Vliert de

Op deze pagina komen diverse wijkdelen ter sprake: o.a. de Vogelwijk [tegenwoordig Orthenpoort], de Duliwijk, de Sacramentskerk en het gebied rond de IJzeren Vrouw.
Recent [november 2003] is de pagina nog aangevuld met de Viking[haven].

Orthenpoort = Vogelwijk
Inzicht in de diverse gebouwen/kantoren in Orthenpoort/Vogelstraat
Gamma breidt parkeerplaats uit /houthalgesloopt-25 april 2005
-----------------------
Stadion De Vliert

De IJzeren Vrouw bij volle maan/ zicht op Barten Noord.
- foto © gerard monté, 14 juli 2006.

Inspraak rond bouw HAS-terrein en Brabantbad den bosch, 14 januari 2008.

Rotonde op kruispunt Aartshertogenlaan/Mgr. Diepenstraat en Rompertsebaan den bosch, oktober 2007.

Voorjaarssferen rond IJzeren Vrouw maart 2007

Nieuw 'aangepast' bouwplan IJzeren Vrouw e.o. / den bosch, 9 november 2006.

IJzeren Bos overleeft hittegolf -18 augustus 2006.

Boomplantactie tegen bebouwing / den bosch, 15 april 2006

Opening Pierson nieuwbouw/ den bosch, 23 maart 2006.

Pierson nieuwbouw -14 december 2005 Hoogste punt 21 juli 2005

Opruiming sloopafval HAS-gebouwen IJzerenVrouw/den bosch, 15 maart en 7 april 2006.

Situatie Aartshertogenlaan/transferium/ den bosch, 6 maart 2006.

Drie varianten voor 'HAS-locatie -15 december 2005

Brandweeroefening - 28 april 2005

Plannen IJzeren Vrouw/HAS - 15 april 2005

Sloop HAS- 3 februari 2005 en 18 februari 2005

Inleiding/historie

Duliwijk

Oude toestand De Vliert

Viking

Stadion De Vliert [Ecco-stadion] e.o.

met o.a. steunzenders op lichtmasten, aanleg fietspad Grote Elst

>>>>>Sacramenstparochie

Nieuwe aanblik Sonniusstraat - 18 februari 2005

Inzegening gebedsruimte

Invulling locatie Sacramentskerk

situatie na de sloop

Flat op plek kerk

Onverwachte sluiting Sacramentskerk

IJzeren Vrouw e.o.

Brabantbad

Grondruil Brabantbad

Stichting IJzeren Vrouw

Nieuwe projecten bij IJzeren Vrouw [mei 2003]

Protest uit alle windstreken

Rotonde op kruispunt Aartshertogenlaan, Mgr. Diepenstraat en Rompertsebaan
- foto © paul kriele, 2 november 2007.

Inspraak rond spraakmakende projecten Museum en De Vliert: den bosch, 14 januari 2008.

Voor de uitbreiding van het Noordbrabants Museum met aansluitend de nieuwbouw aan de Beurdsestraat [6 woningen] en voor de bouw rond de IJzeren Vrouw volgt een inspraakavond.

Het museum in de Verwersstraat krijgt, behalve een collega [SM’s] in de tuin, ook een uitbreiding aan de achterkant. Aan die zijde, aangrenzend aan ‘de vleugel van Quist’ komt nieuwbouw die deels afgeschermd wordt door een lintbebouwing langszij de Beurdsestraat, zoals die er voor 1960 ook was. Op 31 januari 2008/19.30 uur is daarover een inspraakvond in de Statenzaal aan de Verwerstraat.

Ook voor het omstreden project op de plek Brabantbad/sporthal Vinkenkamp en het oude HAS [terrein de Vliert] is nieuwbouw gepland. De bouw van vier flats leverde commentaar op, omdat die eerst te dicht op de plas lag en er geen omgang rond de plas overbleef, of voor de omwonenden stonden te dicht tegen de woningen op de Westenburgerweg aan.
Voor wat betreft het HAS-terrein: daar zijn de blokvormige 50 m hoge torens vervangen door drie lagere wat rankere torens van 34, resp. 40 meter hoog en een laaggebouw voor 24 huizen. Voor dit plan is er een inspraakavond op 24 januari 2008 /19.30 uur in het Piersoncollege.
De plannen voor beide projecten liggen vanaf 14 januari 2008 ter inzage in het Stadskantoor.

Links: impressie van de woontoren op de locatie HAS. Achterin de Van Lanschotlaan waarvan de bomenrij doorloopt richting IJzeren Vrouw.

Rechts: zicht op de nieuwbouw aan de oostrand van de IJzerenVrouw, locatie Brabant Bad.

zie ook '3 varianten HAS-terrein' hieronder

Nieuw bouwplan voor IJzeren Vrouw e.o. / den bosch, 9 november 2006.

De gemeente presenteerde gisterenavond een aangepast bouwplan voor het HAS-terrein en de zuid-oostrand van het Prins Hendrikpark.
Die aanpassing zit h’m in de hoogte van de twee flats op het HAS-terrein [was 50 wordt maximaal 40 meter] en een verbetering van de zichtlijnen door massa-inperking. In plaats van twee hoge blokken komen er drie - ‘ranke, jaren dertig stijl -flats, en een lagere gebouw van slechts 13 meter hoog. Dat laatste woongebouw sluit aan op de Antoon Derkinderenlaan. Dankzij die hoogbouw is er op die locatie veel ruimte over voor een plantsoen, dat doorloopt zowel naar de Van Lanschotlaan als in het Prins Hendrikpark. Dit deel van 120 woningen, waarvan 24 goedkopere, is ontworpen door Atelier Zeinstra van der Pol [A’dam].
AWG-architecten [Antwerpen] maakte het bouwplan voor de Brabantbadlocatie: Op het huidige parkeerterrein zijn 113 woningen [waarvan 37 goedkopere] gepland, die verspreid liggen over drie gebouwen en die sterk op de IJzeren Vrouw zijn georiënteerd. De hoogte varieert van 13-25 meter. Langs de bebouwing, die hier ook een parkeerkelder bevat, blijft ruimte voor een wandelpad langs de plas.
De omwonenden stellen dat er meer kleinere woningen in het plan dienen te worden opgenomen en dat de hoogte van de drie flats niet boven de 35 meter mag uitreiken.

Bouwmaquette
Zicht vanaf het westen[Van Lanschotlaan] op het HAS-terrein. Daarachter de plas en -midden-daarachter de verzamelde lagere bouw op de Brabantbadlocatie [parkeerterrein].

Voorjaarssferen rond IJzeren Vrouw maart 2007

Narcissen in 't groen en een bootje in de mist langs de IJzeren Vrouw. - foto's © gerard monté, 78 maart 207.

Omgewaaide bomen van de storm van 18 januari 2007. Rechts: vissers in de ochtendmist.

- foto's © gerard monté, 78 maart 207.

-----------------------

IJzeren Bos overleeft hittegolf -18 augustus 2006.

Het dit voorjaar geplante IJzeren Bos bij de IJzeren Vrouw tiert welig. Alleen de toelichting, waarop de uitleg dat het bos een cadeau is aan de stad uit protest tegen de hoogbouw en opeenstapeling van beton, is een beetje verweerd. - foto's © gerard monté, 18 augustus 2006.

