Kanaaltracé, alles over aanstaande omleiding, ontwerpen Diezebruggen

Winterse sferen langs 'de kanaal'.
- foto's © gerard monté, 22
december 2007.
Prijsvraag ontwerp nieuwe brug tussen GZG en Muntel 28 april 2008
Demping Dommel in beeld bij demping kanaal den bosch, 28 december 2007.
Pleidooi
uit ondernemershoek voor parkeergarage onder kanaal
den
bosch, 12 december 2007.
Bootreis
met ideeën na ondertekening convenant City Change Center
Bootreis
met ideeën na ondertekening convenant City Change Center
den
bosch, 28 november 2007.
Platform
gaat innovatievan de stad begeleiden/sturen den
bosch, 15 november 2007.
Partijen
leggen afspraken kanaalomleiding vast den
bosch 13 november 2007.
Video-opnamen over toekomstige kruising A2 met de nieuwe Zuid-Willemsvaart
Ideeën over binnenstadstracé Sluis 0 -Diezebrug den bosch, 8 mei 2007.
Info en meedenkavond over Zuid-Willemsvaart denn bosch, 25 april 2007.
Plaatsing nieuwe stootbalkenblok den bosch, 5 april 2007.
Ook gemeente peilt burgers over toekomst kanaal / den bosch, 8 november 2006.
Meebeslissen over toekomst kanaal / den bosch, 7 november 2006.
Gemeente overweegt aankoop huizen 13 gedupeerden/ den bosch, 22 juni 2006.
Eerst info-avond over omlegging kanaal /den bosch, 9 mei 2006.
Plan voor parkeergarage onder kanaal: pronken met andermans veren / den bosch, 2 mei 2006
Omleidingsbesluit kabinet voor kanaal/ den bosch, 11 maart 2006
Ecologie-impuls redt omleiding Zuid-Willemsvaart- 5 juli 2005
Laatste deel opknappen kanaaltraject betaald- 2 juni 2005
Winnaar ontwerp Diezebrug - 5 april 2005
BAI laat jeugd Diezebrug ontwerpen -10 januari 2005
Deel over de Historie met:
Sloop sluiswachtershuis- januari 2005
Sloop was niet nodig geweest -8 februari 2005
Den Bosch investeert ivm voortgang omleiding - 17 november 2004
Omleiding steeds onzekerder -september 2004
Voorrang voor Zuid-Willemsvaart -1 juni 2004
Linken naar Hintham
Rondweg
Ombouw
A59
----------------------------
Nieuwe
brug kanaal 28
april 2008.
De BAI schrijft een wedstrijd ‘Verenigt Den Bosch’ uit voor een nieuwe langzaamverkeersbrug over de Zuid-Willemsvaart ter hoogte van het GZG.Er liggen door de kanaalomleiding en het verdwijnen van het ziekenhuis daar allerlei mogelijkheden in het verschiet. Een recreatieve invulling hoort daar ook bij, naast het aspect bereikbaarheid waarvoor Hartje ’s-Hertogenbosch aandacht vroeg. Iedereen mag meedoen aan deze nieuwe verbinding tussen de binnenstad en de Muntel. De hoofdprijs bedraagt € 6.000 en 2e € 3.000 en de 3e € 1.000.
![]() |
|
|
Enige inzendingen voor de ontwerpwedstrijd 'Verenigt Den Bosch', welke titel slaat op het doel van de wedstrijd: de wijk binnenstad met de Muntel te verbinden. Vlnr. Vind De Ch, Kant en Wal en Cross Roads. - foto © paul kriele, 13 juni 2008.
Zie ook www.verenigtdenbosch.nl
![]() |
|
|
Vlnr.: De Rode Loper, Visavis en De Knoper , een ontwerp dat de mens centraal plaatst. - foto's © paul kriele, 13 juni 2008.
De inzendingen zijn tot 20 augustus 2008 in het Stadskantoor te zien. In de 'Nacht van de architectuur' op 20 juni 2008 maakt wethouder Snijders in de Verkadefabriek de winnaar bekend.
© paul kriele, www.bastion-oranje.nl
---------------------
Demping
Dommel in beeld bij demping kanaal
den bosch, 28 december 2007
Makelaar Jac van der Miessen, die onlangs op een algemene
ledenvergadering van de Blb pleitte tot demping van ‘de kanaal’ en
de aanleg van een parkeergarage, blijkt al 30 jaar eerder eenzelfde
voorstel voor een ander water te hebben gedaan. Van
der Miessen stelde in 1979, als lid van een inspraakgroep van het CDA,
voor De Dommel tussen de PNEM [Essent] en de
Oliemolenburg te dempen tbv een parkeergarage. Zo’n parkeergarage
kan veel verkeer kan ontlasten en het parkeerprobleem oplossen.
De gedempte kanaalzone tussen Sluis 0 en de Citadel biedt ook
oplossing voor verkeersstromen, met name uit Noord en Oost naar de
binnenstad en geeft ruimte voor de aanleg van een parkeergarage van
1500 meter met diverse [Sluis 0 en Citadel] ingangen.
Voor velen was demping van de
Dommel een onzaligmakend plan.Dat de tijden veranderen blijkt uit
diverse voorstellen van o.a. Jan Sonnenborn en van de aller eerste,
Jan van der Eerden om onder het
‘dode’ kanaaltraject een
parkeergarage te bouwen. ©
paul kriele, www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
[pagina Zuid-Willemsvaart]
Pleidooi
uit hoek ondernemers voor parkeergarage onder kanaal
den bosch,
12 december 2007.
Jacques van der Miessen, oud-raadslid [CDA] en vice–voorzitter van de Ondernemersvereniging Hartje ’s-Hertogenbosch en makelaar bij Boumij gaf, na de Algemene ledenvergadering van de Blb, zijn visie op ‘de kanaal’.
Merkwaardig dat deze ondernemer die zo bij de stad betrokken is af gaf op de initiatieven van City Change Center. Dit initiatief ontstaan uit de architectenhoek [Aart Wijnen] liet de vorige week woensdag zo’n 300 betrokkenen en belangstellenden – inter actief - deelnemen aan een reisje over dat stadstracé van de Zuid-Willemsvaart. .
Voor Van der Miessen vond die bijeenkomst ‘…een manipulatie van burgers. Opleuken noem ik dat, ‘ aldus Van der Miessen. zie hieronder bij CCC
| De waterstanden die
tussen Sluis O tot aan de Citadel geregeld gaat worden.
Dat traject wordt op een laag niveau gehouden en is zodoende
voor de pleziervaart onbegaanbaar.
Onder het traject Berlicum- Empel met aansluiting op de Maas ter hoogte van de Koornwaard. |
![]() |
Van der Miessen die enige ijdelheid niet kan worden ontzegd, pleitte voor een broodnodige aanleg van een ondergrondse parkeergarage van 1,5 km: van Sluis 0 tot aan de Citadel. Dat pleidooi volgt ook uit het feit dat de binnenstad vanuit Noord [Van Berckelstraat] en Oost [Hinthamereind/Maastrichtseweg] een crime is. In zijn voordracht nam spreker het ontwerp van landschapsarchitect André van den Eerenbeemt als uitgangspunt.
Die onderwater garage voor 2500 auto’s krijgt op drie plekken, te weten aan de Maastrichtseweg, nabij de GZG-locatie en bij de Citadel] ingangen. Op een overgebleven vaargeul boven die garage is de pleziervaart niet mogelijk. Daardoor kunnen alle bestaande bruggen worden vastgezet [kostenbesparend]. Tevens is herstel van doorsteken van oude straatjes, dwars over het kanaal [ter verlevendiging van het centrum] mogelijk door middel van eenvoudige,voor langzaam verkeer, bruggen. Transferia stelde van der Miessen voor bij de Oosterplas/Maastrichtse weg, bij restaurant De Pettelaar. Die zijn hard nodig omdat de bestaande plaatsen binnen 5 jaar moeten verdwijnen.
Voor de parkeergarage aan de Hekellaan ziet Hartje Den Bosch, aldus vdMiessen liever een één laags garage onder het Vonk en Vlamterrien en een één laags garage onder het Zuiderpark.
