, zij traden op als duo sprekers, waarbij Annemarie van Lith-Droogleever Fortuijn de lezing hield en Jan Sander passages voorlas uit het werk. Ook dit was een geslaagde voordracht, temeer daar Jan Sanders met een verdraaide stem de passages voorlas, waarbij de nadruk lag op scheld en vloekwoorden uit die tijd, maar ook de gekleurde bril waardoor de vrome Heyman Voicht van Oudheusden de wereld bekeer.

Links afbeelding horend bij de lezing van Elise Nederveen Meerkerk. Rechts:  boek van Elise Nederveen Meerkerk [l.]. -foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

-Elise van Nederveen Meerkerk had als onderwerp Vrouwen in de textielnijverheid, waarbij ze zich ook toespitste op de Bossche situatie, zij deed onderzoek naar zelfstandige vrouwen in de textielnijverheid. Uit haar verhaal bleek dat de Bossche/Nederlandse vrouwen behoorlijk zelfstandig opereerden, handelden en verkochten. 

Peter de Cauwer.

-foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

- Peter De Cauwer (Belg) behandelde het veelvuldig behandelde thema van het beleg van `s-Hertogenbosch in 1629, maar zijn “Tranen van bloed” is zeker geen doorborduren op bestaande literatuur. Hij laat zowel de Staatse als de Bossche kant zien, maar ook door het in een internationaal te belichten en vanuit het veld te schrijven, dus vanuit het standpunt van de burgers, boeren als soldaten. Zijn scriptie is de moeite waard om te lezen omdat het duidelijk een ander beeld geeft dan alle tor nu toe mij bekende boeken over dit onderwerp.

Links: Leo Adriaenssen. 
Rechts: afbeelding horend bij de lezing van Adriaenssen.

-foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

 - Leo Adriaenssen heeft gepubliceerd over wat de boeren en burgers in de Meierij te verduren hadden op het dieptepunt van de 80 jarige oorlog. Hij had zeggen en schrijven maar 1 afbeelding, maar zijn voordracht maakte dat meer dan goed, alleen al de cijfers die de revue passeerden waren indrukwekkend, maar ook  verschrikkelijk. Door de terreur van zowel de Spanjaarden als de Staatsen woonden er op het dieptepunt nog maar 1/3 van de bevolking, de rest was gevlucht of gestorven. 

Hierboven Jord Hanus en een afbeelding uit diens presentatie. -foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

 - Jord Hanus (Belg) vertelde over de geldstromen, maar dit onderwerp sprak me niet zo aan en er is weinig over blijven hangen bij mij.

-Kennelijk was de vermoeidheid bij de vorige spreker al toegeslagen, want over de voordracht van de welbekende Aart Vos geld het zelfde als bij de vorige spreker, ik kan er niets over produceren.

Links: na afloop, ontvingende sprekers uit handen van Jac Biemans [Stadsarchief]  een attentie.
Rechts: archivaris Rolf Hagen.


-foto's © herman van boxtel, 18 januari 2008.

 

-------------------------------------
Week van de geschiedenis:
Historische Lezing en spelletjes voor jeugdboschlogie in bouwloods
den bosch, 20 oktober 2007.

Terwijl op de bovenverdieping van de bouwloods volwassen luisterden naar de middel eeuwse muziek van deSpeelgroep Elkerlyck [met Nico Ria en Coltte] en de lezing van Resy Rabou met assistentie van Boschloog Jan van Wijnhoven, over de historische stad [o.a. Judasbrug, Papenhulst en Choorstraat]  werden beneden de kinderen vermaakt door Hans, Judith, Erin en Britt Dekker en Juul Lommers. Van Wijnhoven kwam later in de middag met een lezing over de IJstijd in Den Bosch. Judith Bekker is coördinator van het museum De Bouwloods als opvolgster van Resy Rabou.

Andere kinderen namen deel aan een speurtocht in de stad en in en bij de bouwloods beoefende een groepje van vijf jongens en meisjes oude spelen bijv aan de hand van een schilderij van Pieter Breughel. Maar er was ook Memories beschikbaar en een schaakspel, touwtje springen, hoepelen en een  blokkendoos. Hinkelen en appel happen konden de kinderen op bde buitenplaats van de bouwloods doen.

Alks dit pilotproject slaagt wordt het in een volgende editie voortgezet .

 Onder toezicht van Hans, Judith, Erin en Britt Dekker en Juul Lommers vermaakten enkele kinderen zich in de bouwloods terwijl hun ouders luisterden naar muziek en lezingen over historisch Den Bosch.   - foto's © paul kriele, 20 oktober 2007.
----------------------------------------

Avond van de gevarieerde geschiedenis den bosch, 17 oktober 2007.

Dankzij de spraakwaterval prof.dr. Maarten van Rossem met zijn boeiende voordracht over identiteit,  de jeugd van het Dance Centre Exteme was de editie van de Avond van de geschiedenis in het BAM-gebouw aan de Bethaniëstraat met 400 bezoekers al een succes.
Veel viel er op het 'gezelligste plein van Den Bosch' te zien [ presentatie project Slagerij ’t Pelske, Bossche historische foto’s en een nieuw kwartetspel] over de stad en nog meer te beluisteren in de liedjes [Drieërlei, Liedertafel De Meierij en het talent van de Koningstheater Akademie].

Markant middelpunt was de Bossche Historische Quiz die  [opnieuw] Hans Goossens en Ton van de Mortel [2e] als winnaars voortbracht. De winnaar kreeg een recentelijk - herverschenen -standaardwerk over Jeroen Bosch van R. Marijnissen cadeau. 
Deze Avond van de Geschiedenis werd meesterlijk en soms jolig gepresenteerd door Harry van den Besselaar en zal door de organisatie Rob van de Laar [Stadsarchief], Dick van de Vrie [BAM] en Nicole Segers  [Stichting - op gebied van communicatie - JANUS] zeker worden gecontinueerd.

Een kaart'[l] en afbeelding van de doos [r.] van het op de Avond van de Geschiedenis gepresenteerde kwartetspel. 

Impressies 

BAM- plein 
Op het, wat Harry van den Berselaar het gezelligste plein van Den Bosch noemde speelden zich van alles af. Die nieuwe bestemming was een generale voor wat in de toekomst meer gaat gebeuren. In de nieuwe begroting is geld vrijgemaakt voor de functie van de begane grond als publieksruimte, zodat  op gezette dagen men een kijkje kan nemen van het werk en van de producten van de BAM-medewerkers. 

Hierboven: de speelse en ludiek gekleede presentator Harry van den Berselaar, die met een kwinkslag hier en daar het programma,  dat uitliep door Maarten van Rossem uitgliep  tot tegen twaalven. 
Midden de organisatie, Rob van de Laar [Stadsarchief], Dick van de Vrie [BAM] en rechts Nicole Segers van communicatiestichting JANUS.
Rechter foto: Jan  Meester hoofd van de BAM, die een welkomstwoord mocht afsteken en aan Bert Theunissen,  de bedenker van het kwartetspel, het eerste exemplaar overhandigde. [zie hieronder]   
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007.

Hierboven: prof. dr. Maarten van Rossem, afkomstig uit Venlo [geen Nederlandse identiteit, evenmin de Brabanders] en woonachtig in Wageningen.
Rechts: Bert Theunissen de bedenker van het Bossche kwartetspel waaraan ook Arnold van de Veer, lid van de Heemkundekring Rosmalen,  heeft meegewerkt .
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007.

Daar stond dan -breedvoerig aangekondigd- Nederlands grootste causeur - prof. dr. Maarten van Rossem die dit keer niet als Betuwenaar zoals in vroegere eeuwen, Den Bosch kwam veroveren. Wel  nam de oud-Venlonaar en inwoner van Wageningende Bosschenaar voor zich in met zijn taalkundige grappenen en spitsvondige toespelingen op de kwaliteit van de Nederlander [thema identiteit]en specifiek dat van de Brabander. Niet voor nets was deze goeroe uitgenodigd .Het kwam van Rosem goed uit dat Maximá onlangs over de Nederlandse identiteit sprak en dat er veel gedoe is over de alochtone Nederlander. Van Rossem is Bijzonder  Hoogleraar met als leeropdracht 'de Nederlande cultuur in internationale context'. Die, dus niet vast te stellen identiteit kwam in al zijn variaties en nationale tegenstellingen, uitvoerig en vaak tot hilariteit leidend, aan bod.