---------------------------

Boomplantactie tegen bebouwing Pr.Hendrikpark / den bosch, 15 april 2006

Zaterdag 15 april hield de stichting IJzeren Vrouw en haar sympathisanten een actie tegen de bebouwing van de IJzeren Vrouw en het Prins Hendrikpark. /De actie bestond uit het planten van 60 bomen, het zgn. IJzeren Bos. Dat bos is een cadeau aan de stad om te voorkomen dat schaars groen wordt volgebouwd.
De kinderen van de circa 150 aanwezigen ouderen planten heen boom. Ondanks dat de gemeente de plannen heeft uitgewerkt en uit gaat voeren met als kanttekening dat 'enige rekening met de wensen en bezwaren van omwonenden is gehouden',wisten de aanwezigen toch nog energie te putten om dit groene bezwaar uit te voeren. Vanuit het kinderdagverblijf Het Zonnehuis, dat als verzamelpunt diende trok de groep van 150 actievoerders naar de locatie 'voormalig zwembad. Brabantbad' .
Met het bevestigen van een tekening aan een boom adopteerden de kinderen de 60 bomen.

Hierboven het affiche dat een oproep inhoudt voor deelname aan de boomplantdag. Rechts: vanuit het kjnderdagverblijf Het Zonnehuis trok men naar de locatie van het voormalige Brabantbad. - foto's © herman van boxtel, 15 april 2006.

De actie werd zaterdagmiddag afgesloten met het oplaten van ballonnen en de jacht op de paashaas van wie de kinderen, nadat ze die met succes gevangen hadden, een chocolade haas kregen. zie ook www.ijzerenvrouw.nl

Hierboven: drie vriendinnen planten een boom. Midden: ook de allerkleinsten doen fanatiek mee en rechts ook de paashaas had bosschoenen aan... . -/ foto's © herman van boxtel, 15 april 2006.

Hierboven: het nieuwe bos, de jacht op de paashaas en het oplaten van de ballonnen. -/ foto's © herman van boxtel, 15 april 2006.

-----------------------------

Opening nieuwbouw ds. Pierson College/ den bosch, 23 maart 2006

Vrijdagmiddag 24 maart 2006 opent wethouder Bart Eigeman met een toespraak en een handeling de nieuwe vleugel van het ds. Pierson College nabij station Oost, aan de Vliertse kant van de spoorlijn naar Nijmegen. Na een openingswoord door de wnd. rector Wouter Hordijk en een lezing door prof dr. Theo Wubbels 'Zin en onzin van het nieuwe leren' en een cabaretopvoering, zal de belettering van het college in beeld komen.

Rector Wouter Hordijk schudt wethouder Bart Eigeman de hand na de officiële opening ofwel de onthulling van LUX.

-foto © 23 maart 2006.

De nieuwbouw van het College voor Havo en VWO beslaat 1700 vierkante meter en biedt plaats aan 300 leerlingen. Behalve zes leslokalen zijn er twee stilteruimten, vijf projectruimten en een open leercentrum. De nieuwbouw is verhoogd gesitueerd om zodoende de school het open karakter te doen behouden en ruimte vrij te laten voor stallingen. Zie ook www.pierson.nl -/ © paul kriele, www.bastion-oranje.nl/Vliert De.htm

Hoogste punt Piersoncollege /den bosch, 7 juli 2005.

De bijna gerealiseerde nieuwbouw van het Pierson College.

- foto © gerard monté, 21 juli 2005

Wethouder Bart Eigeman heeft vandaag 7 juli 2005, kort na het middaguur, in aanwezigheid van de schoolleiding, leerlingen, aannemer en architect, de vlag gehesen vanwege het bereiken van het hoogste punt. Het ds. Pierson College breidt –al voor de 2^e keer - uit op eigen terrein en zelfs boven de school. De school, die sedert 1993 nabij station Oost is gelegen en daarvoor op West en daarvoor op het Brugplein, telt 1430 leerlingen. In de nieuwbouw op palen, bestemd voor HAVO en VWO, komt ook een open leercentrum, koffiecorner, ruimten voor staf en kleinere werkgroepen.
In de stroom van vernieuwing zitten ook de verbetering van de aula en de receptie en ruimten voor experimentele studies die buiten de reguliere lessen om plaatsvinden.

Donderdag 7 juli 2005 werd in aanwezigheid van wethouder Bart Eigeman de architect Cees Bos, de schoolleiding en de studenten van de nieuwbouw van het Pierson College aan de Aartshertogenlaan nabij station Oost het bereiken van het hoogste punt gevierd.

Rechts: een schooldeputatie mocht met de wethouder de vlag hijsen.

De architect Cees Bos van Bureau Bos & Partners, directeur Wout Hordijk en wethouder Bart Eigeman [vlnr] praatten na de ceremonie even na.

Pierson nieuwbouw -14 december 2005

De nieuwbouw tussen de bestaande schoolgebouwen van het Piersoncollege verlopen voorspoedig. De nieuwbouw-op-palen neemt op de begane grond nauwelijks ruimte in beslag. Daarom werd voor deze oplossing-in-de-hoogte gekozen. In juli 2005 werd het hoogste punt bereikt zie onderstaand bericht.
De oplevering is half januari 2006 gepland en de officiële opening komend voorjaar 2006.

- foto's © paul kriele, 14 december 2005.

=================

Situatie Aartshertogenlaan/ transferium/ den bosch, 6 maart 2006.

Links het kruispunt Graafseweg Aartshertogenlaan met zicht op stadion en bijgebouwen De Vliert. Midden zicht op transferium De Vliert. Rechts: het afgeknotte stukje Aartshertogenlaan.-/ - foto's © gerard monté. 2 maart 2006.

---------------

Brandweeroefening - 28 april 2005

Op donderdag 28 april 2005 oefenden leden van de Bossche brandweer in de IJzeren Vrouw. De duikers van de Bossche brandweer houden regelmatig oefeningen in de plassen in en rond de stad.

-foto's © gerard monté, 28 april 2005.

-foto's © gerard monté, 28 april 2005.

------------------------

Puinhopen weggewerkt/ den bosch, april 2006.

Eindelijk is er actie gekomen op het terrein voormalige HAS.

Protesten haalden uiteindelijk wethouder Jetty Eugster over om bij Van Wanrooij aan te dringen op het opruimen van het metershoge puin. Dat werd aangekondigd: vanaf 7 maart 2006....

-foto's © gerard monté, 13 april 2006.

Hierboven: Op de borden van de rechter foto staat : Zooi van Van Wanrooij en daaronder Duurt verrekes lang [linker bord]. En op het rechter bord: 7 maart gaan wij puinruimen. Doet nou eens FORT.

--------------------------------------------

Bouw locatie Brabantbad-IJzeren Vrouw /den bosch, 15 april 2005.

Op de locatie van de oude HAS op de Vliert is nu een groep van flats voorzien die drie torens omvat van maximaal 50 meter hoogte. Het uitzicht is verbeterd door een verkleind oppervlak, zo luidt de schetsplannen van architect Liesbeth van de Pol voor dit gebied. Er zit een parkeergarage onder.

Bij de bebouwing op de locatie ‘Brabantbad’, die enigszins gewijzigd is, wordt meer afstand genomen tot het park. Het rondje park, dat een speel [mogelijk skate-]voorziening krijgt, blijft mogelijk!

B&W stellen wel, dat in de stad steeds meer geïntensiveerd moet worden qua bebouwing [inbreiden heet dat], zoals eerder gemeld, als gevolg van ruimtegebrek voor bouwlocaties!
Bij de bouw ‘IJzeren Vrouw’ is er een mix van bouwmogelijkheden, zowel in de koop-als in de huursector en op de b.g. g. diverse soorten [?] voorzieningen. Maar het parkeren dient ondergronds te gebeuren.
De schetsplannen van architect Bob van Reeth worden eerst met het platform IJzeren Vrouw besproken. Pas daarna wordt het bestemmingsplan gemaakt en volgt de inspraakronde.
© paul kriele http://www.bastion-oranje.nl/vliert de.htm

Opruiming sloopafval op HAS-locatie/ den bosch, 15 maart 2006.