=Overigens werden in de
Ledenvergadering van de Blb 3 punten gesteld die bij het reguliere
overleg met de gemeente prioriteit krijgen: 1.Openbaar Vervoer [o.a.
zeggingschap gemeenteraad op stadsdiensten, zoals kleinere bussen],
2. evenementen overlast [evenementen beter reguleren]
en als 3. parkeren [geen parkeerplaatsen weghalen mist eerst
nieuwe aanleggen, vergunningenhouders systeem handhaven en bij nieuwe
appartementen ook parkeervoorziening maken]. ©
paul kriele, www.bastion-oranje.nl
![]() |
![]() |
Linker
foto: trace binnenstad gezien vanaf de Lambooybrug [rechtsonder]
via Sluis O [grijze bak voor perkeergarage] tot aan de Citadel [rechts
boven]. De zwart/grijze vlek midden boven is de IJzeren Vrouw.
Rechts: dwarsdoorsnede van het traject Sluis 0 -Citadel. Onder het
waterniveau is een parkeergarage voorzien.
------------------------------------------------------------
Bootreis
met ideeën na tekening convenant City Change Center den
bosch, 28 november 2007.
Nadat op woensdagavond 28 november 2007 in de Talent Factory het convenant om ‘… veranderingsprocessen in de stad te stimuleren’, het zgn. City Change Center was ondertekend ging het gezelschap van ruim 300 betrokken Bosschenaren, onder wie zowel burgers [kunstenaars en schrijvers], als deputaties van een van de 16 partners [bedrijven, architectenbureaus, wooncorporaties en cultureel-maatschappelijke instellingen] de boot in. Daar richtten men zich op, zoals wethouder Rodney Weterings het in zijn toespraak zei, stadsveranderingen, wat volgens hem ook kan betekenen de systematische ontregeling van het stadsbestuur. Heijmans en de gemeente[-ambtenaren] waren bij dit door CCC en JANUS opgezet onderdeel van de Creatieve Piramide nadrukkelijk vertegenwoordigd. Voor Kees Schipper van Heijmans betekent die deelname onder meer een vorm van maatschappelijk ondernemen.
![]() |
|
|
Vlnr: Edwin Smolders
van De Twee Snoeken, die gasten uitnodigt om plaats te nemen in
de biechtstoel.
Midden: een volle -circa 300 belangstellenden- Talent Factory,
voor een bijeenkomst van City Change Center in oprichting.
De CCC is een onderdeel van de Creatieve
Piramide dat mede door JANUS werd opgezet.
Rechts: Aart Wijnen, initiatiefnemer van de CCCals de Creatieve
Piramide vwb de invulling van de Zuid-Willemsvaart in de stad, Aart
Wijnen van architectenbureau De Twee Snoeken. In een van de voorgaande
bijeenkomsten werd bijv. naar initiatieven gevraagd voor dat
deel van de Zuid-Willemsvaart dat na de omlegging vrij komt.
-----------------------------
De drie boten van reder Wolthuis en zijn mensen voeren tussen de
Ertveldplas en Sluis O, terwijl het er borrelde van bouwkundige,
verkeerstechnische en meer op amusement en toerisme gerichte zaken.
Die waren gericht op de kanaalzone die vrijkomt nan sloop van het GZG.
De inbreng werd geleid door kapiteins en matrozen, die herkenbare
Heijmanstrekjes vertoonden. Uit serieuze en soms meer ludieke
discussies kwamen tal van ideeën boven: van hoogbouw tot
een ecologische zone, veel zaken [tennisbanen en terrassen] aan
op en onder het water, behoud erfgoed, veel beeldende kunst, herstel
stadsmuur [bij Sluis O] en een multicultureel centrum [GZG-locatie]
annex ‘Universiteit O’. Omdat de architectenbureaus zich goed
hadden afgevaardigd haalde de hypo moderne architectuur het van de
’kleinschalige’ bouw.
Na afloop was er nog een borrel-met- nazit waarin oud-gedeputeerde en
oud-burgemeester Joep Baartmans, zichzelf als onafhankelijk voorzitter
van het nieuwe CCC voorstelde en de overige bestuursleden. Baartmans
toonde haar onafhankelijkheid
én haar kritische opstelling door in een spraakwaterval ook even de
ongelukkige naamskeuze van City Change Center in The Talent Factory
aan te roeren. Al met al hoopte ook zij dat veel Bosschenaren gaan
meedenken met de ontwikkeling van de stad.
![]() |
|
|
Het beeldmerk van de Creatieve Piramide met een silhouet waarop piramides en de Sint Jan herkenbaar zijn. Midden: Kees Schipper van Heijmans die zitting neemt in het bestuur van de stichting CCC waarvan oud-gedeputeerde en oud-burgemeester Joep Baartmans onafhankelijk voorzitter is. Rechts: de logo's van de 16 partners waaronder bedrijven, gemeente, woningcorporaties, cultureel getinte en maatschappelijke instellingen. - foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
|
![]() |
|
![]() |
Links overzicht van de zaal in de Talent Factory. Midden: organisatrice Nicole Segers neemt de instructies voor de elftallen door met Laurens Maaijwee en Marij-Ellen Bakker-Smits van Heijmans. Rechts de wethouders en Aart Wijnen bij het convenant waarin de partners zich binden bij te dragen aan de ontwikkeling van de stad.
![]() |
|
|
Links : de leiding van Basta [o.a. Wieke Wijnen]. Midden: jongeren van Basta. Enkele Marokkaanse jongeren zaten in een elftal om hun mening over de toekomst van de stad kenbaar te kunnen maken. Rechts: afvaardiging van de ouderen. -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
|
*Links de drie boten van Wolthuis waarmee de gasten tussen Sluis O en de Ertveldplas voeren terwijl ideeën over diverse aspecten van de stad werden gelanceerd. Midden: door een groot aantal teams die -rechts- gestuurd werden door kapiteins en matrozen. -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
![]() |
Hierboven: links elftal van De Twee Snoeken. Midden: elftal 4 en rechts de kapitein Marij-Ellen Bakker-Smits met matroos Frans van Gaal. -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
|
Hierboven links team met o.a. Dorette Sturm, Henk Langenhuijsen en wethouder Rodney Weterings. Midden team met Nicoline Lambers BNA, Jan Marcus architect DSA en Gelijns K&G. Rechts: team van kunstenaars. -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
![]() |
Links de Talent Factory en De Heus. Midden: Brabanthallen en rechts: kanaalgezicht . -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
|
![]() |
Links overzicht van ideeën, midden samenvatting van de inbreng van de elftallen en rechts boekje dat de handleiding en tegelijk de instructie vormde. -foto's © gerard monté, 28 november 2007.
![]() |
![]() |
![]() |
Hierboven
met groene [ goede], rode [slechte] en blauwe [het beste idee]
-kaarten kon men een kwalificatie aangeven voor een idee. Rechts:
de stuurman van de boot Zoete Lieve Gerritje. -foto's
© gerard monté, 28 november 2007.
-----------------------------
Oprichting
platform voor toekomst van de stad den
bosch, 15 november 2007.
Het
City Change Center organiseert op 28 november 2007 een bijzondere
bootsessie waar creatieve ideeën
over de ontwikkeling van de stad, met name het kanaal en de
nabijgelegen omgeving, boven [moeten] komen borrelen. Om dat meer te
structureren wordt een platform opgericht. Daarin zijn disciplines uit
culturele leven, de welzijnssector en het bedrijfsleven
vertegenwoordigd. Het platform gaat middels betrokkenheid van Bossche burgers,
ondernemers en cultureel/maatschappelijke instellingen de stad te
sturen en begeleiden bij haar creatieve groei en innovatie.
In mei 2007 was er de eerste –door de gemeente belegde -bijeenkomst
over de toekomst van de Zuid-Willemsvaart. Het was de aanzet [kick-off]
ideeën daarover te gaan ontwikkelen en te gaan vastleggen [boek]. Dat
boek zou in december 2007 verschijnen onder auspiciën van het City
Change Center.
De sessie van met het denktankplatform begint in de Talent Factory en
eindigt met een boottocht richting Ertveldplas.
© paul kriele, www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
--------------------------------
.
-foto ©
gerard monté, 6 augustus 2003
De gemeente is bereid oostelijk van de omleiding nabij de Rosmalense Aa een ecologische verbindingszone aan te leggen. Dat riviertje wordt nabij de Brand met een sifon onder het kanaal door geleid. Die aanleg kost de gemeente, tezamen met nieuwe sluizen, ruim 12 van de totaal 25 miljoen euro. Den Bosch gaat het oude traject, vanaf het punt waar de omleiding afhaakt van het oude traject tot aan de –oude - uitmonding in de Maas, in eigen beheer nemen en er is nog de aanleg van een ‘nat’ [als uitbreiding van de Brand] bedrijfsterrein voorzien. Die afspraken werden de vorige week [7 november 2007] door de deelnemende partijen RWS, St. Michielsgestel en de waterschappen Aa en Maas nog eens ondertekend. -/ © paul kriele, www.bastion-oranje.nl/ZuidWvaart.htm
Video-opnamen
van toekomstige kruising van A2 met Zuid-Willemsvaart
den bosch, 6 september 2007.
in het kader van de Creatieve Piramide werden
donderdagmiddag 6 september 2007 video-opnamen gemaakt van leden
van diverse werkgroepen die hun mening gaven over het punt waar de A2
na de omleiding de Zuid-Willemsvaart kruist. Sommige vinden het punt
mooi, of heel lelijk.