Hierboven: Hans Janssen de eerste Bossche stadsarcheoloog en momenteel werkzaam als profesoor in Utrecht aan de universiteit Janssen is bezig met het schrijven van meerdere boeken. 
Midden  en rechts: het optreden van Drieërlei, het trio dat middel eeuwse muziek ten gehore bracht. vlnr Ine Blom Jan Mostert en Bert Verschoor.

Bossche quiz
De Bossche IQ-test ook wel de BQ [Bossche Quotient test genoemd, bevatte herkenbare vragen over stadsgezichten, steegjes en deed een beroep op de soms dialectische kennis van de zes deelnemers die door een jury met Jan Cadee, Coen Boode en Ed Hupkens, werden beoordeeld. Merkwaaredigg dta Hans Tervoort, die in twee edities hoog scoorde in, niet aanwezig was.. 

Het eindresultaat met Hans Goossens ook eerste in de voorronde van de Bossche BQ-test in het KW1-College, Ton van de Mortel die die avond eerste was als internetdeelnemer en op een gedeelde 3e en 4e plaats kwamen uit: Bernard van de Heijden en Ton de Coster. Vijfde werd Ruud Schouten en als laatste eindigde Margot Scheepens [Boschologie en Kring Vriendenlid. 

Hierboven: overzicht van de zaal met circa 400 bezoekers. 
Midden: vlnr Margot Scheepens [Boschlogie en Kring Vrienden], Jacques Biemans [Stadsarchief] en de echtgenote van Rolf Hagen.

Rechts: dirigent Martin Roovers van Liedertafel de Meierij,  het koor dat deze avond veelal Bossche liedjes van Niek de Rooij zong. 
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007.

Kwartetspel
Op de sfeervolle avond die ziocafspeld erondhet BAM-plein,  werd ook een nieuw spel, een Bosch k'wartetspel gepresenteerd. De idee is afkomstig van Bert Theunissen en de opzet [trouwens ook de naam] sluit perfect aan op het thema van De Week van de Geschiedenis 2007: Straten en Pleinen.Voor fanatiekelingen rond de Bossche historie en liefhebbers van oude foto's is dit een onmisbaar kleinood [4,50 euro]. Behalve oude straatfoto's, brengt het spel ook hofjes, optochten en processies, bruggen en straataankleding in beeld.

Hierboven:  de jury en de deelnemers aan de Bossche historische quiz. Linker foto vlnr.: Jan Cadee, Coen Boode en Ed Hupkens. Midden: vlnr de winnaar Hans Goossens  en die als laatsten eindigden: Margot Scheepens en Ruud Schouten. 
Rechter foto: vlnr.Ton van de Mortel [2e] , Ton de Koster [ex equo 3e],  Bernard van de Heijden [ex equo 3e]  en Hans Goossens [1e]  
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007. zie ook foto hieronder

Hierboven links: Naast de BAM-zaal was er in de Azijnfabriek het café ingericht dat veel aftrek vond.  
Midden het scherm met de quizvragen, hier over Bossche straatjes. Rechts Hans Goossens, Bernard  van de Heijden [ex equo] en  Ton de Koster [ex equo ] -
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007.

De dansers van Dancetheater Extreme die enkele heftige acts vertolkten met historische uitleg, zoals die over West-side story en een act met muziek van Britney Spears en Michael Jackson. 
Rechts: studenten aan de Koningstheaterakademie, die, zoals al eerder op de Boulevard bleek, met verfrissende en vernieuwende teksten kwamen. 
- foto's © gerard monté, 17 oktober 2007.
 
----------------------------------------------

Uitslag BQ-test in Week van het leren den bosch, 24 september 2007.

Maandagavond 24 september 2007  zijn tijdens de Bossche BQ-test   in de ‘School voor de toekomst’ acht  winnaars uit de bus gekomen die door mogen naar de finale op de Avond van de Geschiedenis op 17 oktober 2007 in de BAM.

De quiz, die op een speelse manier geleid werd door Piet Lathouwers en Frans van Gaal, telde 62 deelnemers, afkomstig uit diverse Bossche geledingen, maar waren niet, zoals op de 1e editie, naar bijv. Bosschenaar, ambtenaar of Boschloog ingedeeld, maar in groepen van [4 ] kleuren.
Volgens mede-jurylid Nort Lammers waren de vragen dit keer ‘...breder over de onderwerpen verdeeld en scherper’.
De laagste score uit 50 vragen in deze groepen was een gemiddelde van 24,3 [kleur blauw] en de hoogste 29 [groep rood].

Uit die kleurgroepen kwamen als winnaars te voorschijn:
-de 5e plaats [33 pnt.] een ex equo: Hans Tervoort [vorig jaar als 1e geëindigd], Ruud Schouten en Guus Smits.

-de 4e plaats [34 pnt.]:Theo van de Broek, Bert Koenen, Bernhard van de Heijden en Ton de Coster.
-de 3e plaats [35 pnt.]:  Harry van Haren, die deze plaats deelt met Margot Scheepens [Boschloog]. 

En als uiteindelijke winnaar 1e Hans Goossens [stadsgids] met 37 pnt.

Ook uit de deelnemers via internet kwam een winnaar:  Ton van de Mortel [voorheen radio&tv] met 33 pnt.

De winnaars van de BQ-test, afgeleid van Bossche Intelligentie Quotientietest, Hans Goossens [l.], Harry van Haren [r.]  en Margot Scheepens.

- foto © peter van gogh, 24 september 2007.

Wethouder Jetty Eugster die met een woordje over de betekenis van ‘leren’ de aftrap deed, verklaarde dat leren gezien moet worden als zich ontwikkelen. Naast leren kan dat ook betekenen: inhalen of bijspijkeren, zoals bij een taalachterstand, of iemand die analfabeet is.

De eerste zeven plus de internet winnaar gaan door naar de finale op 17 oktober 2007.
In de pauze traden Coen & Coen op, twee studenten aan de TheaterAkademie van het Koning Willem 1–College.
zie ook www.detijdreiziger.nl

  

© paul kriele, www.bastion-oranje.nl   

Wijken en buurten in beeld den bosch, 23 september 2007.  

In oktober 2007 komen er exposities over Bossche wijken en buurten. Omdat het thema dit jaar straten en pleinen is, zet het stadsarchief beeld en verhaal op over die Bossche buurten. De achtergrond is samen met de bewoners  de ontwikkeling van de stad in beeld te brengen. Bossche inwoner uit welke wijk ook, kunnen foto’s met hun verhaal aandragen bij archief of bibliotheek. Zaterdag 29 september 2007 vindt de aftrap plaats van de Week van de Geschiedenis   op het Burg. Loeffplein. Op de markten [tot 27 okltober2007], die verspreid over de stad plaatsvinden is de expositie te zien in een oude Bossche marktkraam.  

Ook het Koning Willem 1-College en de Bouwloods organiseren activiteiten rond dat thema.  In de Avond van de Geschiedenis [BAM-gebouw] is er een gevarieerd programma met een quiz, middeleeuwse straatliederen een nieuw kwartetspel over de stad en een voordracht van Maarten van Rossem over de identiteit van steden  en dorpen. 
Zie ook www.detijdreiziger.nl

© paul kriele, www.bastion-oranje.nl/erfgoeddag.nl

----------------------------------------- 

Bossche IQ-test ook via internet den bosch, 5 september 2007. 

De BQ test, zoals de variant op de nationale IQ test heet, is ook te volgen via internet Uit deze 2e editie [24 september 2007] volgen daardoor 2 winnaars.

Bosschenaren, ook die in het buitenland wonen, kunnen individueel of als groep meedoen. Dit jaar kent een dubbelthema: Straten en pleinen, dat van de Tijdreiziger is overgenomen en Leren en Werken dat is afgestemd op de Week van het Leren.

De digitale deelnemers kunnen, na het invullen van de test, via internet de quiz in de zaal volgen.
De winnaars van beiden zijn genomineerd om aan de Geschiedenisquiz, die enkele weken later plaatsvindt, deel te nemen.

Deelname aan de zaalquiz via: BQtest@kw1c.nl Voor deelname via internet: BQinternet@kw1c.nl 

 © paul kriele, http://www.bastion-oranje.nl/Erfgoeddag.htm 

 

Lezing Glaudemans ihkv De Tijdreiziger 

Hirerboven vlnr: Glaudemans, midden Harry Boekweit over walrestauraties en rechts: de toeschouwers in een preekstoelblik geboeid luisterend naar de voordrachten. -foto's © gerard monté, 15 november 2006.
-------------------

Marianne Keser leest voor uit Anna van Hambroeck -den bosch, 8 november 2006.   