De meters hoge puinbergen slinken zachtjes aan..

- foto's © paul kriele, 7 april 2006.

Het sloopafval van de voormalige HAS-gebouwen nabij de IJzeren Vrouw gaat eind maart grotendeels weg. Inmiddels-begin april 2006- is Gubbels met de afvoer gestart.
De metershoge stapels puin waren een doorn in het oog van omwonenden. De helft [7.500 ton] van het puin, dat ter plekke met een puinbreker wordt vermalen, gaat naar de vuilstort de andere helft dient ter egalisering van het terrein. Met dit karwei dat volgens de wettelijke regels [Bouwstoffenbesluit] verloopt, maar wel erg verlaat, start de projectontwikkelaar de Gebrs. Van Wanroij nog deze maand en is eind april afgerond. © paul kriele, http://www.bastion-oranje.nl/vliert de.htm

Drie varianten voor 'HAS-locatie -15 december 2005

Op de bewoners info avond presenteerde wethouder Jetty Eugster donderdag 15 december 2005 drie varianten voor de invulling van het terrein HAS-locatie dat ligt tussen de IJzeren Vrouw en de Antoon Derkinderenlaan [Van Lanschotlaan].

Drie 'slanke' torens van 50 meter met uitbouwen van 14 meter hoogte
drie wat lompere torens van 50 meter zonder uitbouwen
en een toren van 50 meter en drie gebouwen van 25 meter hoogte.

Winterzicht op de Has-locatie nabij de IJzeren Vrouw, waar het puin - december 2005 - nog steeds op afvoer ligt te wachten

- foto © paul kriele, 14 december2005.

Er blijft bij de eerste en tweede variant een natuurlijke doorloop van de IJzeren Vrouw naar de Antoon Derkinderenlaan bestaan. Bij drie wordt die doorgang geblokkeerd..

De voormalige HAS waar drie torenflats, of een variant daarop, gaan verijzen

-foto © gerard monté 8 februari 2005.

De voorstellen worden nog met betrokkenen besproken. Maar de wijkraad heeft nog wel wat meer varianten in petto, zoals een invulling met grondgebonden woningen. Puinhopen blijven -te- lang liggen Gieornder bij Puinhoop

Sloop HAS op de Vliert -3 februari 2005 en 18 februari 2005

Het complex n de Baden Powellstraat, op de kop van de Antoon Derkinderenlaan is indertijd in eigendom gekomen van de Gebrs. Van Wanroij. Op initiatief van Roel Gielen, particuliere restarateur [Gielen Monumenten b.v.], heeft het bouwbedrijf de glas-in-betonramen kunnen redden. Het betreft acht raamwerken. Het karwei werd eind januari 2005 uitgevoerd door een kraanbedrijf.

De in 1967 geplaatste glas-in-betonramen zijn ontworpen dor Berend Hendriks [1918-1997]. Het is nog niet belend welke bestemming de kleurrijke ramen krijgen. Daar is Roel Gielen nog naar op zoek.

De sloop door Van Lith van de voormalige schoolgebouwen van de HAS op de Vliert vordert.

- foto's © gerard monté , 8 februari 2005

De gebouwen staan medio februari 2005 nagenoeg nog overeind, maar het interieur is uitgepeld. Een deel van het gebouw werd tot einde 2004 tijdelijk door een anti-kraakploeg bewoond.
In januari 2005 begon de sloop van de gebouwen. Er komen appartementen voor in de plaats.*

De sloop van de voormalige Hogere Agrarische opleiding op de Vliert is in volle gang. De scholengemeenschap zetelt al enkele jaren op het eind van de Onderwijsboulevard in het Paleiskwartier . -/ - © foto's paul kriele [m. en l.] en gerard monté [r.], 3 en 8 februari 2005.

---------------

Nieuwe aanblik Sonniusstraat-

situatie april 2006

Foto links: de Antoon Derkinderenlaan rechts is nog net de voormalige pastorie tegenwoordig fysiotherapie zichtbaar. Links de Van Lanschotlaan en op de achtergrond de Orthenseweg met de Kipcorner op de hoek.

Foto rechts: het nieuwe stukje Sonniusstraat, waar eertijds de Sacramentskerk stond. Op de achtergrond is amper de nieuwe Sacramentskapel te zien met daarachter het oude fraterhuis.
- foto's © paul kriele, 11 april 2006.

situatie 18 februari 2005
De bouw van de stadsvilla's op de locatie Sacramentskerk vordert. De nieuwe gevelrijen in Sonniusstraat, Mgr. Zwijsenstraaat en aan de Antoon Derkinderenlaan komt in beeld.

Links: De Sonniusstraat waar de kerk het straatbeeld overheerste De kerk heeft plaats gemaakt voor stadsvilla's en een kleinere opvolger [links op de foto].

Rechts: Aan de zijde Antoon Derkinderenlaan stond de pastorie. Dat gebouw is overeind gebleven en kreeg de functie van fysiotherapie.

Links de mgr. Zwijsenstraat, dat was de achterzijde van de voormalige Sacramentskerk Deze straat ligt tussen de Aartshertogenlaan en de Antoon Derkinderenlaan. Ook hier een rijtje -van 5 -stadsvilla's.

Start bouw stadsvilla's - [9 maart 2004]

Aannemersbedrijf Peels uit Eindhoven heeft de afgelopen zomermaanden de funderingen gelegd voor een 14-tal stadsvilla's aan Sonniusstraat en Mgr. Zwijsenstraat.

-foto © gerard monté, 14 oktober 2004.

Komend voorjaar 2004 start de bouw van 16 stadsvilla's naar een ontwerp van architectenbureau Verhagen. Die nieuwbouw is gesitueerd tussen Sonniusstraat en mgr. Zwijsenstraat, twee dwarsstraten tussen Aartshertogenlaan en Antoon Derkinderenlaan. Daar heeft de Eindhovense projectontwikkelaarPeel , na de sloop van de Sacramentskerk grond in exploitatie.
De 16 villa's zijn riant opgezette huizen in de prijsklasse van rond de vier ton. De uitvoering is afgestemd op de omgeving die uit de jaren dertig dateert. Tenminste de bewoners in de buurt vroegen om de realisatie van meer luxe huizen.
Die afstemming op de buurt maakte dat de villa's allen al verkocht zijn, aldus makelaar Marc van den Berg, die zich -behalve dat element - gebonden voelt aan de eis van de gemeente voor tenminste één parkeerplaats per woning. Elke woning heeft drie slaapkamers, maar door de hoge zolder bestaat de mogelijkheid tot verruiming met nog eens twee slaapkamers. Uit die belangstelling maakte Van den Berg op, dat er blijkbaar huidige bewoners zijn in de buurt die willen doorstromen

Kerk ingewijd/ bouwvergunning stadsvilla’s afgekomen -[Nieuwsbrief Bastion Oranje, 30 november 2003]
Vanmorgen zondag 30 november 2003- is de nieuwe gebedsruimte in de Sonniusstraat ingewijd door pastoor André Uijtewaal. Namens bisschop Hurkmans vond de inzegening plaats voor een druk bezette kerk van de parochie Muntel/Vliert. De gebedsruimte is de eerste van een hernieuwde invulling van het terrein tussen de mgr. Zwijssenstraat en Sonniusstraat. Op die plek stond tot voor najaar 2002 de Sacramentskerk. Omdat ie door de bouwvallige toestand gevaar opliep werd de reeds buiten gebruik geraakte kerk van 1935 gesloopt. De afgelopen week is aan de Eindhovense projectontwikkelaar Peels de bouwvergunning verleend voor een veertiental stadsvilla’s.**

**Opmerking: De gemeente geeft vrijstelling daar waar feitelijk - volgens het beleid verdichting en intensivering van de ruimte wordt nagestreefd- toch medewerking te verlenen aan dit bouwplan middels vrijstelling van het bestemmingsplan. [Gemeente 9 september 2003]
--------------------------

Sacraments- bidruimte gereed [19 september 2003]

De nieuwe Sacramentskerk aan de Sonniusstraat.