Addy de Zeeuw, zelfstandig ondernemer, vindt het mooi dat het punt er
is, maar vindt het niet zo mooi. Jeroen Thijssen, schrijver
interviewde hem. Oud Sint-Lucas-student Daniël Brugge hanteerde de
camera.
Op een van de volgende bijeenkomsten over de toekomst van de Zuid-Willemsvaart
worden de opnamen getoond.
![]() |
Jeroen Thijssen [m]
interviewt Addy de Zeeuw.[r.] ihkv de Creaitieve Piramide
onderwerp de Zuid-Willemsvaart.
Aan de camera Danië Brugge. -foto's © gerard monté, 6 september 2007. |
|
-----------------------------------
Ideeën
over de kanaal in flesje naar gemeente
den
bosch, 8 mei 2007.
Alle aanwezigen en dat waren er dit keer ‘ontzettend veel’, aldus Willem van der Made, directeur Stadsontwikkeling, kregen een flesje aangereikt waarin zijn een boodschap naar de gemeente kunnen sturen. Dat moet dan wel gaan over hoe zij het traject van ’de kanaal’ tussen Sluis 0 en de Diezebrug denken te gaan invullen.
De toekomst van de kanaal was middelpunt dinsdagavond 8 mei 2007 in het Bestuurscentrum. Die bijeenkomst was wel uitsluitend informatief bedoeld en niet als discussie-avond, aldus wethouder Geert Snijders. Die deed nog eens een oproep om suggesties -in welke vorm dan ook - in te zenden. Dat mag per brief, mail, fles of via Postbus 12345.
De avond was de ‘kick-off’ [start] naar een soort open debat met de burgers, dat de gemeente al lang in gedachten heeft, aldus Van der Made. Het ideeënpakket is breed, zo bleek uit de vertoonde historische film over de Zuid-Willemsvaart. Als intermezzo verscheen een -toen- in opspraak geraakte en verjaagde ‘Koning Willem I’, die het kanaal in de jaren dertig van de negentiende eeuw had laten graven, maar er bijna aan failliet was gegaan. Een Bredase ambtenaar [Dick Oudshoorn] lichtte –behalve de moeizame procedure - ook het effect toe, die het openleggen van de gedempte haven heeft, op gebied van toerisme, stadsontwikkeling en economie. Maar het was wel een moeizame procedure, aldus Oudshoorn.
| In dit boekje staat bondig
wat op de info-avond -8 mei 2007- over de toekomst van het
tracé Sluis 0 -Diezeburg ter sprake kwam en vertoond werd. |
![]() |
.
December 2007 sluit ook de periode voor het indienen van suggesties.
Die worden gebonden in een ideeënboek, dat in samenwerking met dat
City Change Centre wordt uitgebracht, aldus architect Aart Wijnen
die een toelichting gaf op de eigentijdse en innovatieve methode
waarmee meningen van burgers over dat kanaal [en ook over
stadswijken] worden vastgelegd. Er staat van dat CCC weer een
ontmoeting gepland, aldus de ideeëntank Wijnen.
Volgens wethouder Snijders is dit de eerste keer dat de Bossche burgers worden uitgenodigd om na te denken over een bepaald project. En nog voordat de minister pas komend najaar een definitief besluit neemt over het tracé van de omleiding van dat kanaal.
Snijders hoopt dat de burgers zich in deze beslissing zullen herkennen en de stad daardoor opnieuw welvaart en welzijn zal vinden, want het kanaal is onlosmakelijk met de stad verbonden.
Op
de slotsessie voorjaar 2008 wordt bepaald
waarmee de ontwerpers van dat traject tussen Sluis 0 en de
Diezebrug aan de slag gaan. Hun plan dient na de omleiding in
2013/2014 klaar te zijn.
©
paul kriele, www.bastion-oranje.nl/ZuidW-vaart.htm
[pagina Bastion Oranje] zie ook www.zuid-willemsvaart.s-hertogenbosch.nl
[pagina ideeënbus]

Sluis O ter hoogte van Hinthamereinde en Hekellaan.- foto © peter van gogh, 16 augustus 2005.
Info
en meedenkavond toekomst Zuid Willemsvaart den bosch, 25
april 2007.
Op dinsdag 8 mei 2007 houdt de gemeente een
soort meedenkavond over de toekomst van het kanaal tussen Sluis O en
de Orthenbrug. Omdat de beroepsvaart geen gebruik meer van dit
deel maakt als in 2010 de omleiding klaar is, kan er een nieuwe
functie aan dit traject worden gegeven. Sprekers zijn Willem van de Made [directeur Stadsontwikkeling]
en Dirk Oudshoorn [gemeente Breda] die vertelt over het herstel
van de gedempte haven in Breda. Er is ook een film over het verleden en heden van het kanaal
te zien.
De burgers worden opgeroepen met creatieve ideeën te komen. Die gaan
in een zgn. ideeënboek dat grondslag vormt voor de visie die de
gemeente later bekend maakt. Tot 15 december 2007 kunnen ideeën
worden ingediend. De avond over het kanaal in hdet
Bestuurscentrum wordt afgesloten met een toelichting over de
ideeënprocedure door wethouder Geert Snijders. © paul kriele, www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
----------------------------------
Plaatsing nieuwe stootbalkenblok den bosch, 5 april 2007.
![]() |
|
|
Waar gewerkt wordt trekt publiek. De brug werd uiteraard tijdelijk afgezet. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.- foto's © gerard monté, 5 april 2007.
![]() |
Monteurs zetten vanaf een bootje de blokken precies op hun plaats. |
|
------------------------
Meebeslissen
kanaal [2]: Ook
Gemeente gaat burgers peilen over toekomst kanaal
/den bosch, 8 november 2006.
Kort nadat een
groep ondernemers en kunstenaars een plan [de creatieve piramide]
lanceerde voor inspraak over de toekomst van de Zuid-Willemsvaart komt
ook de gemeente met dat idee. Begin 2007 gaan -vwb het inspraaktraject -
de molens draaien. Dat gebeurt met een manifestatie die een reeks van
activiteiten rond informatie en spelregels
e.d. inleidt. Bij dat pakket hoort ook een grondige
achtergrondinformatie over ruimtelijke en juridisch regels mbt het
kanaal als openbaar gebied. De gemeente
wil echt de inbreng van de burgers meenemen en zegt alle meningen en
plannen in een ideeënboek samen te vatten. Daarbij is zij ook
benieuwd wat andere initiatieven opleveren.
Over een jaar - op de slotmanifestatie -wordt het
ideeënboek waaruit de gemeente mede haar visie opmaakt -
gepresenteerd.
Op 1 januari 2007 gaat –naast de info via de Bossche Omroep -
een speciale site open voor info en deelname aan het traject
‘toekomst kanaal’. Om die creativiteit en de meningen niet te beïnvloeden
of te verstoren geeft de gemeente tot die tijd geen mening noch visie
over de toekomst van het kanaal.
Voor de ideeënfase wordt ongeveer een jaar
uitgetrokken. Het traject wordt afgesloten met een slotmanifestatie.
Daar volgt de presentatie van het ideeënboek. Dan zullen ook de
vervolgstappen bekend zijn.
Alle geïnteresseerden kunnen vanaf begin 2007 via de internetsite en
de gemeentepagina’s in de Bossche Omroep informatie krijgen over het
ideeëntraject.
© paul kriele, http://www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
Meebeslissen
over toekomst kanaal [1] / den bosch, 7 november 2006.
Via de Creatieve Piramide kunnen Bosschenaren gaan meebeslissen over de toekomst van de Zuid-Wilemsvaart. Na de omleiding vormt het traject door de stad een ‘dooie’ tak. Enkele creatieve en kunstzinnige Bossche ondernemers hebben die inspraak in de vorm van de Creatieve Piramide bedacht. Op 16 november 2006 organiseert het CCC, een samenwerking tussen die bedrijven en culturele instellingen, een debat. Via teams van elk elf personen moeten er door gesprekken en discussies ideeën boven komen. Uit de leiders van elk team ontstaat tot slot een eindidee.