Op 9 november 2006 was de schrijfster Marianne Keser te gast in de bibliotheek op De Helftheuvel. Daar las zij voor een select gezelschap voor uit haar werk 'Anna van Hambroeck', dat in 2004  verscheen. Het is feitelijk een vervolg op de historische roman over de Zoete Moeder. De lezing maakte onderdeel uit van de geschiedenispromotie 'De tijdreiziger'.

De  lezing van de Bossche schrijfster gaat met  veel miniek en gebaren gepaard. Ze heeft o.a. een opleiding gevolgd aan de Akademie voor Woord en Gebaar.

-foto's © gerard monté, 9 november 2006.


Soms paste ze iets aan zoals de overlijdensleeftijd van het broertje van Anna. De moeder van Anna wilde wel dat ze in het klooster zou gaan maar zij leerde liever paard rijden en schieten. Anna's vader vond dat wel goed en haar peetoom, gouverneur Anthony Schets van Grobbendonck, wilde haar daarbij wel helpen.

Marianne Keser vertelde haar publiek, dat ze van  de dokter eigenlijk niet meer schrijven omdat ze bij het werk
hardop meepraat met de personen en haar stem daarbij geforceerd heeft. Nu probeert ze het zwijgend maar dat valt niet mee.
Een buurvrouw was ooit drie keer binnengekomen terwijl Keser het in he tgeheel neit had opgemerkt. Ze had zich zo ingeleefd met de personages dat  ze -als in een roes- in een huilbui verkeerde. 
Haar kinderen maanden vriendjes stil te zijn tijdens het schrijven maar als ze klaar was kwamen ze met de hele klas binnen en werd er
voorgelezen. Aan de reacties van de kinderen merkte zij of het verhaal goed was of niet. 

Voor dit boek heeft ze veel samengewerkt met Cor  Gilhaus, die van de verdedigingswerken  alles weet. De oud-militair Gilhaus is voorzitter van de plaatselijke afdeling van de Stichting Menno van Coehoorn.  Na drie jaar samenwerken konden ze elkaar niet meer missen en zijn ze nu partners geworden.

Marianne Keser staat bekend om haar gedrevenheid en enthousiasme waardoor ze geen moeite heeft het publiek geboeid te houden.  -foto's © gerard monté, 9 november 2006.
----------------------------------

Voordracht prof Uytven Brabantse Beestenboel
/den bosch, 17 oktober 2006.

Voor -tesamen met- de Boschboom en Boschlogie hield de Vlaamse professor die in 1985 zie dat 's-Herotgenbosch in 1196 ipv in 1185 was gesticht  sprak -op zijn eigen flamboyante wijze- over het Middeleeuwse Brabant en het gebruik van beesten in afbeeldingen en als symbolen. Daarbij haalde de boeiende verteller vaak voorbeelden uit de Bossche situatie aan. 

Opperspreekstalmeester Ed Hoffman. Midden prof. Raymond van Uytven. Rechts: Welkom door Boschboom en Boschlogie ihkv de Week van de Geschiedenis.

Van Uytven begon zijn  voordracht met te zeggen dat hij de traditie van spelbreker wilde volhouden. Hij zei dat Brabant als zodanig ook nog geen 900 jaar bestond. De eerste hertog kreeg namelijk de titel van Lotaringen en pas later is daar de naam Brabant aan toegevoegd. In de 7e eeuw was er al wel een gouw met de naam Brabant. In de loop van de tijd is er nog al wat veranderd en daarom, als we een feest willen kunnen we wel een hele eeuw lang herdenken.

Hierboven: oude kaart waarop Nederland wordt voorgesteld als een leeuw. Uytven waarschuwt nog eens met het vingertje omhoog tegen de foute schrijfwijze van middeleeuwen met dubbel 'l', die zijn studenten plachten te maken.  Rechts een reconstructie van de kleding van de hertog van Brabant 

Hij zou als symbool voor Brabant toch de leeuw kiezen, boven het everzwijn, mede omdat het toch de traditie was, ook in de strijd tegen
de Fransen. Op een opmerking uit het publiek dat misschien daarom zijn oud-studenten "Middelleeuwen" schreven met dubbel-l, zei hij die wel eens "een flinke bolwassing" te zullen geven.  De leeuw werd door heersers vaak in hun wapens als symbool van macht
gebruikt, maar ook bij portretten van dames waarbij de leeuw als een schoothondje aan de voeten van de dame ligt, als symbool van
gehoorzaamheid van de vrouw, aldus Van Uytven. Op een afbeelding van Van Maerlant slapen leeuwen met open ogen, altijd
waakzaam.
Hij toonde ook een afbeelding van een reconstructie van de wapenuitrusting en kledij met een leeuw  van Hertog Jan I  waarin hij
deel nam aan toernooien. Het kon er soms ruw aan toegaan, bij een van die toernooien is hij omgekomen.

Hierboven op de linker foto vlnr de persvoorlichter van De Boschboom, midden gedputeerde Annemarie Moons [natuur,milieu en landschap] en de echtgenote van Ed Hoffman. Midden prof Uytven [l] in gesprek met Jac Biemans [Stadsarchief] en  rechts: cultuur-ambtenaar Wies van Leeuwen. Op de rechter foto: wederom gedeputeerde Annemarie Moons.
 

De gedeputeerde van milieu was namens de provincie de gastvrouw van de avond. Bij  de verwelkoming herinnerde zij aan de uitspraak van prof. Van Uytven uit 1985, dat Den Bosch nog geen 800 jaar kon bestaan omdat de stichting van de stad 10 jaar later was geweest in 1195 of 1196. 

Hierboven: Links: Van de organisatie ontving de speciale gast het boekje van Van Maerlant met beesten. Midden de zaal met een kleine 200 bezoekers. Rechts: De Papegaai van de paus', een van zijn uitgaven dat Uytven ter eigen promotie aan het publiek toonde

De ridder uit de literatuur, Tristan, werd tot de 13e eeuw afgebeeld met een everzwijn, later werd dat een leeuw. Een everzwijn was toch te veel verwant aan het varken, dat vies is en in de modder ligt. Loslopende varkens werden in de steden later ook verboden maar sommige
instellingen kregen vergunning om een paar varkens te laten lopen zodat die zich vet konden eten aan het afval dat in de straten lag.
Toch droegen veel ridders op hun helm een everkop vanwege de vervaarlijke kracht die het beest uitstraalde.

Ook de walvis kwam aan bod, een zoogdier dat door zijn afmetingen indruk maakte. Ook in die tijd spoelden potvissen aan en toen Albert Dürer in Antwerpen was en hoorde dat er een walvis was aangespoeld, wachtte hij te lang om te gaan kijken. Eenmaal aangekomen was er van het karkas al niks meer over, het vlees was verdeeld, de huid kon als schoenenleer dienen, de baleinen konden dienst bij de dames om zeker volume te vergroten.

In 1574 was er zo'n hongersnood in de stad dat ook honden gevangen en gegeten werden, een hond kostte 40 stuivers, een metselaar-vakman verdiende in de tijd per dag 6 stuivers. 

De Bossche geschiedschrijver Cuperinus vertelde over een wolvenplaag en de jacht op deze beesten. Er werden beloningen uitgeloofd voor dode exemplaren. De jacht op hazen en gevogelte was voorbehouden aan het lagere volk. De hogere stand mocht met paarden en honden jagen op herten en everzwijnen.

De spreker ging op humoristische wijze met het onderwerp om; op een  vraag uit het publiek waarom een zwaan vaak, oa bij Jeroen Bosch, werd afgebeeld bij als symbool van de handel van marketensters en van bordelen, antwoordde hij met de tegenvraag wat er van hem verwacht werd te weten van een bordeel. 

zie ook www.detijdreiziger.nl  

-----------------------------
Lezing Resy Rabou over Brabantse hertogen /den bosch, 18 oktober 2006.

In de Week van de geschiedenis gaf Resy Rabou in de bouwloods  van de Sint Jan een lezing over de Brabantse hertogen, met name die regeerden in de periode waarin de Sint Jan werd gebouw 1220 -1584. Ter verduidelijking reikte Resy een overzicht uit van namen en bestuursperioden van hertogen uit het Leuvense en uit het Bourgondische huis. Rabou baseerde  zich  voor haar kennis over die tijd  o.a. op de Kroniek van de hertogen van Brabant en op het werk van Kuyer [deel 1].

Resy Rabou bij de maquette van de Sint Jan in de bouwloods.

- foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.

*

Links: Midden in het verhaal over de middel eeuwen komt er een vrouw de zaal binnen. Aleida, gespeeld door Judith Dekker,
is haar naam. Zij vertelt over het dagelijks leven in die tijd, dat haar man in de volders werkt. Bij thuiskomst 's avonds stinkt ie vreselijk. En over hun zoontje. De kleine jongen heeft zijn been gebroken, maar er is geen schoon water ..waardoor he tmoeilijk is de wond te evrzorghen.