-foto © gerard monté, 23 juli 2004.

Maandagavond 22 september 2003/19.30 uur vindt in in restaurant Metropole een inspraakavond plaats over de invulling van het terrein Sonniusstraat /Mgr.Zwijsenstraat door de Eindhovense projectontwikkelaar Peels. Daar zijn zestien luxe stadswoningen gepland.

De nieuwe bidruimte [multi-functioneel ivm de toekomst] in de Sonniusstraat die op de plaats kwam van de Sacramentskerk [1934].
Links ernaast het fraterhuis.

-foto' s © gerard monté, 19 september 2003.

Vertraging project Sacramentskerk -[Nieuwsbrief Bastion Oranje, 26 april 2003]
Het project Sacramentskerk op de Vliert blijkt nog steeds geen bouwvergunning te hebben voor de stadswoningen.De kerk komt najaar 2003 gereed. Dan is ook de feestelijke opening gepland. Breekpunten zijn de bouwmassa die is toegenomen en dat van 12 naar circa 16 woningen is gesprongen. Die verruiming is gebeurd ‘…uit oogpunt van haalbaarheid van het project,’ aldus de projectleider Dave van de Heijden van het Eindhovense projectbureau.
Zoals bekend duurde het -na de sloop in oktober/november 2002- even voordat met het liturgisch centrum kon worden begonnen. Een half jaar na de sloop moet dan uiteindelijk de bouwvergunning afkomen. Maar de projectleider verwacht dat over de stedenbouwkundige invulling spoedig knopen kunnen worden doorgehakt. ‘Het blijft altijd passen en meten,‘ zegt Van de Heijden, die om tactische reden niet meer over de zaak wil loslaten. Bij de gemeente waren de betrokken ambtenaren een week met vakantie.
Invulling locatie Sacramentskerk - [Nieuwsbrief Bastion Oranje, 24 april 2003]
Op de plek van de voormalige Sacramentskerk in de Sonniusstraat is het stalen skelet al waarneembaar van het toekomstig kerkgebouw. Dat pand langszij het fraterhuis maakt deel uit van een bebouwing van het terrein dat verder nog wordt ingevuld met twaalf woningen.
Najaar 2002 keerde de kaalslag van 1935 - na sloop van de kerk door Van Liempde uit St.Oedenrode- weer terug.
Projectontwikkelaar Peels uit Eindhoven had, na jaren van procedure over een bouwvergunning, eindelijk in augustus 2002 toestemming gekregen voor de invulling van het gebied tussen Sonniusstraat en Zwijssenstraat.

Vlakbij het fraterhuis in de Sonniusstraat zijn de contouren zichtbaar van het nieuwe liturgisch centrum dat eind dit jaar klaar moet zijn.

-foto © gerard monté, 23 april 2003.

Bijna zeventig jaar geleden was daar - op de grens van Muntel en Orthen - een nieuwe wijk de Vliert ontstaan. De naam was afgeleid van de topografische naam voor het gebied. Westelijk langs de weg naar Orthen bouwden Duli en Van Liempt de wijk die naar hen werd genoemd: Duliwijk.
Aan de oostkant van de rijksweg was een religieus centrum gepland met de Tilburgse fabrikantenzoon Bart Schoenmakers als bouwpastoor.
Daar groeide rond de r.k. kerk, fraterhuis en lagere jongensschool [Pius X] een wijk met huizen voor ambtenaren, middenstanders en kantooremployees.
Na krap zeventig jaar ging de kerk tegen de grond, de pastorie kreeg de functie van fysiotherapie, de school staat nog overeind als opvanghuis en het fraterhuis heeft –als enig Bossche restant van de Tilburgse congregatie - zijn functie behouden.
Markant is nog dat in 1935 de r.k. meisjesschool werd geboycot omdat de pastoor van de St. Pieter het als concurrent zag van ‘zijn ‘ Mariaschool.
Op die plek is naderhand een pompstation en garage Schulte gebouwd.

In opdracht van projectontwikkelaar Peels wordt er een liturgisch centrum gebouwd dat eventueel ook nog voor andere doeleinden kan dienen. In een volgende fase zullen de twaalf woningen worden gerealiseerd.

------------------------------

De Vliert historie

Aanpalend aan de Muntel en ook geleidelijk overgaand in bebouwing ligt de wijk de Vliert, ook al zo'n topografische naam. De ontwikkeling dateert van het eind van de jaren twintig. Tijdens de invulling van de Jan de la Barlaan, de Bossche Pad en de Graafseweg richtten de ogen van de stedenbouwkundigen zich al op de Vliert.
Na 1920 voerden kipkarren zand aan vanaf de Maaskant. Het terrein tussen de Geldersedam en Aartshertogenlaan kreeg geleidelijk aan zijn definitieve indeling. Pas in de dertiger jaren is met de huizenbouw in dit gebied en aan de Oostzijde van de Graafseweg begonnen.

De naam de Vliert is als topografische naam afgeleid van Vliedert of Vlieraard In het Latijn betekent het vlieten of kabbelen. De Vliert is polderland dat bij hoog water onder liep.

Rechts de Citadellaan met de Aa en de Citadel en links achter -nog net zichtbaar- De IJzeren vrouw. .
-foto © peter van gogh, 16 augustus 2005.

De Diezebrug die de Vliert verbond met 't Zand. In de oorlog [eind oktober1944] werd deze brug van 1939 opgeblazen.

- foto´s © gerard monté, 6 augustus 2003.

de oude toestand
De Vliert was vanuit de binnenstad bereikbaar via de Citadellaan. Over de Dieze lag -tot 1931- nog geen [Dieze-]brug.*
De rijksweg vanaf Orthen boog ter hoogte van de Maalstroom af richting Citadellaan. Dat kleine riviertje liep zo ongeveer vanaf [waar later] Mart van Drunen/electriciteitszaak stond] richting [de latere] sigarenzaak van Bechtold hoek Silenenstraat/Orthenseweg. Dus als je vanuit de stad kwam- via de Citadellaan- moest je op het eind altijd dat riviertje oversteken.

Langs de Vaaltweg stond de loodsen van sloper Huiskes, Menco en De Winter. Er lag ook lag de houthandel van Van Swaay. Dankzij directeur Jan van Swaay, die lid was van Viking, kon de watersportvereniging daar terecht.

*Diezebrug: Volgens Jo Hendriks die geboren is in een huisje staand op het Houtpad was het adres van Van Swaay Houtpad 4. Jo schreef verder dat de huizen en overige bebouwing in1939 onteigend werden ivm aanleg van de Diezebrug. Hendriks herinnert zich ook het insteekhaventje.

Viking
Bij de aanleg van de Diezebrug [1939] moest Viking verkassen en koos -wederom- een andere industriehaven nabij de gastoren aan de Oude Vlijmenseweg. Toen ook daar de industriële activiteiten toenamen en het water vervuilde [De Gruyter/Michelin] koos Viking in 1951 voor de locatie Ertveldplas. Daar was bij de ophoging van West, ook een plas met een insteekhaven ontstaan.

