Schrijvers

Schrijvers/ Filmers
In de Verkadefabriek, Azijnfabriek, Culturele Salon en/of de Openbare bibliotheek zijn regelmatig schrijvers te gast.

Hans Münstermann in Literair Café 21 jauari 2008.

Hans Münstermann begon samen met Jacques Hendriks onder het pseudoniem Jan Tetteroo te schrijven, ieder op zich maar 1 uur in de week werkten ze samen. Maar omdat hun toneelteksten problemen opleverden begonnen ze aan romans. die samenwerking leverde geen vervlakking op van hun standpunten maar juist spektakel.

Hans Münstermann in Literair café, 20 januari 2008.

Hans Musterman vertelde verder over het ontstaan van zijn Andreas Klein-trilogie die begon met Het gelukkige jaar 1940 (2000). Dat was het jaar waarin zijn Nederlandse moeder en Duitse vader trouwden, volgens het boek op 10 mei 1940, in werkelijkheid was het een paar dagen later. Dit boek werd gevolgd door Je moet niet denken dat ik altijd bij je blijf (2001) waarin de verwikkelingen van het gezin beschreven worden. Voor De bekoring kreeg hij in 2006 de Ako-literatuurprijs. Over nog een boek over Andreas Klein komt kon hij niet zeggen.
'Mijn thematiek is "10 mei 1940", dat is mijn leven, dat is mijn obsessie', zei hij op een vraag uit de zaal.Na de oorlog was er in Nederland een heftige anti-Duitse stemming, maar dat had hij niet zoveel last gehad. Hij publiceerde onder meer nog Certificaat van echtheid, en De Hitlerkus.

Hij vindt het prettig schrijven rond een kern van waarheid, met plekken die je aan kunt wijzen. Zo leest hij ook graag, niet alleen maar
verzonnen dingen. Hij schrijft 7 dagen per week, 's morgens na het opstaan net zo lang tot hij helemaal wakker is en dan stopt hij want dan ius het niet meer interessant.

Henk Langenhuijsen zei dat hij de boeken bij De Slegte gekocht had, maar Münstermann vindt het een eer om daar te liggen, daar moet je geen dédain over hebben. Maar het was ook een eer om de AKO-prijs te winnen.

Hans Münstermann ontvangen en ingeleid dor Martin Hol [midden] van de Openbare Bibliotheek en geïntervoiewd door Henk Langenhuijsen [middelste foto middenin] en rechts aan de signeertafel. - foto's © gerard monté 21 januari 2008.

---------------------------------

Voorrondes Brabant Gedicht den bosch, 13 januari 2008.

op zondag 13 januari vonden op het Biebplein van de stadsbieb de voorrondes plaats van de poëziewedstrijd Brabant Gedicht waarvan op 26 januari de finale gespeeld wordt in Leuven tegen 4 winnaars van de Leuvense voorrondes.

Deelnemers waren Merijn Bisschops, Michelle Timmermans, Ralf Boltendal, Nikki de Jong, Tom Broeren, Ellen van de Corput, Pieter Lobbezoo, Linda van de Heuvel, Wout Waanders, Lonneke Kerkhoven, Cleo van der Schaft, Loren Brouwers, Karlijn Hoyer, Marjolein Borgers en Valerie van de Koppel. Een van de aangemelde jonge dichters was niet op komen dagen.

Elke dichter(es) las vijf minuten voor, een enkele hield het bescheiden op 1 gedicht. Er was een verscheidenheid aan poëzie te beluisteren, van eenvoudige liefdespoëzie tot heuse sonnetten. Sommige deelnemers lazen pas voor een eerste of tweede keer voor, anderen bleken ervaren voordragers wat de poëzie zeker ten goede kwam.
Op basis van vorm en inhoud en de presentatie koos de jury (Henk Langenhuijsen en Inge van Dungen), Ellen van de Corput, Wout Waanders, Karlijn Hoyer en Nikki de Jong uit om Den Bosch en Noord-Brabant te vertegenwooridgen in Leuven. Zij lazen elk nog een gedicht voor.

Merijn Bisschops, Michelle Timmermans en Ralf Boltendal. - foto's © gerard monté, 13 januari 2008.

Nikki de Jong [winnaar], Tom Broere en Pieter Lobbezoo. - foto's © gerard monté, 13 januari 2008.