Rechts: de zaal in de bouwloods.

- foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.

*

Links:  de Wildemannen en rechts : 'De eenhoorn verslaat de draak'.  Dit  zijn de originele beelden van de Wimberg, maar omdat ze aangeatst waren werden gecopieerd. 
Ook v
an hertogin Johanna is nog een afbeelding op een wimberg van de
St Jan te zien. Het origineel is in de bouwloods aanwezig. Het is aangetast door
weer en wind.

- foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.


zie www.tijdreiziger.nl

------------------------------

Bezoek van 'de Hertog van Bunswijk' aan Brabants Museum/ den bosch, 17 oktober 2006de dikke hertog was de spottende bijnaam van

In de 18e eeuw was hertog Ernst Lodewijk van Brunswijk-Wolffenbüttel, de gouverneur van Den Bosch. Deze gouverneur woonde in het huidige Noordbrabants Museum. Dat gebouw was in die tijd -ten tijde van stadhouder Willem V - het Gouvernementspaleis.  Van Brunswijk adviseerde ondermeer deze Willem V en genoot daardoor feitelijk veel macht in de Nederlanden.

De hertog van Brunswijk was de eerste bewoner van dit Gouvernementspaleis.

Op het schilderij rechts van Jacobus Vrijmoet [1786] staat de hertog  afgebeeld. 

- foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

De dikke hertog zoals zijn bijnaam luidde, woont al 200 jaar in het Noordbrabants Museum, met name in de vertrekken boven waar hij nog altijd slaapt.  Hij snapt de kinderen niet als ze het over fietsen, auto's, telefoon en internet hebben. Misschien moet ie zich toch eens op straat - buiten het paleis- gaan begeven.

Links: Het welkom van de hertog die vandaag zondag 16 oktober 2006 de groep kinderen rondleidt. 

Rechts: De vriendelijke hertog  weet de groep kinderen op een leuke manier nieuwsgierig te maken en te leren kijken naar de schilderijen die in zijn paleis hangen.
-
foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

De spreekwoorden 

Dit is de afdeling waar schilderijen hangen die een spreekwoord uitbeelden Het gebruik van spreekwoorden kwam vroeger veel voor. 

Rechter foto: een meisje leest de begeleidende tekst bij dit schilderij voor, wat best moeilijk is. De hertog geeft haar een complimentje.

- foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

*

Links: De schilderijen in het museum mag je niet aanraken. Maar dit flatscreen kun je juist aantippen om verder te zoeken.

Rechts: de jongen met de groene trui beeldt een spreekwoord uit. De kinderen wordt gevraagd waar dat spreekwoord op het schilderij staat afgebeeld.

*

Minerva beteugelt met behulp van Mercurius Pegasus. Voor de kinderen lijkt het erop alsof  Minerva zijn vinger in de neus van het paard [r] steekt. 
Het is een schilderij van Jan van Boekhorst [1650-1654]. 

- foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

*

Links De hertog vertelt dat  hij - als ie 's nachts niet kan slapen-  naar beneden gaat en bij dit schilderij gaat tellen hoeveel schilderijen zich erop bevinden.

Rechts: de kinderen worden gevraagd zo te gaan staan/buigen dat ze over de rand van de maquette kijken, alsof ze zelf de stad binnenkomen.
-
foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

*

Er is een brief met de postduif gekomen over zijn hondje Pachelbel dat zoek is. 

Rechts: een begroeting met de gasten die in de tuin van het museum zitten.

- foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

*

De dikke hertog poseert met de kinderen voor een door kinderen beschilderde muur,  waarop ook afbeeldingen over Jeroen Bosch voorkomen.

-
foto's © gerard monté, 17 oktober 2006.

-------------------------------------------------

Impressie finale Bossche Quiz  / den bosch, 19 oktober 2006.

Woensdagavond  18 oktober 2006 vond in de Orangerie de finale plaats van de twee quizen, waarvan de een in het Koning Willem 1-College had plaatsgevonden [maandag 25 september 2006] en de ander -ook een historische quiz - via internet en Boschtion verliep en opgezet was door het Stadsarchief. De tien finalisten uit beide gebeurtenissen traden op de feestavond in de Week van de Geschiedenis aan en werden bevraagd door quizmaster Cees Slegers.   

De organisatie was in handen van Dick van de Vrie [afdeling BAM] en Rob van de Laar  van het Stadsarchief. De techniek werd verzorgd door DJC recording 's-Hertogenbosch.

Hierboven de avond begon met een optreden door de Stadspijpers die een repertoire brachten van profane laat-middel eeuwse muziek. Rechts: de feestavond werd ingeleid door Harry van den Berselaar.  - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven: prof. Herman Pleij hield een boeiende lezing in een stortvloed van anecdoten en feiten. De in Hilversum geboren Pleij, die blijk gaf ook het bourgondische zuiden goed te kennen, wist als kenner van folklore, gebruiken en rituelen de zaal een half uur lang te boeien. Op de rechter foto vragen twee niet zulke piepe bezoekers Reelick de professor om een handtekeing. - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven: Danny en Wim van Nimwegen brachten een voor het publiek aanstekelijke medley van carnavalsnummers uit de jaren 1885-2006. Daarbij gingen, bij een van hun nummers, uiteraard de hčndjes de lucht in.. 

Hierboven de finalisten Wim van Harssel, Henk van Pelt en Paul Kriele, foto midden Giel Vekemans en Dorthy Reelick en rechts o.a. Jan van Berkom, oud-politicus. - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Het grote scherm waarop de vragen en de uitslag werden geprojecteerd en een kijkje van bovenop de deelnemers. - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven: gasten uit het publiek gaven signalen naar een van de kandidaten, maar hun antwoord  was fout gegokt.. Midden de prijzenkast, ofwel een reeks historische boeken. Rechts quizmaster Cees Slegers die als prijzen voor de winnaars van de quiz aankondigde: enkele winkeldochters van het Stadsarchief...   - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven links  Cees Slegers reikt de cadeaucheques, resp. 50 en 25 euro, uit aan de winnaars Ton van de Mortel [rechter foto] en Henk van Pelt midden in op de linker foto en Paul Kriele rechts daarvan. Middelste foto:  de technicus van de quiz.   [DJC Recording 's-Hertogenbosch]. - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven de Fabulous Duke Session Band op het priesterkoor van de voormalige St.Josephkerk. Rechts gitarist  Huub Lammers, de  broer van Nort Lammers [Kring Vrienden enJeroen Boschcentrum] . - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Hierboven linker foto: Hans Vrielink [l] spreekstalmeester rond het muziekoptreden van de jaren 60, interviewt hier Ad van den Nieuwenhuijsen, die met broer Willem en Jan in the sixties een band vormden. Midden en rechts: Alfred Martens [ook solo zang] met de leadzangeressen Cheeta Haase [r]  en Jony de Boer [rechter foto 2e.v.l.] - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006.  

Links: een deputatie van 'Tussenneusenlippen' trad tezamen op met de Fabulous Duke Session Band. Midden: de mede-organisator van dit muziekonderdeel was [drummer] Manuel Cooijmans die in de jaren 60 ook als bandlid optrad. Rechts: een indruk van de zaal Naar schatting heeft de feestavond  ongeveer 350 bezoekers getrokken.  - foto's © gerard monté, 18 oktober 2006. *

------------------------------

Deelnemers Bossche historische Quiz / den bosch, 16 oktober 2006. 

Woensdag op de feestavond van de Avond van de [Week vd] Geschiedenis treden er zes kandidaten aan die de winnaars waren van de Bossche BQ test in het Koning Willem 1-College en nog eens vier die als beste scoorden in de quiz van het Stadsarchief, die via Boschtion verliep. Van de BQ-quiz zijn dat: Giel Vekemans, Hans Tervoort, Dorthy Reelick, Wim van Harssel, Paul Kriele en Henk van Pelt. Van de Bossche quiz [Stadsarchief/Boschtion]: Jan van Berkom, Ton van de Mortel, Toos Wiltlox en Paul Pardoel. De quiz wordt gepresenteerd door Cees Slegers. De feestavond bevat onder meer een voordracht [dr.Herman Pleij] over feest, 60-ger jaren muziek, infostands, oude films over feesten  en een carnavalsmedley van Danny en Wim van Nimwegen. -/  © paul kriele, www.bastion-oranje.nl

Open dag stadsarchief / 14 oktober 2006.