Philips in Den Bosch
Den Bosch was voor Brabant en zeker gezien vanaf het Noorden , de eerste waterstad van het zuiden. Voor Philips Eindhoven was dat ook de meest nabij gelezen 'sportstad' en een uitgelezen plek voor zijn watersporters. Dat verklaart waarom Viking aanvankelijk veel Philipsmensen als lid had..
Maar in de jaren eind zestig toen Hedel een eigen jachthaven kreeg, trokken de Philipsmensen naar de Maas. Dat gebeurde olv van architect Van Halteren .

inrichting
Bekend is dat Bart Schoenmakers, zoon van een welgestelde Tilburgse fabrikant, door mgr. Diepen tot bouwpastoor voor de Vliert werd aangewezen. Schoenmakers had optie op een terrein gelegen tussen de Sonnius- en Zwijsenstraat, namen afgeleid van twee bekende Bossche bisschoppen..
Behalve de in 1935 gerealiseerde Sacramentskerk was de Pius-x school aan de Aartshertogenlaan het tweede markante gebouw in de wijk. Voor de katholieke ouders en hun kinderen waren dat in de jaren veertig-tachtig de plaatsen van samenkomst, zoals de Tharcisiusschool en het Paschalishuis dat waren voor de bewoners van de Vogelwijk.

Orthenpoort, zoals de voormalige Vogelwijk na de herinrichting is gaan heten. Brandweer, de politie regio Noord-Oost-Brabant en een moskee vestigden zich tegenover de Gamma.
De naam Vogelstraat herinnert nog aan de vroegere wijk.

Op de rechterfoto is ook nog de aanpalende Orthenseweg te zien.

-foto's © gerard monté, 9 augustus 2003.[l] en peter van gogh, 16 augustus 2005 [r].

Houthandel Jongeneel

Jongeneel is al twee jaar weg uit de Orthenpoort/Vogelstraat. De houthandel is neergestreken aan de Daviotttenweg. De voormalige hal nabij de Gamma is intussen gesloopt.

Op de locatie tussen de GGD en Gamma staat de houthandel van Jongeneel.Die houten hal is medio april 2005 afgebroken.

-foto © gerard monté, 24 april 2005

Op de plek van die hal komen nieuwe parkeerplaatsen voor de bouwmarkt van Gamma.

Duliwijk: Duli, is de afkorting voor Van Dun en Van Liempt, namen van aannemers die met hun woningbouwbureau de Silenen-, Lelie-, Akelei-, en Kogelbloemstraat hebben ontwikkeld. Vandaar dat deze wijk westelijk achter de Orthenseweg gelegen, de naam Duliwijk heeft gekregen. Tegenwoordig is het gebied omgedoopt tot Orthenpoort. De wijk is opgezet door de onroerend goed exploitatiemaatschappij Duli.
De firmanten kochten hier een bouwterrein, gelegen westelijk van de latere Orthenseweg.Dat strekte zicht uit tot [wat later bekend stond als de Vogelwijk]. Op dat terrein -ter hoogte van de latere Kogelbloemstraat- staat volgens oude kaarten een machinefabriek.N.V IJzerconstructiefabriek Zuid-Nederland.

De zwagers Jac van Dun en Petrus van Liempt waren directeur/eigenaar van deze onderneming. Een zoon van Petrus- Martien- was ook bij de exploitatiemaatschappij in dienst, aldus diens zoon Piet. Na een studie civiel-techniek in Delft richtte hij later in Heerlen een adviesbureau op.

Petrus van Liempt *1872 + 1940 Martien van Liempt * 18xx + 1958

Petrus van Liempt, oorspronkelijk een stucadoor, kon -volgens ingeseinde bronnen- op een gegeven dag in België een partij stenen opkopen Samen met zijn zwager Jac van Dun -het klinkt simpel - hebben zij daarvan de Duliwijk gerealiseerd.

Deze bouwer -Piet van Liempt -kocht in de crisisjaren 20 voor zijn broer Frans [*1880 +1929] , die toen zonder werk zat, een sigarenfabriek in de Uilenburg. Piets zoon Wim, die later in Elshout sigarenmaker werd, heeft ook nog in die sigarenfabriek gewerkt. Dat fabriekje gelegen in de Uilenburg [De Klomp..?], heette De Firma Frans van Liempt, Tabak - en sigarenfabriek, voorheen firma F. Wertenbroek.

De Vogelwijk, met als bijnaam de Sieb, afgeleid van Siberië, is verdwenen. Moskee, brandweer politiebureau en een bouwmarkt namen bezit van deze volksbuurt. Alleen de Vogelstraat herinnert nog aan de Vogelwijk.
De Exploitatiemaatschappij Duli dateert van 1931 en werd geliquideerd in of nabij 1947.

Uit ander archiefmateriaal blijkt dat het 'Duli-terrein' in 1932 werd aangekocht door Petrus Johannes van Liempt [*1872 +1940] en Jacobus van Dun. Dat terrein lag nabij de ijzerconstructiefabriek [Rovim..??pk]
Martien van Liempt [ *1907 +1958] krijgt de leiding over het bouwrijp maken van het terrein, de bouw en de verhuur en verkoop van de woningen. Martin functioneert als architect, uitvoerder, aannemer en beheerder/makelaar..
Exploitatie van de grond neemt in het najaar van 1932 een aanvang In januari 1933 wordt door Van Liempt het eerste verkavelingsplan opgezet, zo blijkt uit de aantekeningen van dagboeken van M. van Liempt.

Op een plattegrondje, elders gepubliceerd, is zowel de insteekhaven bij Van Swaay als het woonwagenkampje te zien. Dat kampje lag zuidelijk van Vogelstaat. Aan de Noordzijde van die Vogelstraat kwamen de andere naar vogels genoemde straten van deze 'Vogelwijk' te liggen.

Orthenpoort

De GGD vestigde zich in2004 Orthenpoort. Het gebied staat bij de gemeente [Ruimtelijke Ordening] in de belangstelling voor een herinrichting met name de gebieden langs de spoorlijn, de Dieze en insteekhavens.

In de toekomst volgt er nog een extra ontsluiting als de Randweg via de Parallelweg wordt doorgetrokken naar de Zandzuigerstraat.

Op de hoek Orthenseweg/Vogelstraat is in het pand van de voormalige Sociale Dienst de GGD gekomen.

-foto © gerard monté, 17 oktober 2004.

Actualiteit op de vensterruit

Bureau Precies is zet 'telkens' een sneer of zinsnede op de ruit die verwijst naar de actualiteit, een soort glazen Loesje. Precies is een marketing- en reclamebureau gevestigd op Vogelstraat 35.

Bureau Precies in de Vogelstraat/hoek Orthenseweg.

-foto © gerard monté, 17 oktober 2004.

Onvrede over Balkenende.

Op de noordelijke hoek Orthenseweg/Vogelstraat staat een flatgebouw met bovenwoningen en op de begane grond dienstverlening zoals een hypotheekverstrekker en een fysiotherapie.

-foto © gerard monté, 17 oktober 2004.

Calamiteitendiensten

Orthenpoort
Kort na de nieuwbouw van politiebureau en -Bossche- brandweer genomen foto van de voormalige Vogelwijk waaraan alleen nog de naam Vogelstraat herinnert..

Aan die straat zijn de rampendiensten gevestigd: In 2003 is er ook nog een Regionaal Meldcentrum geopend en in 2004 volgt ook nog de Regionale Brandweer en vervolgens de GGD.

- foto © gerard monté, 4 april 1999.

Rechts Het GMC [Gemeenschappelijk Calamiteiten Centrum].
Links de brandweer.

- foto © gerard monté, 6 augustus 2003.

Het bureau van de Politie Brabant- Noord.