Linda van de Heuvel, Wouter Waanders[ winnaar] en Lonneke Kerkhoven. - foto's © gerard monté, 13 januari 2008.

Cleo van der Scaft, Loren Brouwers en Karlijn Hoyer [winnaar] .- foto's © gerard monté, 13 januari 2008.Geluk

Marjolijn Borgers, -Valerie van de Koppel en Ellen van de Corput [winnaar]. foto's © gerard monté, 13 januari 2008.Bitterzoet breken

Middas Dekkers sprak over zijn antisport-boek. Vroeger kon je rustig in de natuur wandelen, tegenwoordig word je omver gelopen door allerlei lui in sporttenue. O.a. door opa's. en door rollators. Ook dat Nordic-walking is zo'n ziekte.
Vroeger rookten opa's nog en was je als gehandicapt als je niet zo'n opa had. Het is helemaal niet bewezen dat sporten goed is. Juist niet, want met grote groepen is onderzoek gedaan, de ene groep deed wel aan sport en de andere niet.
Op zijn eigen onderkoelde en humoristische wijze sprak hij als bioloog over het voortplantingssysteem van de mens. Hij had b.v. miljoenen die zaadjes die maar 1 eitje nodig hebben, maar er is geen vrouwtjeseitjeswinkel waar je zo iets kunt kopen. Je moet dus zoeken maar zo'n eitje zit in een theemuts en dan moet je onderhandelen. Dat loopt niet altijd goed af.
Hij las ook enkele stukjes voor die hij NRC gepubliceerd heeft.

Jeroen Thijssen publiceerde al Mensen en Zoo, verhalen uit de dierentuin. De maarschalk en andere verhalen, dat was zijn literaire debuut, en Het verborgen dorp, de geschiedenis van een onderduikdorp op de Veluwe. Het nu verschenen Broeder is zijn eerste roman.

Schrijfster Conny Palmen te gast in Openbare Bibluotheek -foto's © gerard monté, 26 november 2007.

------------------------------------------------------

Jacques Vriens over 'De gelukkige klas' in BIeb Rosmalen

Vriens was verlaat door treinstremmingen. In de zaal zaten veel (aankomende) juffen en meesters die tijdens de lezing af en toe geluiden
van instemming en herkenning lieten horen. De bieb Rosmalen had in verband met Nederland leest voor een toepasselijk decor gezorgd.
Jaques Vriens heeft naast een aantal jeugdboeken ook een boekje over het onderwijs geschreven en over alle ontwikkelingen die er afgelopen tientallen jaren overheen uitgegoten zijn. Hij noemde deze vernieuwingen (Jena, Freinet) oude wijn in nieuwe zakken want Thijssen deed dit soort dingen al 80 jaar terug.

Toen hij op een Montessori-school les kwam geven, hoorde hij op een gegeven moment achter zich sissen: "Dat mag niet van Maria" en als
katholiek opgevoede jongeman had hij niet door dat het over Maria Montessori ging.
Hij heeft zelf lesgegeven in de lokalen in Amsterdam waar Theo Thijssen gestaan heeft, maar dat beseft hij pas later. Hij wil, net als Thijssen
kijken naar de kinderen en dan weet je wat je moet doen.
Vriens mist in het huidige pabo-onderwijs het aspect van de kennisoverdracht. Uit De gelukkige klas van Thijssen las hij een paar toepasselijke stukjes voor.
In het kader van Nederland leest is De gelukkige klas gratis bij de bieb verkrijgbaar en in de boekhandel is een speciale goedkope uitgave
verkrijgbaar.

Hierboven: Jacques Vriens oud-onderwijzer, gaf een lezing in de Bieb in Rosmalen, maar hij kwam wel verlaat aan. Rechts al signerend voor veelal juffen en onderwijzers die naar de bieb waren gekomen. - foto's © gerard monté, 9 november 2007.

Een zaal vol [oud-]onderwijzers en juffen. Midden: in gesprek onder de koffiepauze met collega's. Rwchts: er was een oude schoolklas nagebootst. - foto's © gerard monté, 9 november 2007.

--------------------------------------------------------
Schrijfster Judith Visser gast op Biebplein den bosch, 4 november 2007.

Judith Visser uit Rotterdam en literair performer Bernhard Christiansen [Utrecht] en Jascha van Roy [verzorgde de muziek ] waren te gast op het biebplein .Dit is het vaste programma van de Openbare Bbliotheek dat elke eerste zondag van de maand plaats vindt.