Op zaterdag 14 oktober 2006 hield het Stadsarchief -in de Week van de geschiedenis - een open dag. Tevens werd de vernieuwde website door wethouder Roderick van de Mortel heropend. 

Om het zaakje goed op poten te kunnen zetten hebben de medewerkers de afgelopen weken soms  's nachts doorgewerkt. Op de site zijn ook alle trouwakten toegankelijk. 

Links: Gerrit Verbeek helpt wethouder Van de Mortel bij de start van de vernieuwde site. Midden: Feestelijk aangeklede expositie nog t/m 26 oktober 2006. Rechts door een druk op de knop spoot er ook een golf van confettie door de zaal en over de genodigden.  - foto's © gerard monté, 14 oktober 2006.  

Er bestond veel belangstelling voor  de open dag, met name voor de verkoop van oude foto's en boeken. 
Rechts: een collectekist voor de arme gevangen anno 1621. 
 
- foto's © gerard monté, 14 oktober 2006.  

*

Links:  Ed van Berge Henegouwen en Ineke Kuyer bij de verkoop.

Rechts: een overzicht van de op die dag ook open gestelde studiezaal.

- foto's © gerard monté, 14 oktober 2006.  

 

*

Links:educatief medewerker Jacques Biemans zoekend in de documenten.  Midden: een archeif kist met documenten. Rechts: Ernest Verhees bij wapenschilden  van Bossche regenten vanaf 1629. - foto's © gerard monté, 14 oktober 2006.  


Links:  Oude films o.a. over de Plechtige Omgang van 1935. Rolf Hage slaat de gong voor een rondgang door het depot dat 6 km lang is. Rechts: Rob van de Laar in gesprek met bezoekers.
- foto's © gerard monté, 14 oktober 2006.  

 Mooie en erg historische stukken

Nadat 8 jaar lang de carnavalsvieringen verboden waren geweest werd de idee van een optocht op initiatief van burgemeester Frans van Lanschot  weer opgepakt. Van Lanschot legde de organisatie bij de Jeroen Boschvereniging [zakenlui/ middenstanders] . Als thema werd gekozen voor  'Weg met de crisis'Daarodner vielen humor oorlog crisis etc .  

Ontwerpen die Frans van Valderen maakte in 1936 voor de optocht van 1937, die toen weer voor het eerst door de straten trok.Vlnr.: crisis oorlog en humor. Van Valderen was een bekende  persoonlijkheid die een rijke kennis bezat over de Sint Jan en als een 'VVV-gids'  rondleidingen verzorgde.

de Blyde Incomste

Document van Johnanna van Brabant  [zie hieronder voor uitleg]. 
Rechts: ontwerp voor de erepoort  op de Vughterdijk die opgericht werd uit eerbetoon aan de koningin-regentes Emma over Wilhelmina.

Uniek Document 
Bij het aantreden van de landsheer werd door de hertog van Brabant de bestaande rechten bevestigd om erkenning voor zijn onderdanen te verkrijgen. Uit deze inhuldiging is het ceremonieel ritueel 'De Blyde Incomste' voortgekomen.
Die inhudiging onderscheidt zich in  een algemen regeringsaanvaarding tegenover de Staten van Brabant en een feestelijk bezoek aan de kwartierenstad Den Bosch. De hierboven afgebeelde acte hoort bij de inhuldiging van Johanna van Brabant en hertog Wenceclaus.Darin belvoen zij de de vrijhedne en poirtyersleges van de stad te handhaven. 
's-Hertogenbosch heeft als enige van de zes 'zustersteden'. te weten naast Antwerpen, Brussel, en Leuven ook Zoutleeuw en Tienen het stuk weten te bewaren.

Linksboven: Ontwerp van Antoon Derkinderen voor de viering van 700 jaar hertog Hendrik en zijn vader . Derkinderen beeldde het eerste stadsbestuur uit. Midden gevelversiering van het stadhuis bij het bezoek van Wilhelmina en echtgenoot prins Hendrik in 1904 aan de stad. Rechts ook van Derkinderen: jagers, banieren en de provincie Brabant.

---------------------------------

Boschlogen als winnaars van BQ-test den bosch, 25 septwmber 2006.

Vanavond zijn in het Koning Willem 1-College zes winnaars te voorschijn gekomen bij de Grote Bossche BQ-test. Dat is een quiz met vragen over Bossche politiek, sociale en historische onderwerpen en sport.  De quiz werd geleid door Piet Lathouwers en Frans van Gaal. De vragen waren bedacht door Coen Free en Nort Lammers. Aanleiding van de test is de Week van het Leren waarover wethouder Bart Eigeman stelde dat '..leren leuk is en je bindt met elkaar en met de geschiedenis van je stad.' 
De deelnemers, een honderdtal, waren ingedeeld volgens: sport, oude, nieuwe en bekende Bosschenaren, ondernemers, gemeente, Boschlogen en studenten.
De Boschlogen scoorden met het hoogst aantal punten [24,6]. tweede was de gemeente. Onderaan eindigde de groep oudere Bosschenaren en de studenten. Van elke groep gaat degene met de hoogste score door naar de Feestavond van de Geschiedenis op woensdag 18 oktober 2006 in de Orangerie.

Degenen die opgaan voor de beste BQ-test zijn: Henk van Pelt [ondernemers] , Chiel Vekemans [gemeente], Wim van Hassel [nieuwe Bosschenaren], Dorthy Reelick [oude Bosschenaren], Hans Tervoort [Bekende Bosschenaren] en Paul Kriele [Boschlogen]. -/ © paul kriele, www.bastion-oranje.nl

Links: zo begon de presentatie als inleidng op de 40 vragen over sport, cultuur, dialect, politiek en  geschiedenis. Midden presentator Piet Lathouwers en rechts mede-presentator Frans van Gaal.  - foto's © gerard monté., 25 september 2006.

Links: een foto die al op het eind van de quizz werd genomen bij de huldiging van Hans Tervoort door directeur en gastheer van het Koning Willem 1-College Coen Free. Tervoort was de enige die van de 40 vragen er 31 goed had.

Rechts: een indruk van het metaforum met de beide presentatoren.-

-foto's © KW 1-College, 25 september 2006.

In de pauze trad L.Vis op. Beter bekend als  Hans Tervoort zong deze Bossche Elvis enkele smartpalen ŕ la Elvis Presly. Dankzij de Boulveardoptredens in de Bossche  wijken heeft Tervoort jr. nog een grotere bekendheid gekregen in de stad. Als deelnemer geschaard bij de BN-ers, beter gezegd de Bekende Bosschenaren, mocht hij ook aan deze Bossche Boschlogie Quotiënt test meedoen en eindigde als eerste. 

Hierboven links: de deelnemers van groep 5, ofwel de Boschlogen. Midden:  Wethouder Bart Eigeman, die voor de aanvang nog even het plezier van het leren beklemtoonde 'Leren is leuk'. Eigeman raadpleegt hier de een of andere  helpdesk... Rechts de groep Boschlogen eindigde als winnaars boven de ondernemers, de gemeenteamtenaren, de ouderen, de nieuwkomers en de Bekende Bosschenaren.- foto's © gerard monté., 25 september 2006.

Links: de winnende individuelen met vooraan Hans Tervoort die ook als beste eindigde, vierd v.r Henk van Pelt [ondernemers] en daarnaast Wim van Hassel ['nieuwkomers'].  Rechts indruk van de volle zaal [ruim 100 deelnemers] in het Koning Willem 1-College.
- foto's © gerard monté., 25 september 2006.

Hans Tervoort scoorde met 31 vragen goed van alle 40 als hoogst individuele deelnemer.Van elke groep gaat degene met de hoogste score door naar de Feestavond van de Geschiedenis op woensdag 18 oktober 2006 in de Orangerie.

Degenen die opgaan voor de beste BQ-test zijn: Henk van Pelt [ondernemers] , Giel Vekemans [gemeente], Wim van Harssel [nieuwe Bosschenaren], Dorthy Reelick [oude Bosschenaren], Hans Tervoort [Bekende Bosschenaren] en Paul Kriele [Boschlogen]. -/ © paul kriele, www.bastion-oranje.nl

Prijswinnaars  kinderwedstrijd Week vdGeschiedenis/ den bosch, 16 maart 2006.

Senja Prince [Beekman Nutschool ], Djamil Kutuk [Bossche Broek Centrum] en Jennifer Dijkstra [Nutschool Noorderlicht] zijn de winnaars uit de wedstrijd die werd uitgeschreven in de Week van de Geschiedenis. Toen verscheen een speciale krant, waarin een tekening was opgenomen.