- foto © gerard monté, 6 augustus 2003.

bouw eerste blok in 1933-1934]
In de Duliblok, ten westen van de Orthenseweg gelegen, koopt bakker Mulbregt het eerste huis op 27 juli 1934. De zaak op Orthenseweg 22 hoek Silenenstraat gaat open op 12 maart 1935. De koopprijs bleek te liggen tussen de 2.000 en 3.000 gulden.
Voor ouderen Vliertbewoners zijn zoon Wil die met zijn vader in de bakkerij stond nog wel bekend. De bezoriging werd trouw en contentieus door Bakker Kees, een halfbroer van Wil gedaan.

Auteur Paul Kriele werd op 9 april 1945 op Orthenseweg 40 als vierde in een gezin, dat toen bestond uit twee meisjes en broer Peter, geboren. Daar stonden drie huizen als onderdeel van de gevelrij 22-48. De drie 'rijtjeshuizen' waren van een Nijmeegse familie. die later door de drie resp.bewoners Cooijmans, Dobbelsteen en Kriele werden gekocht. Dat was naar ik meen in de jaren zestig voor 11.000 gulden.
Ouders Kriele hebben op 8 juni 1938 het eerste gesprek met M.van Liempt over de huur van Orthenseweg 40.

Op de zuidelijke hoek was bakker Mulbregt en op de andere hoek Maywee gevestigd. De rij van garage Hoek en restaurant Metropole [Jansen ] moest nog gebouwd worden

Joodse bewoners gevlucht
Historisch markant is dat in er in 1937 nog enkele burgers van Joodse afkomst wonen,. Huur van garages en loodsen door Duitse joden per 1 januari 1937, staat in een van de verslagen die over de Duliwijk zijn opgesteld, vermeld.** Kort voor de oorlog zijn zij vertrokken. Uit de persoonlijke overlevering kwam mij ter ore dat deze joden naar elders vertrokken zijn. Details werden je toen als kind niet meegedeeld of waren onbekend.
In januari 1937 riepen deze huurders de hulp in voor het veiligstellen van hun eigendommen in Jülich, waarschijnlijk hun plaats van afkomst. Per 31 maart 1937 vertrekken plots drie families met joods klinkende namen.

*Verslag van stadsarchief Peter Jan van der Heijden

garages
Op de Vliert vestigden zich enkele garagebedrijven - waaronder Hoek en Schulte- daarmee de toenemende mobiliteit aangevend.
Opvallend is dat de na de oorlog tot stand gekomen wijken geen echt winkelcentrum hebben gekend, het is bij kleinere buurtcentra gebleven. Pas in de jaren zeventig ontstaan de winkelcentra zoals we ze nu kennen: de Zuiderpassage, de Kruiskamp met de Oude Vlijmenseweg, Boschmeersingel, Helftheuvel, Rompertcentrum.en het winkelcentrum aan de Schanswetering.

Info van Piet van Liempt, kleinzoon van Petrus van Liempt [*1872- +1940]
-----------------------------------

Sacramentsparochie
De Sacramentskerk op de Vliert [Sonniusstraat] is in 1935/1936 gebouwd. De oudste bouw bestaat uit koor en zuidelijk en noordelijk schip tot en met de portalen.
In 1951 werd het hoofdschip verlengd en kwam er ook een orgel. Bij die aanbouw bestond het plan de kerk ook met een toren te vervolmaken Dat werd niet bewerkstelligd.
Officieel luidt de naam: parochie van het Allerheiligst Sacrament.

De zuidelijke beuk van de Sacramentskerk met uitzicht op een deel van de sacristie die dinsdag 8 oktober werd gesloopt . De grote kluis werd nog niet geveld.

Rechts een tafereel van Ninaber uit het jaar 1941 situatie: tegenover het noordelijk zijaltaar.

De sloop van de voormalige kerk van de parochie Sacrament op de Vliert is in volle gang. Tussen 1935 en 2002 heeft de kerk dienst gedaan voor de bewoners van de Duliwijk, de Aartshertogenlaan aan weerszijden, de Citadellaan, Willem Mariastraat e.o. en de Antoon der Kinderenlaan, Ophoviuslaan en de Frederik Hendriklaan.
Pastoor Bart Schoenmakers was de stichter van deze parochie.

Twee taferelen van de triptiek boven het koor van Ninaber, de vier schriftgeleerden voorstellend.

vervolg sloop Sacramentskerk
In de week vanaf 30 september 2002 werden eerst de details weggehaald. Het lichte sloopwerk, aldus een knecht van AvanLiempd, het Rooise bedrijf dat het sloopwerk verricht.
Morgen dinsdag 8 oktober komt een kraan en dan begint het grote en zwaardere werk. Met een grijper worden de muren omver gehaald.
De bouw is erg degelijk, aldus een kenner die wijst naar de constructies die stoer overeind staan. De togen en de portalen zijn enorm zwaar uit gevoerd. Dat haal je niet zo maar even naar beneden.
In de enorme wijde ruimte zijn grote gaten geslagen waardoor het licht naar binnen valt. Ze werden gemaakt om de voorheftruck de ruimte te geven. Op de wanden zijn enkele fragmenten van Ninaber nog overgebleven. De taferelen met Christusfiguur [midden boven het altaar], engelen en de apostelfiguren en symbolen [hierboven] dateren van de jaren 1937-1939 toen Ninaber ze zelf boven hoofd-en zijaltaren heeft aangebracht. Ze gaan met de sloop naar de stort.

Een enkel stenen beeld staat nog fier maar stoffig op een console en een menshoog gipsen beeld- de Christusfiguur met kind voorstellend houdt zich staande in een van de kapellen. Het is waarschijnlijk een ontwerp van Jan van de Thillart.

De kerk bezat twee zijkapellen waarvan links de St.Jozefkapel [stadszijde] , een gipsen beeld en muurtafereel. Aan de noordzijde was ook nog een doopkapel.
Rechts restanten van altaar en preekstoel op het koor, die in 1965- bij het 40-jairge priesterfeest van Schoenmakers- aan de kerk werd geschonken.

Kerksteentje

In de kerk was ook nog een kerksteentje aangebracht. Mogelijk dat het de steen is die op de rechter foto hierboven zichtbaar is. Onder die naam was door bisschop Bekkers een financiering ingesteld om de oorlogsschade te kunnen financieren.
Kerksteentje is later omgezet in het Fonds voor parochie en bisdom

De glas-in-loodramen zijn zodanig met ijzerwerk gevlecht dat ze slechts moeizaam door een amateur glas-in-loodontwerper uit de sponningen worden losgemaakt.
Puin resten van ijzer, lood en hout liggen apart opgestapeld op de vloer daar waar eerst de banken stonden. De vormen van de preekstoelen en altaar zijn nog net herkenbaar.

Bart Schoenmakers, zoon van een Tilburgse fabrikant, was van 1935 tot 1970 pastoor van de Sacramentsparochie op de Vliert. De op 22 februari1901 geboren Tilburger overleed op 28 juli 1973 in het St. Elisabethziekenhuis in Tilburg.

Voordat de kerk klaar was had Schoenmakers in de pastorie van St. Pieter en aansluitend bij de zusters in de Nemiusstraat zijn logies.

Schoenmakers heeft uiteenlopende maatschappelijke instellingen opgericht: de eerste maatschappelijk werkster [mej.Van Wel] van het bisdom werd door hem aangesteld, Stichting Caritas, de Katholieke Actie en de het Marialegioen.
Van zijn initiatief is ook de Paschalisstichting [1935] waaruit het Paschalishuis is voortgekomen, bedoeld voor stimulering van het verenigingsleven van de Vogelwijk.

historie van de kerkbouw
Jan van der Valk maakte het ontwerp voor kerk [zonder pilaren!] van het Alleheiligst Sacramenten met de nabijgelegen pastorie.
De bouw werd in 1934 aanbesteed, begin 1935 startte dat werk met subsidie van de gemeente [10.000 gulden], op een perceel waarvan de grond voor 7 gulden per vierkante meter was aangekocht.
De bouw geschiedde door Pennings en Lamoen uit St.Michielsgestel.
In datzelfde jaar 1935 werd ook door mgr. Diepen [17 juni 1935] de eerste steen gelegd. De inwijding gebeurde door diezelfde bisschop op 22 april 1936.