Links: Jasha van Roy zong Engelstalige liedjes.
Midden: Schrijfster Judith Visser uit Rotterdam las een spetterend verhaal voor.
Rechts: literair performer Bernhard Christiansen [Utrecht] ondersteunde een gedicht met ballongeluiden. - foto's © gerard monté, 4 november 2007.

Judith Visser debuteerde in september 2006 met de spraakmakende roman 'Tegengif', die zes maanden na verschijning werd uitgeroepen
tot Beste Rotterdamse Boek van 2006. In oktober van dit jaar verscheen 'Tinseltown', een vervolg op 'Tegengif' dat zich afspeelt in Hollywood. Haar derde roman staat gepland voor najaar 2008, en vormt het slotdeel in de Kim-trilogie. Judith werkt verder als boekrecensent en als freelancer voor diverse bladen.

Bernhard Christiansen
Berhard Christiansen heeft zich ten doel gesteld al te vrolijke mensen in de triestheid en al te trieste mensen in de lichtheid van het bestaan
in te wijden. Zijn poëzie, waarmee hij diverse prijzen won, wordt omschreven als 'hypnotiserend en deformerend'. Hij werkt met Sylvia Hubers aan de gezamenlijke bundel "Platonia" en speelt mee in het door hem geschreven toneelstuk 'Krantenkoorts'. 'Krantenkoorts' werd eerder door de VPRO als hoorspel uitgezonden. Daarnaast speelt hij samen met contrabassiste Kim Soepnel het avondvullende kleinkunstprogramma 'Lichaamswerk'. Vorig jaar oktober is een nieuw theaterprogramma van hem in première gegaan, een 'spiritistische seance met dode dichters'.

Daisy Cools
De literaire optredens worden afgewisseld door singer-songwriter Daisy Cools. Met haar eerste cd getiteld 'Soultraffic', die in 2006
uitkwam, bewees Daisy dat ze ijzersterke nummers kan schrijven die stuk voor stuk blijven hangen. Hiermee laat zij, net als met haar unieke,
heldere stemgeluid, een verpletterende indruk achter. Kortgeleden vertrok Daisy met haar gitaar naar Hebden Bridge, vlakbij het Engelse
Manchester, om met een songwriting workshop van Ray Davies (The Kinks) mee te doen. Ray Davies had haar en 12 andere songwriters uit vele aanmeldingen geselecteerd om met hem een week in een oud molenaarshuis te verblijven en daar aan nieuw materiaal te werken.
Toen Daisy in Nederland terugkwam, droeg zij niet alleen de nuttige lessen van Davies met zich mee, maar ook een aantal nieuwe liedjes. Een van die liedjes speelde zij onlangs, met band, in het radio- en tv-programma 'Nachtegiel'. De nummers, die soms net iets rauwer en brutaler, soms weer net iets ingetogener zijn dan hun voorgangers, komen op de tweede cd van Daisy waaraan ze momenteel hard aan het werk is.

Oproep aan talent
Muzikanten, kleinkunstenaars, zangers, schrijvers of dichters uit 's-Hertogenbosch e.o. en geïnteresseerd in een optreden op het Biebplein, kunnen dit kenbaar maken via de site van de Bibliotheek of via Martin Hol 073 - 680 29 00. Meer info www.obdenbosch.nl

Adriaan van Dis was op maandag 29 oktober 2007 te gast in het maandelijks programma Literair Café op het Biebplein dat door de Openbare Bibliotheek aan de Hinthamerstrat wordt opgezet. Het liep tegen de week 'Nederland Leest! en dat was ook te merken.
- foto's © gerard monté, 29 oktober 2007.

Hierboven: Adriaan van Dis in het al gereedgemaakte klasje voor de week: Nederland Leest! met de activiteit 'Klasgenoten door Koos Postema. Rechts met interviewer Henk Langenhijsen.- foto's © gerard monté, 29 oktober 2007.

Het publiek die Adriaan van Dis onder andere herkende aan '.. een glas rode wijn graag...'. - foto's © gerard monté, 29 oktober 2007.