De winnaars, van wie sommigen een werkstuk indienden, ontvingen een boek ‘De Draak van de Donken’ en de 1e prijs winnaar Senja Prince, mocht ook nog eens haar eigen klas meebrengen. De uitreiking gebeurde op het Bastion Oranje waar tijdelijk in een bouwkeet een museum  is gevestigd als voorloper op de kelder die daar nog moet worden gegraven. Een van de museumstukken is het enorme kanon De Boze Griet.

Hierboven de zaal in het donker bij vertoning van de video over de stad en de vestingwerken. 
Midden:
De jury olv Els Danen noemde de inzendingen verrassend omdat sommige kinderen een grote tekenplaat of een werkstuk in de vorm van een kasteel hadden gemaakt. Rechts Jacques Biemans [Stadsarchief], gaf een uitleg over de stad. zijn vestingwerken en het beroemde kanon De Boze Griet. Dat oudste en grootste Europese kanon is gemaakt in 1511, maar het  heeft nooit geschoten omdat  de Keulse smid een fout had gemaakt . -
- foto's  © gerard monté, 16 maart 2006.


Hierboven links: De 3e prijswinnares - de achtjarige- Jennifer Dijkstra van de Noorderlicht maakte een prachtige ingekleurde tekening  waarop verschillende spelletjes staan, zoals een hinkelbaan en een glijbaan en Jennifer zette er ook nog een speelplaats bij die langs de stadsmuur ligt. 
Midden:
Senja Prince is de eerste prijswinnares  en daarom kreeg zij, behalve het boek 'De Draak van de Donken'- ook een boek over Kastelen. Senja knipte en plakte een echt kasteel in elkaar, zo groot, dat zij er zelf in paste. De muren van het kasteel beplakte zij, niet met steentjes, maar met kaarten. Ook de tekening uit de krant was aan de stadsmuur geplakt.

Rechts : De 2e prijswinnaar Kamil Kutuk ontwierp een enorme tekening Kamil, leerling van de basisschool Het Bossche Broek [Centrum] plakte er met zijn vriendjes nog twee bladen aan vast .-/ foto's  © gerard monté, 16 maart 2006.

De kinderen werden verrast met een programma dat een film over de stad [de belegering en de vestingwerken] bevatte en de uitslag. Aan het slot werd nog een spannend ridderverhaal.

Hierboven: Keslien Smeets [Poppentteater Poppenhulst] las na de uitreiking een  spannend ridderverhaal voor.  Keslien bracht zelfs een heuse koning Arthur ten tonele. Midden: met  het waar gebeurde spannende verhaal weet Keslien minuten lang de aandacht van de kinderen te trekken. -/- foto's  © gerard monté, 16 maart 2006.

-------------------------

Verhalen klinken in 'Week van de geschiedenis ' -31 oktober 2005

De Week van de geschiedenis is inmiddels traditie is geworden. Een van de programma-onderdelen is : 'de verhalenvertellers'. Rob van de Laar,  Peter van Spaandonk en Harrie Driessen, lazen op diverse locaties Bossche sagen en legenden aan het publiek voor. 

Hierboven Peter van Spaandonk die zich genesteld had in de VIP-kelder van de gemeente, die zich bevindt  onder de vleugel aan de zijde Ridderstraat . -foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

Op de Markt, bij het, puthuis staan enkele herinneringsborden. Daarbij gaf Rob van de Laar van het Stadsarchief uitleg. Van de Laar las later ook enkele verhalen voor in de kelders van hotel Central.

-foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

*

Rob van de Laar tijdens zijn bijdrage aan het voorlezen van Bossche sagen en legenden. Hier in de kelders van Golden Tulip hotel Central.

-foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

*

Harrie Driessen in kelder van Specsavers.

 -foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

*

Harrie Driessen liet ook de aanwezige kinderen hun verhaal vertellen in de winkel van de brillenzaak, die gevestigd is  vooraan in de Hinthamerstraat.

-foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

*

Frans Maas in de Raadskelder.  --foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

De vier verhalenvertellers poseren na afloop bij het Puthuis, vlnr: Peter van Spaandonk, Rob van de Laar, Frans Maas en Harrie Driessen. -foto's © gerard monté, 30 oktober 2005.

-------------------------------------

Verhalenvertellers  /den bosch, 31 oktober 2004.

De belangstelling voor de verhalenvertellers zondagmiddag was wisselend.  Verspreid over de binnenstad haalden al vertellend -9- echte Bosschenaren belevenissen uit hun jeugd boven. Het was een origineel idee dat door de organisatie was bedacht om –in bredere zin-  meer aandacht voor de geschiedenis op te roepen. 

In zijn vertrouwde St. Jorisstraat voor zijn huidige woning stond Frans Vennix die geen woorden te kort kwam om zijn stad nog eens tot de verbeelding te laten spreken.

Frans vond zichzelf vroeger maar een lelijke baby. Daarover had ie als anekdote,dat zijn moeder met hem in de kinderwagen altijd zo hard door de stad liep omdat ze bang was dat voorbijgangers die lelijke baby zouden kunnen zien...

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

 

Frans Vennix [*11 april 1930] , woonachtig in de St.Jorisstraat, bracht zijn functies als Peer en archivaris van Oeteldonk weer tot leven. Frans:'Ik ben geboren op Vughterstraat 46. Als baby was ik zo lelijk dat mijn moeder met de mij in de kinderwagen zo hard mogelijk door de stad reed,  bang dat iemand mij zou kunnen zien. Maar.... ondanks al mijn lelijkheid heb ik het toch nog tot Peer van de Muggenheuvel geschopt..'. aldus de droog-komische humor van een telg uit een geslacht actief geweest  in de woninginrichting.

De saillant gebrachte verhalen van Frans Maas  [*15 juli 1943], zoon van de Paternosteruitbater, werkte op de lachspieren. De Markt waar hij opgroeide, is feitelijk het toneel van de stad. In zijn tijd was het één groot parkeerveld. Frans kende dan ook alle parkeerwachters bij naam en toenaam. Ook de markthandelaren met hun streken is hij nog niet vergeten. In tal van anekdoten maakt hij ons deelgenoot van zijn jeugd.  

Frans Maas, zoon van de voormalige uitbater van de Paternoster, geestdriftig en geestig vertellend voor het terras van de Paternoster.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Frans Maas is de kleinzoon van grootvader  Frans Maas die omstreeks 1935 uitbater werd van de Paternoster. In 1974 nam Raymond Blom de zaak over van Frans de tweede,  de vader van de verteller Frans.  

Nort Lammers [*vergaarde oud-buurtgenoten van grootvaders slagerij J.W.P. Lammers [Fonteinplein 4]  om zich heen. Onder wie Glaudemans van de hengelsportzaak .Wil van Herpen van de Meierijsche Kar en Kwaks van de tabakswinkel [Krulaldstraat. Maar fe Lammersen zijn opgegroeid in het grote pand Verwersstraat 3, nu Turks restaurant. Dat was een enorm diep pand met lange gang naar de binnenplaats en achterhuis. Nort moest al jong met vader Huub mee naar het slachthuis waar hij zijn ogen dichtkneep als er een beest werd geslacht.   Slagerij Lammers stond bekend om zijn ambachtelijke producten en was onder meer vermaard om de eigen gekookte hammen.

Gezellig kouten was het op het Fonteinplein met oud- buurbewoners, zoals hier onder meer met Noud van de Broek [l]. Midden slagerszoon  Nort Lammers. 

- foto © gerard monté, 31 oktober  2004.

Jo Hendriks [*30 januari 1937 -, +30 januari 2005] 
Jo Hendriks is geboren op het Houtpad 4 [tegenwoordig Orthenpoort, waar houthandel Van Swaay zijn opslagterrein had. Jo: Direct van school afkomend, ging ik als 17 -jarige als gasfitter bij het Licht en Waterbedrijf in de Dode Nieuwstraat  (nu Guardianenhof). Het kantoor van L&W was in de Krusstraat nr. 1. Dat bedrijf is in zijn werkzame leven verplaatst naar de Paardskerkhofweg. Met oude foto´s laat de verzamelaar en bomenkenner de huizen aan de overkant zien. Die staan er nog zo bij, maar dan opgeknapt. Het enige gebouw aan onze kant dat er nog staat is het elektriciteitshuis. Ernaast kwam de Sociale Dienst, nu een bloemist, aldus Jo . De nieuwe V&.D langzij de Minderbroedersstraat was een kaalslag.  