Alle schilderingen- voorzover ik ze nog heb gezien, waren getekend met Ninaber en de jaartallen 1937 en 1939 [koor], de zijaltaren [1939] en ook 1941 voor de taferelen tegenover het noordelijk zijaltaar.

Overigens is het fraterhuis* pas in 1937 afgebouwd.

*De fraters verlieten september 2004 de Sonniusstraat vanwege een sterke terugval van de populatie wat weer een gevolg was van de vergrijzing.

Hoewel al voor de oorlog over uitbreiding van de kerk werd gesproken, duurde dat werk toch nog tot eind 1950/begin1951. De plechtige ingebruikneming van de verlengde kerk gebeurde op 27 mei 1951. Tijdens de bouw had de pastoor al een beenbreuk opgelopen toen ie van een steiger was gevallen.
De kerk kreeg er tegelijk een orgel en luiklok [Bernardus genaamd]- maar geen toren -bij.

In 1936 telde de parochie 2217 zielen in 1954 was dat aantal gegroeid naar 6881 voor wie bijna 1440 zitplaatsen waren gereserveerd. Na de St.Jan was het de grootste Bossche kerk.

[meer over Bossche kerken, klik op Verwersstraat]

Relicten van de Sacrament
Het orgel van de Sacrament verhuisde in 1998 naar de Utrechtse Apostolische kerk. Daar ging het in 1951 door Verschueren gebouwde orgel een nieuw leven leiden.
Op 22 oktober 2002 teruggekeerd, maar toen stond er van de kerk geen enkele muur meer overeind. Puinhopen en grote spanten lagen als enig herkenningsteken van wat ooit een kerk was.
Zoals hierboven al gezegd: wat enigszins van culturele en/of kunstzinnige waarde was is overgedragen aan het bisdom. Daartoe behoren vooral de kerkelijke schatten die voor de liturgie dienst deden.

Situatie na de sloop

Het terrein waar eens de Sacramentskerk stond ziet er stil en verlaten uit De grote kaalslag kreeg in het begin van januari 2003 ook nog eens een witte deklaag.

Begin januari 2003 kreeg het braakliggend terrein een witte deklaag.

Flat op plek kerk
Projectontwikkelaar Peels uit Eindhoven heeft een plan ingediend voor 14 appartementen en een gebedsruimte op de locatie Sacramentkerk in de Sonniusstraat. Die aanvraag dateert al van 1996 en werd steeds vooruitgeschoven omdat goedkeuring van de welstandscommissie achterwege bleef.
Medio augustus 2002 gaf de gemeente eindelijk toestemming voor de sloop. Dat betekent dat het bouwplan is goedgekeurd.

De Sacramentkerk dateert van 1935 gebouwd ' door' pastoor Schoenmakers'

foto' s c gerard monté, 19 juli 2002.

Onverwachte sluiting Sacramentskerk- [Nieuwsbrief Bastion Oranje, 21 november 2001]
Zondag 18 november 2001 is van de preekstoel de onverwachte sluiting van de Sacramentskerk op de Vliert afgekondigd. Door gevaar, voortkomend uit een lekkend dak en de slechte staat van elektriciteit en gas, moet de kerk vroegtijdig dicht. ‘Het moment van nieuwbouw ligt nog steeds ver weg,’ aldus Boudewijns, Hoofd Bouwbureau van het bisdom, vandaar dat we de knoop hebben doorgehakt en de kerk sluiten.’
De uitvaart van pastoor Jan van Hulten die vorige week zaterdag overleed, is een van de laatste ceremonies [22 november 2001/ 10.30 uur] die er nog plaatsvindt.
Per 1 december komt er definitief een eind aan de 66-jarige parochie Sacrament.
De vroegere uitwisseling van de Bartjes naar de Sacrament wordt nu omgedraaid in een trek van de parochianen van de Vliert naar de Muntel.
Voor de plek tussen Sonniusstraat en mgr.Zwijsenstraat is –zoals eerder gemeld- door het Eindhovense Bouwbedrijf Peels een complex met gebedsruimte en woningen ontworpen. De gemeente keurde al het eerste plan al af. Omwonenden aan de overkant hebben sterke bezwaren door waardevermindering van hun huizen.
------
Vogelwijk
In de wijk Siberië zoals de Vogelwijk in de volksmond genoemd werd, stond al een houten kerk waarin zondags de mis werd gelezen. De kreet de Siep is afgeleid van het woord Siberië.
De bewoners van de Vogelwijk hebben altijd een eigen bestaan geleden. De naar vogels genoemde straten waren door een politiepost afgescheiden van de Duliwijk [Van Dun en Van Liempt]. De klinkerweg [Orthenseweg], die in 1960 als vierbaansweg werd geasfalteerd, betekende in alles een grens tussen beede gemeenschappen.
Die wijk kreeg ook een eigen school en een verenigingsgebouw: het Paschalishuis. Dat huis met toneelzaal en biljartzalen en instructielokalen voor de huismoeders van de Siep, werd af en toe ook gebruikt door de parochianen van Schoenmakers.
Naast deTharcisiusschool van de Vogelwijk stond de kleuterschool van de parochie Sacrament.
--------------

Opening Tongelreep 40 jaar na Brabantbad als wedstrijdbad 16 maart 2008.

In Eindhoven kwam deze week door de naderende WK het super overdekte zwembad De Tongelreep in beeld. Dat beantwoordt aan de internationale wedstrijdnormen. De bouw was een voortvloeisel uit de wereldtitels die stadgenoten Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn behaalde.
Den Bosch had in januari 1966 al een -inmiddels gesloopt - overdekt 50-meter bad. Dat was het resultaat van de inspanningen van de met sport behepte wethouder Frans Suijkerbuijk die zich voor de sport veel inspanningen getrooste. Officieel behoorden Verkeer, Openbare Werken en later ook Woningbouw tot zijn portefeuilles. Het Brabantbad was voor deze toen jongste [33 jarige] wethouder het eerste werk waarmee hij in na zijn installatie op 1 september 1958 begon.
De stad was trots op dit professionele bad, waaruit door het weghalen van een brug, uit twee recreatiebaden een 50 meter wedstrijdbad ontstond. Ook onder water waren de prestaties van de zwemmers en zwemsters te volgen via zgn. patrijspoorten, vensters waardoor opnamen gemaakt konden worden. Dat heet in Eindhoven Vision Training system.

Zo professioneel en up tot date als ‘de Tongelreep’ was het Brabantbad niet, maar we spreken dan ook over 40 jaar terug. In die tijd van wederopbouw overheerste de functionaliteit in de architectuur. Een adept van die tijd. Was Peter Keulemans [1907-1991], wiens ontwerpen opvielen door eenvoud en robuustheid. Van De Gruyter was deze in Rotterdam geboren kleermakerszoon in 1939 overgestapt naar de Gemeente.
Het Brabantbad, dat dus een moderne voorziening uit de tijd van de wederopbouw was, moest 10 jaar geleden wijken voor een randbebouwing in het Prins Hendrikpark die nog steeds niet is gerealiseerd. © paul kriele, 16 maart 2008.