![]() |
|
|
Hierboven: indruk van de deelnemers bij Heijmans Rosmalen. Midden: de bedenker van de Creatieve Piramide architect Aart Wijnen Rechts: Max Schep, directeur Heijmans tevens gastheer. - foto's © gerard monté, 16 november 2006.
![]() |
|
![]() |
Links: Voorbeeld water en historie als inspiratie.. Midden: wethouder Geert Snijders. Rechts: groep 6 Rodenborch College
![]() |
Links: deelnemers Rodenborch College Rosmalen. Rechts: groep 4 Oeteldonk en individuelen. - foto's © gerard monté, 16 november 2006. |
![]() |
De voorbereidende discussies en werkzaamheden in de diverse groepen
![]() |
|
![]() |
Links: De Groep van de architecten . Midden groep 13 aan het werk. Rechts: groep Kunsteraars. - foto's © gerard monté, 16 november 2006.
![]() |
|
|
Hierboven: de groep schrijvers. Midden groep Ouderen. Rechts: studenten HAS. - foto's © gerard monté, 16 november 2006.
![]() |
|
![]() |
Links: de groepen hangen in de pauze hun ideeën op. Midden : wethouder Geert Snijders tijdens een radio-interview. Rechts groep 12 aan het werk. - foto's © gerard monté, 16 november 2006.
De uitslag:
![]() |
LInks:
Hans Tervoort leidt groep 4 [idee H2o].
Rechts: de ouderen mochten als eersten [vanwege bedtijd...] hun presentatie doen. - foto's © gerard monté, 16 november 2006. |
![]() |
* - foto's © gerard monté, 16 november 2006.
![]() |
|
|
Links: bord met sponsornamen , midden: De presentatie door de groep Monumentenzorg met Herman van den Heuvel. Rechts hoofd Cultuur Haffmans, directeur Heijmans Max Schep en wethouder Geert Snijders. - foto's © gerard monté, 16 november 2006.

Bootje bij avond,
spelevaren op het kanaal.
- foto's © gerard monté, 19
juli 2007.
Gemeente
overweegt aankop huizen 13 gedupeerden kanaalomlegging /
den bosch, 22 juni 2006.\
Bewoners van dertien huizen aan de Graafsebaan maken kans dat de gemeente hun huizen koopt vanwege de kanaalomleiding. Voor Rijkswaterstaat bestond er geen reden hen uit te kopen. Als gevolg van de verschuiving van de omleiding door bredere viaducten, dat weer het gevolg is van de aanleg van een A2 zone [stedelijk knooppunt], krijgen deze huizen een aarden wal van een verhoogde Graafsebaan voor de deur. Vanmiddag gingen burgemeester Rombouts en wethouder Geert Snijders met de gedupeerden in overleg. De gemeente overweegt aankoop van de huizen. Voor andere gedupeerden bestaat de reguliere schadevergoeding volgens de normen van Rijkswaterstaat, zo berichtte de gemeente na afloop van de ontmoeting. Nog voor het eind van dit jaar volgt een definitief uitsluitsel. Rijkswaterstaat van zijn kant zoekt tegelijk naar een technische oplossing in de vorm van een oprit op pijlers. -/ © paul kriele,
Eerste info over
omlegging kanaal/
den bosch, 9 mei 2006
Rijkswaterstaat [RWS] houdt
op donderdag 18 mei 2006 /19.30 uur in de Rosmalense Kentering een
infoavond over de omlegging van de Zuid-Willemsvaart. Dat
wordt dan de eerste bijeenkomst ihkv dat project dat volgend jaar zijn aanvang
moet krijgen en in 2014 klaar moet zijn. RWS is al bezig panden en percelen aan
te kopen in de zone van het toekomstige kanaal, die loopt van Berlicum, langs de
Brand, via de werf van Heijmans en ’t Ven in Rosmalen, en via Empel en de
Koornwaard naar de Maas bij Empel. Tussen
het kanaal en de A2 komt een groene zone en de Rosmalense Aa wordt omgeleid,
parallel aan het kanaal, richting Maas.
Behalve een uitleg over de plannen kunnen
er ook vragen worden gesteld. Zie hieronder bij actuele
aanpassing voor tracé en details
© paul kriele, http://www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
--------------------
Plan voor parkeergarage onder kanaal: pronken met andermans veren / den bosch, 1 mei 2006
| Op de foto links de Aa en rechts de
Zuid-Willemsvaart. Midden op de foto boven de Citadel [links onder]
woonzorgcentrum Nieuwenhage [voorheen Ter Aa/Gervenhof]. Rechts onder
aan de Jan Heinstraat en daarboven het complex van het
Grootziekengasthuis dat verdwijnt.
Rechts achterin vaag zichtbaar het Provinciehuis. -foto © Rijkswaterstaat. |
![]() |
De publiciteit van Van der Eerden was toen
een reactie op het parkeerplan van Sonneborn, waarover de nu 80-jarige
architect/oud-politicus zegt dat het min of meer een gestolen idee was.
Dus niet Buro Van den Eerenbeemt, die met
enkele ondernemers [Volker Wessels bedrijven en pro Architecten] hun plan voor
een parkeergarage als cadeau willen aanbieden aan de gemeente, noch Sonneborn,
maar Jan van der Eerden is de bedenker van dit effectieve parkeerplan.
![]() |
Links het plan van Van der Eerden voor
parkeren op de plek van een gedempt kanaal. Het dateert van 1969. Rechts het plan van wijlen Jan Sonneborn voor het stallen van auto's onder het kanaal. Dat idee dateert van januari 1983. En op vrijdag 28 april 2006 komt het Bossche Buro voor landschapsarchitectuur Van den Eerenbeemt met een gelijksoortig plan.. bron © Brabants Dagblad van resp. 26 januari 1983 [r] en 5 februari 1983 [l].
|
|
© paul kriele, www.bastion-oranje.nl
-------------------------------
Omleidingsbesluit
kabinet voor Zd-Willemsvaart/
den bosch, 11 maart 2006.
Het kabinet heeft gisteren
besloten tot omleiding van de Zuid-Willemsvaart volgens de
regiovariant. Dat betekent dat de aanleg van een ecologische zone langs
het kanaal tot Empel mogelijk is, dat door opschuiving van
het tracé op de kruising van de A2 met het spoor naar Nijmegen, een stedelijk knooppunt
kan worden gerealiseerd en dat het natuurgebied nabij de Koornwaard [die zelf
vervuild is] beter blijft gespaard.
Met het ruim 300 miljoen kostende werk zal volgend jaar worden begonnen.
De verwachting is, dat na zeven
jaar [2014] de omleiding, die de binnenstad vrij maakt van gesloten bruggen, en
het economisch waterverkeer bevordert, is afgerond.
-© paul kriele
www.bastion-oranje.nl/Zuid-Wvaart.htm
|
Op bijgaande kaart staat met een grijs/blauwe stippellijn het tracee aangeduid. Van de drie varianten, de letters KC, B en R, is vrijdag 10 maart 2006 door het kabinet gekozen voor de regiovariant, de letter R.. De stad verplichtte zich -ter compensatie van verlies aan natuur- twee ecologische zones in te richten: een bij Rosmalen en een bij de Heun/Vughterpoort.
Rosmalense ecologische zone Lange tijd was de Koornwaard een struikelblok Dat gebied van groen en water is in de jaren 60 met afval dichtgestort. Aanpak van die milieuvervuiling zou miljoenen kosten. Alternatief is het stabiliseren [afdekken]. Het kanaal gaat nu de Koornwaard op de meest westelijke punt doorkruisen, waardoor ook de natuur het meest gespaard blijft en de vervuiling niet wordt verstoord. Zie hieronder bij Koornwaard gespaard
Stedelijk
knooppunt
|
|
Omleiding
Zuid-Willemsvaart wellicht gered met ecologieimpuls
-
/den bosch, 5 juli 2005
![]() |
Op
bijgaande foto: Dommel [r] en Aa [l] monden uit in het kanaal [± 1830] thv de Binnenhaven en
de Citadel. In dit carreevormige gebouw
is het Brabants
Historisch Informatie Centrum [v/h Rijksarchief.] gehuisvest. |
![]() |
Met een miljoenenimpuls tbv de aanleg van twee ecologische zones lijkt de omleiding van de Zuid-Willemsvaart vooralsnog –financieel -gered. Dankzij betalingen door de Provincie, de gemeente ’s-Hertogenbosch, Rijkswaterstaat en de waterschappen van in totaal 27 miljoen euro is aan bepaalden voorwaarden voldaan. Het Rijk verplicht namelijk de betrokken gemeenten, onder meer investeringen te doen ter verbetering van het kanaal [sluizen onder Den Dungen] en ook twee ecologische verbindingszones aan te leggen, tbv landdieren en insekten en een verlegging van de Rosmalense Aa tbv vissen.