Ook jongere Bosschenaren, zoals deze meisjes uit -onder meer -de Uilenburg en de Pijp, toonden veel belangstelling voor hun oude woonomgeving. 
- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Lange tijd bleven sommige voorbijgangers bij Jo Hendriks luisteren. Jo betrok hen bij zijn verhaal. Als zijn vragen of opmerkingen over de Bossche geschiedenis wat te moeilijk werden, verontschuldigden sommigen zich met de opmerking  '.... dat zij maar van de Spinazie-Akademie kwamen...'.

Jo Hendriks was goed op dreef met zijn Bossche historie. Deze oud-binnenstadsbewoner [Dode Nieuwstraat] houdt  dan ook een uitgebreid archief bij. 

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.


Toon Hurkens [* 1 februari 1943] vertelde over zijn jeugd die op de Parade heeft doorgebracht. Daar stond op nummer 3 zijn geboortehuis nu café Prado. Dat rijtje bestond nagenoeg uit particuliere huizen –uitgezonderd café den Bonte Os (nu Hart van Brabant) van de familie De Wit. Toon, telg van  het geslacht van het schildersbedrijf Hurkens, heeft  steeds meer horeca op de Parade zien komen.
Op de Parade speelde zich hele jeugdoorlogen af. We voetbalden daar tegen elftallen uit andere straten.
Zomers was het een drukte op de Parade door de bedevaartgangers en de toeristen. Die moesten vaak plassen. Maar café De Bonte Os  deed daarom de deur op slot. Mijn zus Wil die later met Henk Leenaerts (vanaf 1981 restaurant De Drie Hamerkens) trouwde, had toen al horecavingers. Zij liet die toeristen wel binnen. Wil is later op de Parade het eerste jongerencafé begonnen.

Toon Hurkens van het bekende -voormalige - schildersbedrijf, laat breed gebarend de wijde Parade wat dichterbij de verbeelding van Bosschenaren en nieuwsgierige toeristen komen.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Grootvader [*1880] van Leeuwe  was hoofd van de school in Orthen, maar kwam oorspronkelijk uit Zeeland [Waterlandskerk] . Door overplaatsingen kreeg hij in de jaren dertig uiteindelijk als standplaats Den Bosch. Vader Jan werd in 1912 geboren in Teteringen. In de crisisjaren dertig ging Jan in opleiding bij kwekerij Verhoeven in de Vughterstraat/Kruisbroedershof.
Piet van Leeuwe [* 5 januari 1942] noemde de winkelbestemmingen van de uiteenlopende panden in de Visstraat. De Visstraat lag onder de rook van de koffiefabriek van De Gruyter en ervaarde de drukte van de Binnenhaven. Op perceel 15, later veranderd in nr. 19,  was vanaf 1936 bloemisterij De Anjer van vader J. F. van Leeuwe gevestigd.

Diens zoon Piet van Leeuwe vertelde -af en toe geassisteerd door broer Constant- over de uiteenlopende bestemmingen van de panden in de Visstraat: de hoedjeswinkel van de Swinkels. Mevrouw Swinkels-de Groot was de  voormalige cheffin van Duchesne op de Schapenmarkt. Later, meer in onze tijd  is in dat pand de Amsterdamse Broodjeswinkel De Twee Beren  gekomen. Die zaak heeft wel drie keer in brand gestaan. Dan had je ook nog de schoenwinkel van Poorters. Vader vond het helemaal niet fijn toen in 1949 de perceelsnummers  werden veranderd. Het briefpapier en de belettering moesten worden aangepast! Van nummer 15 werden we ineens nummer 19. Dat kwam doordat enkele panden werden gesplitst, aldus Ferd van Leeuwe.

Een wijde kring luisterenden aan Achter het Stadhuis, waar Harry van den Berselaar is opgeroeid. Terwijl vader in het atelier van Vroom & Dreesmann werkte. speulde Harry in hartje stad. Op de locatie van de secretarie stond zijn geboortehuis. Vorig jaar [2003] is hier het 'Bestuurscentrum' geopend.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Uiteraard klonk het bij Harry van de Berselaar  echt Bosch. Vele anekdoten uit zijn jeugd kregen we te horen. Harry is geboren op 21 december 1947 aan Achter het Stadhuis  Zijn jeugd bracht hij door in de binnenstad, want het gezin woonden daar en zijn vader werkte- 40 jaar lang-  in het naaiatelier van V&D.  Moeder Van den Berselaar wist van elke Bosschenaar wel een verhaaltje te vertellen..Zijn geboortehuis is pas recent afgebroken tbv de nieuwbouw van het Bestuurscentrum. Eerder werd het rijtje afgebroken op de plek waarin in de jaren dertig de gemeentesecretarie is gekomen.  
Dar woonde onder meer de familie Lambooy met oma Catharina Lambooy, de moeder van Harry's moeder.

Oud-oom Thijs Lambooy was kapper aan Achter het stadhuis bij de hoek van Achter het Verguld Harnas. In dat pand vestigde zich later kapper Piet Lommers.

Op deze foto staat Jan Venrooij [m] van de Vugtse edelsmid voor Grand Café Corte in de Korte Putstraat., Doordat de Lange Putstraat een nieuwe bestrating krijgt was Jan van de aanvankelijk bedoelde locatie in de Lange Putstraat verjaagd...  Zelfs voor het Bossche echtpaar Beekwilder  had Jan nog wel wat originele anekdoten in petto.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Jan Venrooij  [*Rosmalen 14 december 1942], stond een beetje eenzaam in de anders zo drukke Lange Putstraat. De culinaire boulevard van tegenwoordig had vroeger weinig aanzien. Volgens Venrooij, die daar tussen 1974-1983 in dienst was bij edelsmid Harrie Teulings, zaten er vooral kleine ambachtslieden in de straat : de fietsenmaker Gerrit Kuijs (nu restaurant   De Vijf Kamers), koperslager Kennis (Bossche Eetkamer), het beruchte cafeetje van Cor Pennings (De Proeverij) die van huis uit loodgieter was. 

De Visstraat heeft in de oorlogsjaren veel ellende doorgemaakt:  verwoestingen van winkels, zoals Tecklenburg en de lunchroom van Van Zijl. Nieuwbouw kwam er voor in de plaats.
Ferd en broer Piet van Leeuwe van bloemisterij De Anjer illustreren met oude foto's hun  verhaal.

Het pand van Kees Kroket [de hoek van De Postzegel]  was opslag voor een koffiehandelaar.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Harrie Teulings, de oom van juwelier Cees uit de Kerkstraat, woonde op de Citadellaan. In de Korte Putstraat stond zijn werkplaats annex showroom. Die twee panden zijn nu het restaurant ‘In de zevende Hemel’. Achter de zaak was Harries kantoor. We maakten kerksieraden en ook smeedwerk voor particulieren. Aan de overkant zat loodgieter Van de Broek. Toon was de loodgieter en Noud ,die later een antiekwinkeltje in de Kerkstraat begon, dreef de timmerwinkel. In restaurant  Tante Pietje had Foppele zijn drukkerij.  

Henk Paanakker is opgegroeid in de Pijp, een kleurrijke buurt waar veel over te vertellen viel.

- foto's © gerard monté, 31 oktober  2004.

Henk Paanakker  [*4 februari 1934] is opgegroeid in de Kerkstraat. Als kind kwam hij veel bij zijn oma in de Pijp. Zij woonde naast de St. Pieterskerk waar zij stoelenzetster was. De volksbuurt de Pijp is nog bij ouderen bekend. De Marktstraat en de Lange Tolbrugstraat herinneren er nog enigszins aan. Tegenwoordig bepalen Burg.  Loeffplein en de Arena de buurt. Tot begin jaren zeventig stond daar de St. Pieterskerk met  pastoor De Kroon. De Krooin was een sociaal voelend mens Hij begaf zich veel onder zijn parochianen. 
De Pijp vormde een hechte gemeenschap, aldus Henk. De Kroon maakte zich door zijn uitstraling en weldadigheid geliefd.
In de oorlog werd het de Duitse militairen ontraden in de buurt te komen, vanwege de Deutsch-vijandigheid. Ook kinderen werden door hun ouders ontraden door de Pijp te lopen vanwege het flamboyante en rossige leven dat zich daar afspeelde. Maar de bevrijding  [mei1945] hebben de Pijpbewoners een jaar later [mei 1946] uitbundig en origineel met een Montparnasse-feest gevierd.

Pastoor Lücker was de opvolger van De Kroon. Lücker toonde zich een herder die goed kon preken en daarmee volle kerken trok. Maar de Pieterskerk ging in de jaren begin zeventig plat en daarmee verdwenen ook het torentje dat niet gespaard kon worden. Het bisdom ontfermde zich over - andere -kunstschatten, zoals de preekstoel die in de Oirschotse kerk terecht kwam.