Grondruil rond Brabantbad -
De gemeente heeft het projectontwikkelaar Hertogbouw de grond van het Brabantbad geruild voor gebied in de Groote Wielen . In Rosmalen Noord komt een nieuwe stadswijk. Daar is voor die uitbreiding, de verkeersafwikkeling en voor sportterreinen grond nodig. Hertogbouw heeft voor het gebied ronde de IJzeren Vrouw een nieuwe stadsdeel ontwikkeld.
Stichting IJzeren Vrouw

Links: zo zagen de drie naast elkaar gelegen [mannen-vrouwen-familiebad] van het zwembad De IJzeren Vrouw eruit.

Rechts het logo van de nieuwe stichting die zich verzet tegen nieuwbouw op de locatie zwembad.

De in januari 2003 opgerichte stichting IJzeren Vrouw beoogt het Prins Hendrik Park met daarin het voormalige zwembad de IJzeren Vrouw - waarvan de stichtingsnaam is afgeleid - te beschermen. Aanleiding zijn de bouwplannen zowel op de locatie HAS als aan de rand van het park, te weten de locatie Brabantbad en sporthal Vinkenkamp.
Verwezenlijking van het doel: door hogere - dan de bestaande nabije- bebouwing te voorkomen.

Rechter foto: hierop is in het Prins Hendrikpark nog net het Brabantbad te zien.

Linker foto: de zuid-westrand van het park.

Bestuur
Het stichtingsbestuur staat olv Mat van Essen en is bereikbaar via stichting@ijzerenvrouw.nl Er is ook een site www.ijzerenvrouw.nl

Daar vindt u bijv het verslag van de hoogbouwvergadering van maandag 10 februari 2003 [Brabants Dagblad artikel dd. 11-2-2003]

De locatie van het voormalige op 555 palen rustende Brabantbad is omstreden. Ontwerp van dit overdekte zwembad architect Peter Keulemans.

Nieuwe projecten rond IJzeren Vrouw - [Nieuwsbrief Bastion Oranje, paul kriele, 13 mei 2003]

Na kritiek op de in februari 2003 gepresenteerde nota hoogbouw is er een nieuwe verschenen. Die nota kreeg nogal veel kritiek over de vaagheid en onduidelijke ambities van het college die er achter gezocht werden.
De nieuwe nota, rekening houdend met inspraak en commentaar, geeft de methode aan waar en onder welke voorwaarden hoogbouw kan komen. Zo dient de initiatiefnemer over tien criteria te rapporteren.
Dat de inspraak is gevolgd blijkt aan de verscherping van de uitgangspunten [opname van element zichtlijnen en cultuurhistorische achtergrond]. Ook dat de Oosterplas meeloopt als optie voor hoogbouw en dat hoogbouw in De Groote Wielen is aangepast.
Ook hoogbouw langs de kanaal krijgt in de nota wat meer nuances, evenals het feit dat de wijk Boschveld aan het Paleiskwartier is toegevoegd.
Na de kritiek op het plan voor de IJzeren Vrouw, heeft het College van B&W in de hernieuwde nota Hoogbouw het bestemmingsplan vergroot met de terreinen van de HAS en het voormalige Brabantbad.
Een van die onderdelen is het terrein van de voormalige HAS. De majestueuze flat die daar door een projectontwikkelaar was gepland is als bouwkolos uit de planning gehaald. Hoewel de nieuwbouw daar het verband tussen de boomrijke Van Lanschotlaan en het park moet open houden, zijn er toch twee 60m hoge flats mogelijk en meer laagbouw nabij de Mgr. Diepenstraat.
Op het Brabantbad-terrein kunnen - volgens de nota - een 35 meter hoge flat en 230 woningen komen.
De nota stelt dat bouwplannen voor de Bartjes, die tot 25 meter hoogte kunnen reiken, dienen aan te sluiten bij de bestaande architectuur.

--------------

Protest uit alle windstreken - [Nieuwsbrief Bastion Oranje, 6 juni 2003]
Vanuit de woonomgeving van De IJzeren Vrouw dringen steeds meer protesten op tegen de herinrichting van dit deel van de Muntel. Volgens de nota Hoogbouw bevat de planvisie van de gemeente op twee locaties [HAS en Brabantbad] hoge flats, zoals eerder bericht.
Vooral tegen de hoogte en ook tegen de aantasting van de parkachtige sfeer maken omwonenden bezwaar. De hoeveelheid van 270 woningen tast die rust [parkeerdruk] aan. Dat protest gebeurde zowel in de wijkraad als in de commissies.
Het volgende traject van de wijkraad en de stichting IJzeren Vrouw die door die plannen is ontstaan, is om de raadsleden te mobiliseren om niet akkoord met de bouwplannen. © paul kriele,
-----------

Stadion De Vliert /den bosch, maart 2006

Hierboven: De weer boven water gehaalde naam/logo van stadion De Vliert, dat dateert van 1951. Op de foto's hierboven: Het aanbrengen van steunzenders voor mobiel netverkeer aan de lichtmasten van het stadion.

Fietspad Grote Elst

Van de nieuwe industrieterrein Hintham Noord [De Grote Elst] is een fietstunnel aangelegd die het voormalige fietspand naar de Herven[Aziëlaan][ over de onbewaakte overweg vervangt.

De fietstunnel onder de spoorlijn naar Nijmegen, vanaf het Noorden [De Herven] en vanaf het Zuiden [industriepark Hintham] gezien.

Ook de omgeving kreeg een ander aanzien

Het oude fietspad naar de onbewaakte overweg verdwijnt..

Eccostadion afgebouwd - [situatie juli en augustus 2003]

De nieuwe tribunes in het Ecco-stadion.

Het Bossche stadion [eigenaar Brabantse Investerings Maatschappij BIM] is een project. Successievelijk krijgt het zijn definitieve vorm en opzet. Dat de BIM om de hoek komt kijken heeft te maken met het financiële debakel waarin FC Den Bosch in 2002 verkeerde.

Het Eccostadion nadert zijn voltooiing

In het afgelopen voorjaar van 2003 werden de bedrijfs- en kantoorruimten rond het stadion opgeleverd. Ook de kantoren aan de zijde van het spoor naar Nijmegen kwamen onlangs gereed. Dan rest nog de kantoren aan beide zijden van het stadion. Daarvan wordt de oplevering komend najaar verwacht. RSP is de makelaar van deze commerciële ruimten.
De capaciteit van het stadion is reeds verhoogd van 5.800 naar 8.500 plaatsen. De hoeken blijven nog onbebouwd.
Partijen van de nieuwbouw zijn: Heijmans, BIM en HEVO Bouwmamagement.

Weggespoten Graffiti
Het is niet altijd lief, maar ook wel eens leed wat er rond de stadions gebeurd. Een graffiti met racistische kreten gebeurde

Rechts het Ecco stadion.
Links schuttingtaal

historie
Opening stadion De Vliert met allerlei sportwedstrijden [o.a. atlete Fanny Blankers-Koen] in 1951.
1996 sloop oude stadion
april 1997 opening nieuw stadion van 7,6 miljoen gulden, dat -toen- plaats bood aan 4500 toeschouwers
november 2000 start verbouwplan [2 tribunes op de kop aan beid zijden].

De historie van het voetbal staat op pagina Voetbal

Stadion[laan] en omgeving

Het nieuwe Centrum Vakopleiding en daarnaast het clubhuis van de Tennisclub Bastion Baselaar.

------------------------

Bronnen: Lezing Frans-Josef van der Vaart voor de Boschboom [13-11-1984], de Wijkenserie voor Omroep Brabant zomer 1991, Adressenboek 1950. Notitie N.J.M.Kriele secretarIs Sacramentsparochie 9 september 1957 tot 1 juni 1970.

terug naar boven