De ene zone
gelegen onder Rosmalen en boven de Brand heeft een breedte van 40-60
meter. De ecologische zone loopt langs de kanaalomleiding tussen Hintham en Empel.
Er is ook aan de Westkant van de stad, tussen de Gement en de Heun een
ecologische zone voorzien. Daar zit inbegrepen twee faunatunnels voor reeën en dassen.
Dit laatste ingreep is een handreiking naar de Brabantse Milieu Federatie
die bezwaar aantekende tegen de aanleg van de Randweg [Gementweg]
waardoor de natuurlijke verbinding tussen de Gement en Het Bossche Broek zou
wegvallen.
Consequentie is wel dat alle weg- en spoorviaducten onder Rosmalen langer
gemaakt moeten worden ter overbrugging van de groene zone.
|
Links: Tracé Zuid-Willemsvaart
[rechts], linksonder de Oosterplas, rechts het kanaal en overlangs
de rondweg. Achterin ligt het bedrijfspark de Brand.
Rechts: het kanaal thv Sluis O waarvan net de sluisdeuren -bij Hinthamerstraat/eind- open gaan. - foto's © gerard monté, 18 mei 2005 |
![]() |
*
![]() |
Links het kanaal bij Sluis O met
bovenin Antoniegaarde, links Fort Antonie dat in een fase van
reconstructie verkeert.
Rechts: Munteltuinen [witte daken] met de knikkende Aa lopend langs de Muntelstraat en Noordwal [achterin]. Links: Grafisch werk van Sandra Spruit. |
![]() |
*

De Citadel omgeven door water van het kanaal, de Dommel en
de Aa. Onderin rechts de Tramkade met de skatehal [TREvents] en Koudijs/De
Heus. foto's © gerard monté, 6 juli
2005.
Voor kanaaltracé, de Koornwaard etc., klik
op Omlegging kanaal komt in
zicht ook op deze pagina.
--------------------------------------------
Laatste deel opknappen kanaaltraject betaald- 2 juni 2005
Eindhoven betaalt 6 miljoen mee aan het opknappen van het traject van de Zuid-Willemsvaart tussen Veghel en Beek en Donk. Daar zijn drie moderne sluizen gepland. Het opknappen bevordert de bevaarbaarheid voor grotere schepen. Dat opkrikken gaat -in totaal- 90 miljoen euro kosten. In dat bedrag zit ook de omleiding van het kanaal vanaf Den Dungen tot aan Empel inbegrepen. Voor die verbetering werd door het Rijk van de regio een bijdrage van 30 miljoen gevraagd. Er was nog een gat te dichten van 6 mijloen,. dat nu is opgelost. Den Bosch droeg daar al aanzienlijk in bij. Maar er ligt nog een aspect : de natuurcompensatie open. Dat zou eerst aan langszij het kanaal onder Rosmalen gebeuren. Het accent ligt nu weer op een natuurontwikkeling aan de Westkant van de stad. Ihkv de aanleg van de Gementweg/Randweg dient er een milieutunnel te komen. Met die aanleg komen de natuurgebieden vanaf de Kloosterstraat, via het Bossche Broek en de Gement in een lijn te liggen.
-----------------------------
Winnaar
ontwerp Diezebrug/den bosch, 5 april 2005.
Zaterdag
2 april 2005 is de winnaar van de ontwerpwedstrijd voor een nieuwe Diezebrug
bekend gemaakt. De wedstrijd, uitgeschreven door de BAI, is bedoeld jongeren met
architectuur kennis te laten maken. De opzet speelt in op een eventuele
omleiding van het kanaal zodat de bestaande brug tussen Brugplein en Orthenseweg
vervalt. De winnaar werd het St.Janslyceum met de ontwerpers: Elisabeth, Brit,Renée
en Aniek. Hun brug, die de naam EBRA-brug kreeg [voorletters van hun voornamen],
werd door de jury beoordeeld als een bescheiden ontwerp, waarop het langzaam en
autoverkeer duidelijk gescheiden wordt. Bijzonder is dat de functie van
overzetplaats gecombineerd is met ontmoetingsplek/boulevard.
![]() |
Het winnende ontwerp van Anniek,
Elisabeth, Britt en René leerlingen van het Sint Janslyceum.
|
![]() |
1500
leerlingen van middelbare scholen stuurden –al of niet in teamverband -
een werk in, waarvan er 50 in Guardianenhof staan geëxposeerd.
| Een van de ontwerpen die geëxposeerd
staan in het Guardianenhof.
- foto © bai 's-hertogenbosch. |
![]() |
Vorig jaar was Machiel Spaan met zijn moerasbrug - 'De Slang' - in de Grote Wielen, de winnaar van de Bossche architectuurwedstrijd. Spaan is er nagenoeg zeker van dat zijn brug ook wordt gebouwd! Zie voor moerasbrug ook: http://www.bastion-oranje.nl/rosmalen.htm - Winnaar moerasbrug En voor Zuid-Willemsvaart: klik op kanaal.
----------------------
BAI
laat jeugd brug ontwerpen/den
bosch, 10 januari 2005.
Het Bossche Architectuur Initiatief wil de jeugd van de middelbare scholen via een prijsvraag een nieuwe Diezebrug laten ontwerpen. Door de omleiding van de Zuid-Willemsvaart kunnen in de binnenstad over het kanaal lagere bruggen komen. De BAI, die eerder een prijsvraag over hoogbouw uitschreef, laat de scholieren nu een Diezebrug tussen Orthen/De Vliert en ’t Zand bedenken. Daar mogen ook andere [opvang/woontoren/restaurant] functies aan gekoppeld worden. Met technische toelichtingen en een lesbrief helpt de BAI de deelnemers op weg. De hoofdprijs is een ballonvlucht.
Info: www.nieuwediezebrug.nu
-----------------------------
Omleiding
kanaal maakt weer meer kans../den bosch januari 2005.
Na de regionale toezegging voor een vaargeulverbetering, heeft nu ook minister K.Peijs geld gereserveerd om de bevaarbaarheid van de Brabantse kanalen te verbeteren. Het gaat om drie sluizen tussen bij Veghel, Keldonk en Beek en Donk die verouderd zijn. Met die ingrepen -eerder werd de vaargeul bij Schijndel al uitgediept, wordt de vaarroute volwaardiger voor schepen van 1500 ton.
Den Bosch kwam al over de brug maar voorafgaand aan de omleiding van het kanaal, hoort de stad ook nog een gebied als ecologische -verbindings- zone aan te wijzen.
Dat gaat gebeuren tussen de Gement en Het Bossche Broek via de Vugterstuw.. De voorkeur van den Bosch gaat uit naar een groenzone langs het omgeleide kanaal..
De
Kloosterstraat valt af als het de bestemming bedrijfsterrein
krijgt , een ebstemming die steeds meer in zicht komt.
Den
Bosch investeert in kanaal ivm voortgang omleiding
/den bosch, 17 november 2004.
De
gemeente ’s-Hertogenbosch gaat drie miljoen bijdragen aan een opwaardering
van de Zuid-Willemsvaart tussen de stad en Helmond. Zo ontstaat een
volwaardiger vaarroute. Maar het is ook een aanbetaling van het part van 60
miljoen dat de nabij het kanaal gelegen steden moeten bijdragen wil het
Rijk in die omleiding
290 miljoen investeren. De Provincie heeft al 30 miljoen toegezegd.
Blijft
die Brabantse toezegging achterwege dan ketst de omleiding af en gaat het
gereserveerde geld naar andere vaarprojecten. Den Bosch komt dan
nooit meer van dat kanaal af….
Aan
B&W's voorstel zijn wel voorwaarden gekoppeld.
Voorrang
voor Zuid-Willemsvaart - 2 juni 2004
Omleiding van de Zuid-Willemsvaart gaat boven de
verbetering van het 'Tilburgse' Wilhelminakanaal. Zo bleek bij een bezoek van
minister Karla Peijs aan Brabant [1 juni 2004].
Uitvoering van deze projecten zaten elkaar enigszins in de weg. Maar het belang van het 'Bossche' kanaal weegt voor Brabant economische zwaarder dan dat van 'het Tilburgse'. Provincie en de locale overheden zijn het daar met elkaar over eens geworden.