Rob van de Laar moest vanwege drukke werkzaamheden afzien van zijn bijdrage.  Rob is [ * 3 november 1953] geboren op de Hinthamerpromenade, toen nog  Hinthamerstraat 67,  waar de banketbakkerij van Toon Roeffen was gevestigd. Rob's vader werkt in die bakkerij en raakte verliefd op de bakkersdochter Roeffen. De zaak pronkte met kunstwerken en figuren van chocolade en suiker . Voor de etalage bewonderden kinderen en volwassenen deze creaties die grootvader Roeffen had afgekeken van oude ansichten die hij van zijn reizen mee nam.-/ © paul kriele, www.bastion/oranje.nl    

----------------------------
Achtergrond erfgoeddag
2003

Stadsarchief, Noordbrabants Museum en de BAM [Archeologie Bouwhistorie, Monumenten en  Cultuur] houden op zondagmiddag  6 juli 2003 een erfgoeddag. Stadsrondleidingen,  [familie-]filmvoorstellingen [Jeroen Bosch], lezingen, een Kunst & Kitschprogramma en demonstraties door restaurateurs en archiefbeheerders vullen een dag die bedoeld is de drie instellingen voor een breed publiek toegankelijk te maken en duidelijk te maken wat die instellingen precies doen.
Deze drie –Bossche- instellingen beheren op professionele manier het roerend erfgoed, vandaar het motto van de dag:’Ontroerend goed’
Bosschenaren kunnen op die dag met een fotootje en een eigen verhaal een eigen waardevol object of stuk  inbrengen. Na hun aanmelding worden zij vooraf bezocht door een fotograaf die van het object [van mini tot maxi] een foto maakt en het- nostalgische - verhaal daarachter aanhoort. Het meest unieke voorwerp wordt op die zesde juli tentoongesteld.
Het gaat erom, aldus  medeorganisator Ankie Til, om de betrokkenheid van de Bosschenaren bij hun erfgoed te versterken. Met bijv. persoonlijke vertellingen op deze erfgoeddag kan dat
Ook zullen nog een erfgoedkrant, een affiche en een documentaire op Omroep Brabant  [‘De Wandeling’] verschijnen. Elke bezoeker ontvangt een uniek insigne als ze nog meedoen met een kleine enquęte.

Aanmelding van bijzondere voorwerpen via Ankie Til Gasthuisstraat 7b, 5211NP, telefoon 073-6147886, of via anjehelena.til@wanadoo.nl

©  paul kriele, 8 april 2003.

Programma van de Erfgoeddag 2003

In het Noordbrabants Museum vindt 's middags in de Statenzaal een familievoorstelling plaats en wordt bijzondere aandacht besteedt aan het erfgoed rondom Jeroen Bosch. In het Stadsarchief worden drie verhalen verteld door aansprekende vertellers en is er een fototentoonstelling. In de Azijnfabriek, bij de BAM, zal een speciale Bossche Kunst- en Kitschmiddag gehouden worden met Bossche cultuurhistorische deskundigen. Bovendien zijn er restaurateurs aan het werk. Op alle locaties worden topstukken uit de eigen collectie tentoongesteld.

Programma in detail
Doorlopend programma bij: Stadsarchief 's-Hertogenbosch, Bloemenkamp 50 (achter De Arena), 5211 XK 's-Hertogenbosch:
* Fototentoonstelling ontroerend goed, foto's van Bosschenaren met hun dierbaarste voorwerp
* Tentoonstelling bijzondere archiefstukken
* Vertoning oude films
* Vertoning documentaire 'De Wandeling'
* Boekenmarkt: de drie instellingen bieden door hen uitgegeven publicaties tegen sterk gereduceerde prijzen aan
* Vertellingen (zie activiteiten)

Doorlopend programma bij: Noordbrabants Museum, Verwersstraat 41
5211 HT 's-Hertogenbosch:
* Speciale rondleidingen door 'De Wereld van Bosch'
* Vertoning documentaire 'De Wandeling'
* Familievoorstelling (zie activiteiten)
* Installatie klederdracht (zie activiteiten)

Doorlopend programma bij: Bouwhistorie, Archeologie en Monumenten,
Bethaniestraat 4, 5211 LJ 's-Hertogenbosch:
* Tentoonstelling bijzondere stukken
* Een kijkje in de keuken van restauratiewerkplaats Kempkens
* Vertoning documentaire 'De Wandeling'
* Bossche Kunst- en kitschmiddag (zie activiteiten)
Twee inzendingen: links Annemarie rechts Els Mulder.

 ©  Thea van den Heuvel Fotografie Nijmegen.


Activiteiten:
12.00 - 12.15 uur
Stadsarchief, collegezaal
Officiële opening
Officiële opening door de wethouder van o.m. cultuur,
Roderick van de Mortel. Ook: prijsuitreiking fototentoonstelling.

12.30- 13.00 uur
Stadsarchief, collegezaal
Vertelling Maurits Berger
Jurist, arabist, schrijver en beeldhouwer Maurits Berger vertelt onder meer over zijn uit woestijnstenen gemaakte beelden van gesluierde vrouwen.

13.00 - 14.00 en 15.00 - 16.00 uur
BAM, (De Azijnfabriek)
Bossche Kunst- en kitschmiddag
Met door de organisatie uitgenodigde mensen met hun dierbare voorwerpen. Presentatie: Theo Verbruggen (bekend van Omroep Brabant TV 'Gestrikt').

14.00 - 15.15 uur
Noordbrabants Museum, Statenzaal
Familievoorstelling Jet, Job en Jürgen
Theatrale documentaire vol verhalen en beelden van mensen, geworteld in drie totaal verschillende tradities: de klederdracht-, de Joodse en de ballettraditie.

14.30 - 15.00 uur
Stadsarchief, collegezaal
Vertelling Kees Slager
Onderzoeksjournalist Kees Slager (o.a. VPRO-radio: OVT), bekend door zijn onderzoek naar de watersnoodramp, vertelt de verhalen van gewone mensen.

16.00 - 16.30 uur
Noordbrabants Museum, Statenzaal
Installatie Spakenburgse klederdracht
De Spakenburgse dames Koelewijn maken een installatie van hun schouderstukken (kraplappen) in combinatie met hedendaagse schalen, borden en schotels.

16.00 - 16.30 uur
Stadsarchief, collegezaal
Vertelling Gerard Rooijakkers
Historicus en etnoloog Rooijakkers vertelt het verhaal van een aangetast stuk bijzonder erfgoed: cultuur moet confronterend en niet alleen gezellig zijn.

Educatie
Speciaal voor leerlingen uit het basisonderwijs is een erfgoedactiviteit ontwikkeld. Zij krijgen een erfgoedles in de klas en zij brengen een cultuureducatief bezoek aan de fototentoonstelling in de week voorafgaand aan de 6de juli. Leerlingen worden VIP's die tijdens hun bezoek een prijs mogen toekennen aan de meest bijzondere foto met verhaal. De prijswinnaar wordt tijdens de opening van de Erfgoeddag op de 6de juli door een VIP-leerling die de winnende foto heeft gekozen, bekend gemaakt.

Verbindende routes
U kunt gratis en doorlopend door een van de deskundige gidsen van de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch worden begeleid van de ene naar de andere erfgoedinstelling. De gidsen vertellen onderweg op bepaalde locaties de verhalen van objecten en stukken die in de drie instellingen bewaard worden.

Gratis 'lakenlood'
Bij een bezoek aan de drie erfgoedinstellingen op zondag 6 juli kunt u een stempel laten zetten in de daarvoor bestemde stempelvakjes op de kaart hiernaast. Wanneer u de stempels van alle drie de instellingen hebt verzameld, hebt u recht op een unieke replica van een Bossche bodemvondst: een lakenloodje.Een lakenlood was een keurmerk dat aan de wollen, geweven stof werd bevestigd als kenmerk van echtheid en kwaliteit: "echt Bosch laken" betekende het dus in dit geval. Een lakenlood bestond uit twee schijven die om de rand van de stof geslagen en tegen elkaar gedrukt werden. In het lood werd een stempel geslagen. De helft die we hier hebben, draagt het merk van de stad, de Boschboom. Wat eventueel in de andere (ontbrekende) helft gestempeld was, weten we niet. Het lakenlood dateert waarschijnlijk van voor 1500. Deze replica is op alle locaties verkrijgbaar.

==================

 Jo Hendriks collectioneur van Bossche objecten, documenten en andere historische bijzonderheden.

- foto © Thea van den Heuvel Fotografie, Nijmegen.

 

©  paul kriele, 26 juni 2003.

terug naar boven