Tilburg wacht al lang op verbreding en verdieping van het Wilhelminakanaal om zwaardere scheepvaart [vervoer tussen containerterminals] r] mogelijk te maken.
Voorrang van de omleiding rond Den Bosch en
aanleg van sluizen tussen Veghel en Den Bosch kost extra geld. Door minder
compensatie in het milieu en door minder hoge aquaducten [Rijkswaterstaat plande
recent juist hogere viaducten!] en hogere bijdragen door de steden Den Bosch en
Veghel kan die voorrang en die aanleg van extra sluizen betaald worden.
------------------
De Regiovariant aangeduid met R

Omleiding wordt steeds onzekerder
Met alle bezuinigingen die aan de gang zijn en zeker die nog komen, komt de omleiding van de Zuid-Willemsvaart steeds minder in beeld. RWS houdt in haar planning nog steeds vast aan die omleiding vanaf Berlicum tot aan de Maas bij de Koornwaard. Maar dan moeten de gemeenten Vegehl Den Bosch en Tliburg wel bijbetalen om dat kanaal en het Wilhelminakanaal op te krikken en de bouw van nieuwe sluizen mogelijk te maken.
Omlegging kanaal
komt in zicht/den bosch 18
mei 2004
Bij een redelijk vlot te lopen procedure kan in 2006 met de omleiding van de
Zuid—Willemsvaart worden begonnen. Die tijd is nodig voor het ontwerp tracébesluit
en de ter visielegging en de daarop inhakende beroepsmogelijkheid. Dat blijkt
uit de Aanvullende Trajectnota die deze week is verschenen.
Het kanaal wordt vanaf de Dungense Brug omgeleid langszij de rondweg, doorkruist
vervolgens de werf van Heijmans die verdwijnt en gaat dan langs ’t Ven in
Rosmalen richting de Koornwaard waar het tracé nog niet vast ligt.
Op 22 juni 2004 is er in
het Wapen van Rosmalen een hoorzitting.
Actuele
aanpassing
In 2004 liep het tracée nog vlak langs de rondweg. In variant R van
maart 2006 is de omleiding 100 meter opgeschoven in Oostelijke richting.
| Het gebied tussen Den Bosch en Rosmalen Op deze foto ligt
vooraan de noord-oostelijke hoek achter de Graafsebaan [onder aan net niet
zichtbaar] en de Burg Jonkheer Von Heijdenlaan, die overdwars midden
op de foto van links naar rechts loopt.
Ivm de doorsnijding van het kanaal door het landschap is Den Bosch natuurcompensatie verplicht. Het ligt nog niet vast of het kanaal dichtbij of iets vanaf de rondweg [net links op de foto zichtbaar ] loopt. Achterin de foto ligt 't Ven. |
![]() |
Berlicum, toch al een natuurrijk gebied en daarom erg kwetsbaar wordt sterk met dit bijna twee eeuwen oude [1826] kanaal geconfronteerd. Hiervoor moet ook -extra- compensatie worden geboden. Bovendien wordt er in die streek ook nog eens een sluis aangelegd.
De omleiding kent nog mogelijke varianten. Aan de top daarvan staat het MMA, het meest milieuvriendelijke alternatief. Daarbij wordt op zijn minst het woon- en leefklimaat aangetast.n Een beweegbare brug in de Graafsebaan maakt van dit tracé onderdeel uit.
![]() |
Den Bosch verplicht compensatie te zoeken voor de natuur die op sommige plaatsen verdwijnt of wordt geschaad.Hier een voorbeeld van een natuurvriendelijke oever. |
Tot de maatregelen die Den Bosch moet nemen behoren onder meer: beplanting langs het kanaal voor de breedte dat mogelijk maakt. Aansluiting op natuurgebieden in de omgeving [Heinis, Wamberg, Aa-dal] door extra plasdras-zones en beplantingen en versterkingen van de beekdalsituatie in het Aa-dal .
Koornwaard gespaard of net doorkruist ?
![]() |
Rechts: Een kaart die de aansluiting van het kanaal onder Empel
op de Maas in beeld brengt. Rechts de Koornwaard die ondergronds vervuild
is. Daarom wordt een definitief tracé, dwars er door of er langs,
nog bestudeerd.
Links: foto vanuit een luchtballon die boven de
Maas hangt een een zicht geeft op de Maas [in oostelijke richting
gezien] en de Koornwaard [achterin rechts]. Op de kaart rechts is de
positie van de ballon bovenin uiterst links. |
![]() |
*
![]() |
De spoorbrug over de Maas en een tunnelbak onder Empel.
RWS noemt hier als onderschrift: impressie van het spoor naar Nijmegen... |
zwaardere schepen/hogere viaducten
RWS voorspelt een toenemend en zwaarder vrachtvervoer over het
kanaal tussen Veghel en Den Bosch.
Het nieuwe tracé is berekend op het transport van
containers in drie lagen op elkaar. Onlangs [8 maart 2004] berichtte RWS [ombouw
van de rondweg naar vier maal 2 rijstroken/gescheiden locaal en doorgaand
verkeer] dat rekening gehouden wordt met de naderende waterweg door nieuwe
viaducten al in hoogte aan te passen op de dat tracé.
Bij al die plannen vormt de keuze van de Minister van Verkeer en
Waterstaat -voor welk project hij prioriteit legt- nog een te nemen barrière.
Immers ook het Wilhelminakanaal moet voor zwaarder vervoer geschikt gemaakt
worden. Ook het op korte termijn aanpassen van het kanaal nabij Veghel heeft ook
hoge prioriteit.
Als alles meezit kan de omleiding in 2016 klaar zijn. Dan is er 261 miljoen euro
[prijspeil 2004] uitgegeven.

Inzage nota:
De Trajectnota is in te zien in bibliotheken van de omliggende plaatsen ,
Provinciehuis en van het Waterschap de Dommel in Boxtel en van Waterschap Aa en
Maas in Den Bosch en op de gemeentehuizen van Den Bosch en St.Michielsgestel.
Link: Meer over het kanaal op
pagina RWS: http://www.zuid-willemsvaart.nl
-------------------
De
Zuid-Willemsvaart 175 jaar
Hieronder de historie van de Zuid-Willemsvaart naar aanleiding
van het boekje dat Henk Bruggeman over 175 'de kanaal' schreef.
| Bijgaand Sluis O in Den Bosch
[l] en zicht opde Kasterenbrg. -foto's © gerard monté, 10 juli 2001. |
In '175 jaar Zuid-Willemsvaart ' komen ook aardige details
naar voren: zoals de berekening van de sluisgelden en
de brugwachtersnamen.
De berekening van 'Sluisgeld' geschiedde op basis van de
tonnage van het schip en de af te leggen vaarroute door de schipper. Bij het
gelijktijdig passeren van zowel brug als sluis verviel de betaling van het
bruggeld.
| De telling van bruggen en sluizen begint in Den Bosch:
eerst was er sluis 1, gelegen ter hoogte van de huidige Lambooybrug. Later
kwam er een sluis bij en die kreeg de naam Sluis O.
foto's © gerard monté |
Brugwachtersnamen:
In 1854 staan de volgende namen geregistreerd: Henricus Mulder en Reinier van
Vlijmen, beiden verdienden als sluis-O - wachter 300 gulden per jaar.
Theunis van Heukelom en Gerrit Mulder , de laatste aan de Veemarktbrug. Gerrit
moet-gezien zijn salaris van 50 gulden per jaar het veel minder druk gehad
hebben dan zijn collega's.
In 1828: F. Mulder aan de Citadel en de brug ter hoogte van Orthenpoort. Blijkbaar was er ook een brug ter hoogte van de Citadel. G.Pijnenburg aan de nieuwe straatweg, ofwel Hinthamereinde en A.van de Meerendonk bij Sluis 1.
De
Meerendonkbrug in Den Dungen
In een reactie vertelt mevrouw van Ravenstein-van
den Meerendonk over haar voorouders die verbonden waren aan de bruggen en
sluizen van het kanaal. Zij is de dochter van Franciscus van den Meerendonk
wiens broer Marinus verderop ter sprake komt De van den Meerendonks waren jaren
achtereen brugwachter van de Dungense brug.
Het begon bij de grootvader van mijn grootvader, aldus mevrouw Van Ravenstein. In de familie gaat het verhaal dat die in het leger van Napoleon heeft gediend Hij is ook mee naar Rusland getrokken. In zijn militaire dienst zou hij een officier gered hebben. Op welke manier, zover gaat het verhaal niet, aldus de in Den Bosch woonachtige Van Ravenstein. Over-overgrootvader is vanuit het Franse leger overgestapt naar het Pruisische leger.
Bij hoge uitzondering - kreeg hij, bij terugkeer in Nederland, een brug toegewezen Mijn voorvader werd brugwachter van de Dungense brug. Zulke benoemingen bij het Rijk waren tot dan alleen aan protestanten voorbehouden.
Brugwachtersnamen
en knechtsnamen
Een sluis werd bediend door een brugwachter die
meestal knechts in dienst had. Een sluiswachter was de baas over die drie
knechts, vertelt mevrouw Van Ravenstein.
Grootvader van grootvader Van den Meerendonk was de eerst
aangestelde brugwachter van het kanaal. Hij 'kreeg' in 1825 de Dungense
brug. Die baan kreeg hij omdat hij zich in het leger van Napoleon
bijzonder verdienstelijk had gemaakt. Door zijn jarenlange aanstelling [en die
van zijn [klein-]zonen werd de Dungense brug in de volksmond de 'Van den
Meerendonkbrug' genoemd.
Overzicht vanaf grootvader van grootvader Van den Meerendonk:
1825-1863
Antonie van den Meerendonk
Anthony
[*St.Michielsgestel 03-08-1791 +Den
Dungen 26-06-1867]
was de zoon van van Johannes vdM
herbergier op boerderij op de Pettelaer’.
1863
-1891 Johannes van den Meerendonk * Den Dungen 1828 +Den Dungen 1901
1891-1925
Adrianus van den Meerendonk [grootvader van Nettie van Ravenstein] *Den Dungen,
1869 + 1949
1925-1947 Marinus van den Meerendonk, zoon van Adrianus
Marinus *Den Dungen 1893- + ’s-Hertogenbosch1947
1947-19
Adrianus van den Meerendonk die nog geen vol jaar brugwachter was. .
Daarmee kwam een eind aan
brugwachtersgeslacht vdM.
Deze telg Adrianus werd meubelmaker.
Vader
Frans vdM *Den Dungen 1896 +’s-Bosch1956. Vanaf 1923
sluisknecht aan sluis 11 in Someren, daarna aan Sluis O als sluisknechts
telegrafist aan de Maastrichtseweg [vanaf 1924], en vanaf 1941 werd hij
brugwachter aan de Kasterensebrug bij het Kardinaal van Rossumplein.
In die
tijd was het huis aan de brug, dat in de oorlog vernield raakte, nog het archief
van Rijkswaterstaat. Mevrouw Van Ravenstein ziet nog al die dozen met
archiefstukken op zolder staan.
Het ouderlijk gezin Van den Meerendonk heeft vanaf de bevrijding in 1945 tot aan 1951 in het huisje gewoond
Overige
bruggen
Pijnenborg [en niet Pijnenburg zoals in het boekje van Bruggeman
staat] was brugwachter niet aan de brug van de Hinthamerstraat, maar aan
die van de Veemarkt in de tijd dat op het huidige Kardinaal van Rossumplein nog
veemarkt werd gehouden.
Aan de Orthenbrug stond als brugwachter Lambertus van den Berg [vanaf 1827].
Een
zekere Jan Pijnenburg is vanaf 1827 aangesteld als brugwachter van de Diezebrug
Vlakbij de Citadel lag toen een brug, die vanaf 1939 is vervangen
door de grote stalen Diezebrug.
Drie
maal 'de kanaal'
[Nieuwsbrief Bastion
Oranje, 23 november 2000]
In
een boek, op een expositie en in een bundel-in-voorbereiding komt de
Zuid-Willemsvaart in beeld.
In
de bibliotheek is een foto expositie te zien over de geschiedenis van ´de
kanaal
De
aanleg was rond 1825 noodzakelijk omdat de Maas onbetrouwbaar en vaak
onbevaarbaar was. Maar door het graven van nieuwe kanalen in Brabant en Limburg
en de kanalisatie van de Maas verloor het kanaal zijn transportfunctie, aldus
Verhagen.
![]() |
Twee vergezichten over 'de kanaal', genomen vanaf Sluis O
richting Lambooybrug.
foto's © gerard monté 12 juli 2001. |
In
'De geschiedenis...'zijn de
recente nieuwe werken [zoals de sluizen bij Schijndel e.d. en het herstel van de
Bossche bruggen] niet in het boek opgenomen, maar wel veel anekdoten,
bebouwingen nabij de waterweg, de gevolgen voor de zuidelijke provincies en de taak van Rijkswaterstaat.
175 jaar 'de kanaal'
Henk
Bruggeman is bezig met de geschiedenis van de kanaal van Binnenhaven tot aan de
verdwenen Sluis 1 bij Den Dungen. Aanleiding was het in onderhoud gaan van de
Van Kasterenbrug. Die vroeger de Parkbrug ivm met het nabijgelegen plantsoen op
het voormalige Veemarktterrein dat nu bekend staat als het Kardinaal van
Rossumplein.
![]() |
De Kasterenbrug hersteld en herplaatst op maandag 9 juli
2001.
Rechts de situatie van 18 juli 2001: de brug 'bijna klaar' op het weghalen van de peilers na. foto's © gerard monté, 13 en 18 juli 2001.
|
![]() |
Momenteel is de Van Kasterenbrug actueel, omdat die onlangs
in renovatie is geweest na zijn broertje de Hinthamerbrug die eind 2000 een
beurt kreeg.
foto's © gerard monté. |
Verzet tegen aanleg ‘de kanaal’ [Nieuwsbrief Bastion Oranje, 8 maart 2001]
Henk Bruggeman is de tel kwijt, maar hij heeft wederom een boekje geschreven over het verzet van de gemeente Den Bosch [1823-1825] tegen de aanleg van ‘de vaart’. Reden was dat kort ervoor grote investeringen waren gedaan nabij de Binnenhaven. Voor de vrachten van schepen uit Holland waren woonhuizen gesloopt en pakhuizen neergezet en andere faciliteiten opgericht [kranen en kades] .
Het stadsbestuur heeft geprobeerd -ondanks een kanaal- die Binnenhaven nog
een rol te laten spelen in het vervoer. Bijvoorbeeld door een kanaal tot- in wat
tegenwoordig Zuid is- te graven en van daar uit de goederen met paard en kar
verder te laten vervoeren naar de Binnenhaven, of het kanaal tot aan de Kalkbrug
[Ortheneinde] te laten graven.
Toen Rijkswaterstaat met het voorstel kwam het kanaal om de Muntel via de
Antoon der Kinderenlaan te leiden ging het stadsbestuur overstag.
In 1825 werd het graven aanbesteed en in augustus 1826 kwam vanuit Maastricht
met kanongebulder de eerste boot aan.
|
Ter hoogte van de Lambooybrug staan nog twee - min of meer historische -panden. Het witte huisje [noordzijde] is in gebruik bij Rijkswaterstaat. Rechter pandje: lees hieronder. foto's © gerard monté, 27 juli 2001. |
Foto's hierboven: Sluis 1 lag ter hoogte van
de Lambooybrug. Die sluis raakte ongeveer 1865 buiten gebruik, aldus
mevrouw Van Ravestein die hier elders aan het woord komt. De deuren hebben er
nog tot 1934 in gehangen. Dan pas zijn ze verwijderd.
Aan Sluis 1 stond Antonie van den Meerendonk.
De functie van het pand aan de overzijde [zuidzijde-foto rechtsboven] Daar werd bewoond door de directiechauffeur van RWS Van de Velde. Die woonde er tot 1998 toen ging hij met pensioen en verhuisde naar Zuiderschans..
Sloop sluiswachtershuisje was niet nodig geweest - 8 februari 2005.
Het sluiswachtershuisje onder de Lambooybrug had
voorkomen kunnen worden. Dat vertelt een oud-onderhoudsman Ben Wijffelaars. Hij
was 32 jaar in en om dat huisje werkzaam. Bij zijn start als onderhoudsman in
1963 is de sluiswachterswoning verbouwd tot kantoor voor RWS voor de Dienstkring
's-Hertogenbosch.
Wijffelaars verklaart dat er ooit wel sprake was van verzakking aan de zijde van
de sluis. Zo erg dat het pandje, dat pal achter de kademuur van schutssluis 1
lag, overhelde naar de zijde van het kanaal. Mede dat euvel maakte dat er aan
tonnen aan het huisje verspijkerd is geweest, aldus Wijffelaars. Het
argument 'bouwvalligheid' speelde 35 jaar geleden wel, maar in 2005 zeker niet
meer, zegt de ex -RWSman. Toen zag RWS de noodzaak in om te investeren. .
In 1970 is namelijk een nieuwe fundering aangelegd zodat verzakking werd
voorkomen.
In 1995 verhuisde de Dienstkring naar Tilburg en kreeg het pandje de bestemming
van Werktuigdkundige Dienst voor RWS.
Wijffelaars, die RWS verdenkt van een dubbele
agenda om sloop te rechtvaardigen, voegt aan zijn relaas nog een
persoonlijke mening toe.
´Dat pandje zou goed als restaurant hebben kunnen dienen. Het is onder
lommerrijke kastanjebomen gelegen op de oever van een kanaal, Dat mooie
plekje biedt uitzicht op een kanaal en op de wegen boven en aan de
overzijde.
Sloop sluiswachtershuis
Op de oevers van het kanaal ter hoogte van de Lambooy
brug staan, op de zuidelijke kant een trapgevelhuisje en op de noordelijke
kant een wit- bungallowachtig- huis. Dat laatste is
in januari 2005 gesloopt. [ zie linkerfoto hierboven.]
Aannemersbedrijf Dijkhoff uit Heeswijk heeft dat
karwei uitgevoerd.
Het pand stond niet op de monumentenlijst , maar dateert wel van 1872. RWS liet het slopen omdat het in slechte staat verkeerde. Voor RWS had het aanvankelijk als functie sluiswachtershuis en verblijf van inspecteurs van RWS. Doordat Sluis 1 in 1935 werd gesloopt verloor het zijn functie en werd daarna door RWS nog als woning en/of kantoor gebruikt
Bewoners van de RWS- pandjes
Mevrouw Van Ravensteijn herinnert zich dat in de
bevrijdingsdagen oktober 1944 zij aan de overkant [trapgevelhuisje] hebben
gelogeerd. Dat was nadat de Kasterenbrug door de Duitsers werd opgeblazen. Ons
gezin, mijn vader en moeder Van den Meerendonk, hebben er vanaf de bevrijding in
1944 tot aan 1951 gewoond.
Voor die tijd woonde er Joseph- Jef- Bossers, de sluisknecht van Sluis O en na ons
vertrek de chauffeur van RWS Van der Velde.
Toen Bossers met pensioen ging, heeft er even Willem Stevenaar gewoond, maar dat was maar van korte duur. Bovendien was Stevenaar geen RWS-man.
![]() |
Rechts: Suis O met het Sluishuis aan
de Zuidkant van de kanaaloever en vooraan de stoomboot van Toon Lieven.
Linker foto: de oversteek [meest oostelijk] van Sluis O van Oostwal naar Hekellaan. Op de achtergrond het Stortje en het woonwagenkampje. -foto's © privé collectie Van Ravestein/Van den Meerendonk |
![]() |
Uit de bundel van Henk Bruggeman volgen wat fragmenten over de geschiedenis
van 'de kanaal'.
Aanloop naar de aanleg
De voorbereidingen voor de aanleg gebeurde tussen 1822-1826. Door het
halsstarrig verzet van de gemeente Den Bosch liep dat project vertraging op.
Frappant is dat het Rijk op een zeker moment begon in afwachting van wat het
Bossche stadsbestuur zou beslissen.
Heikel punt voor Den Bosch was de angst de positie als overlaadstation te
verliezen. Eeuwen had de stad een handelsfunctie ingenomen. Daarin speelde de
Binnenhaven een grote rol. Dat is zelfs nog ten tijde van de fabriek van De
Gruyter zo gebleven, maar uiteraard al lang niet meer in die omvang als vóór
de tijd van het wegverkeer en het transport over de rails.
| De aanduiding naar het kantoor van RWS even voorbij Sluis
O, waar voorheen sluis 1 heeft gelegen.
Rechts zicht op Sluis 0 en het silhouet -met de kerken- van Den Bosch. foto's © gerard monté, 27 juli 2001. |
Er werden plannen verzonnen toch die Binnenhaven in het traject Schijndel-Den
Bosch te betrekken.En de gemeente schreef een brief aan Zijne Majesteit de
koning, waarin tot uiting kwam dat zij '...de aanleg zal betreuren....'.
Bruggeman: 'In de stadsresoluties van 1819-1829 vormde de Zuid-Willemsvaart
een regelmatig terugkerend agendapunt. Na een zeer lange deliberatie besloot ons
stadsbestuur uiteindelijk pas in 1822 een tegenvoorstel te doen.'. De financiën
waren daarin een doorslaggevende factor.
In de meer recente geschiedenis past de anecdote over de omleiding van het kanaal, langs de stad. Historisch markant is dan ook het feit dat de gemeente in 1909 een plan presenteerde dat zelfs een eeuw daarvoor nadrukkelijk was afgewezen: omleiding van het kanaal via de Geldersedam... Rond 1820 vormde die zijde van de Muntel de noordelijke grens van de stadbebouwing.
|
Twee maal zicht op 'de kanaal': vanaf de Lambooybrug richting A2 en vanaf de Dungense brug richting stad.
-foto's gerard monté, 27 juli 2001
|
de feiten
Oktober 1819 presenteerde de inspecteur-generaal van de Waterstaat -ir. A.
Goudriaan- in de Bossche raadzaal het plan inhoudende: het graven van een kanaal
van Maastricht tot 's-Hertogenbosch.
En Goudriaan vroeg het gemeentebestuur wat zij in financiële zin aan dit plan
wilde bijdragen?
In 1822 deed het stadsbestuur - uiteindelijk - een tegenvoorstel: 's-Hertogenbosch
toonde zich bereid gedurende twintig jaar aan het Rijk ƒ 1000,= 's jaars
te betalen.
De Vaart zou lopen vanaf de Kleine Hekel [Hinthamereinde] via de Bogaard [achter
het Groot Ziekengasthuis] naar de Kalkbrug , ofwel op het einde van de
Orthenstraat aansluiten op de Binnenhaven.
![]() |
In de plannen stonden de te graven trajecten beschreven
vanaf de 'nieuwe straatweg' [Hinthamereinde] tot aan de Citadel.
-foto © gerard monté, 12 juli 2001. |
Er bestond overigens ook een plan [van de speciaal door B&W ingestelde
adviescommissie] om ter plaatse van de huidige Lambooy brug een bassin te maken
waar een overlaad station moest komen [compleet met kades, pakhuizen en kranen].
In datzelfde jaar 1822 bereikten B&W het gerucht dat Zijne
Majesteit had bepaald het kanaal om de stad te leiden.
Inmiddels had in april de eerste aanbesteding, van het deel Helmond tot aan- zeg
maar-de huidige Lambooybrug plaatsgevonden.
de eerste steen
Op 11 november 1822 werd door de Gouverneur van Limburg de eerste steen
gelegd nabij de Schutsluis No. 1. Pas veel later zou in de plaats van deze
Sluis 1 een nieuwe sluis gebouwd worden die met Sluis O werd aangeduid.
Tegelijkertijd werd -in 1836 -Sluis nr. 1 geruimd.
In 1823 gaat Den Bosch nog steeds uit van de aanleg van een kanaal naar
haar idee. Maar in 1825 prest Koning Willem I de gemeente met een drieledig
voorstel. Dat houdt in: aanleg buiten de stad om, door de Hofstad of vanaf
de Kleine Hekel lopende naar de Citadel. Het College besluit te kiezen voor de
derde variant en dertig jaar lang 1000 gulden 's jaars te betalen.
Op 14 september 1825 vindt de aanbesteding plaats van perceel 1 van de
Zuid-Willemsvaart, wat inhoudt een kanaaldeel lopende '...vanaf de Kleine
Hekel tot aan de vereniging met de rivier de Dieze bij de Willem Maria
Schans'.
Laagste inschrijver voor dit traject was Van Meerwijk in Orthen met
44.000 gulden.
Door een voorspoedige aanleg van de 122 kilometer naar Maastricht kon op 24
augustus 1826 -de verjaardag van Zijne Majesteit de Koning- de volledig
openstelling geschieden door Zijne Excellentie den heere Staatsraad gouverneur
der provincie Limburg.
Op 26 augustus 1826 voer vanuit Den Bosch het eerste schip naar Maastricht.
--------------------------
bronnen± Henk Bruggeman en RWS-van Ravenstein/vandenMeerendonk, Ben Wijffelaars
den bosch © paul kriele, juli 2001/ mei 2004- decmeber 2004--februari 2005.