De Bossche geschiedenis eens op een andere manier leren kennen. En nog wel origineel én uniek. Daar kwam de organisatie, de leden van de ’s-Hertogenbossche filatelistenvereniging en de verzamelaars Jan Masselink en Huber van Werkhoven samen met Rob Hoogenboom achter. Bij de eerste expositie in 2005 werden de voorkanten van prentbriefkaarten in het Prentenmuseum tentoongesteld. Dit keer kwam, met name de achterkant in beeld. De periode waarover die achterkanten ‘vertellen’ bestrijkt eind negentiende eeuw tot ver in de 20ste eeuw.

Bij de expositie in het Prentenmuseum tot januari 2008, is een flink en rijk geïllustreerd album uitgeven. Dat brengt op een overzichtelijke en informatieve wijze deze geschiedenis nog eens in beeld. Dankzij de steun van het Prentenmuseum is deze uitgave voor een redelijke prijs te koop

Onder het motto 'Lezen en Schrijven in vrijheid' waren op maandag 8 oktober 2007 Edwin Koopman, 2 leden van Pax Christi - Ibrahim Selman en Vamba Sherif te gast. Henk Langenhuijsen verzorgde de interviews.
De twee leden van Pax Christi vertelde hoe ze boeken gesmokkeld hadden voor de kleine privé uitleenbibliotheken op Cuba.
Edwin Koopman vertelde dat hij wegens zijn gesprekken met dissidenten Cuba uitgezet was. Hij krijgt geen journalistenvisum meer, kan evt. wel als toerist nog gaan. Hij was voor zijn bezoek aan Cuba in Miami geweest en ze wisten precies bij welke schrijvers hij daar op bezoek geweest was.

Op Cuba werd hij niet zozeer gevolgd als wel dat de geheimagenten om de 500 meter stonden en aan elkaar doorgaven dat hij eraan kwam. Bij de schrijver bij wie hij in huis was werd door zo iemand aangebeld, zogenaamd om iets op te halen maar het kon eigenlijk niet bekend zijn dat hij daar was. Ze lieten duidelijk merken dat ze hem in de gaten hielden, ook in Nederland.
Waarom de Cubanen niet in opstand komen, wilde iemand weten. De Liberiaan Vamba Sherif meende dat dat kwam door de angst waarin men al jarenlang leeft. De Koerd Ibrahim Selman merkte op dat Castro tenslotte al 50 jaar aan de macht is, de jeugd weet niet beter. Uit angst verklikt men de buren om zelf gespaard te blijven, die angst werkt verlammend.
Koopman zei dat het zijn taak als journalist niet is om de mensen op te stoken en verder heeft de krant maar zoveel paginaruimte
over voor dit onderwerp. Met zijn boek 'De ritselaars van Havana' hoopt hij iets meer voor de Cubanen te doen.

Op Cuba is volgens hem geen geweld zichtbaar tegen de inwoners, het gaat subtieler. De Cubanen worden tot kleine criminaliteit gedwongen om in leven te blijven en met die kleine diefstallen b.v. worden ze vervolgens gechanteerd. Bij een razzia in 2003 werden 75 dissidenten gearresteerd, deze keer wel met geweld. De publiciteit en het toekennen van prijzen in het Westen geeft bescherming.

De Koerd Ibrahim Selman vertelde over een cameraman die een communist alleen maar groette, hij werd gearresteerd en geëxecuteerd. Over het bombardement met chemische middelen op een Koerdisch dorp antwoordde minister Hans van den Broek indertijd niet te weten of die gebruikt werden en door wie dan wel terwijl de foto's de wereld rond gingen. Hij is sedert 1981 in Nederland en wil zich niet in een bepaald hokje laten drukken, hij is een schrijver die alles durft te zeggen, ook over de islam maar alles publiceren is weer iets anders. Hij liet merken daarin toch wel geremd te zijn. Selman vertelde met humor over zijn ontsnapping uit zijn vaderland en over hoeveel geluk zijn vrouw en kinderen hadden bij hun vlucht.
Uit zijn bundel Dans van een bevroren land las hij een gedicht over zijn moeder voor, die hij uiteindelijk 12 jaar niet gezien heeft.
Vamba Sherif is Liberiaan maar spreekt een Afrikaanse taal waarmee hij zich gemakkelijk kan bewegen in een aantal landen aan de West-Afrikaanse kust. Hij woonde met zijn ouders in Koeweit, waar zijn vader hoogleraar was. Toen de Golfoorlog begonnen was, zaten ze in de porblemen. Na 6 maanden zijn ze dwars door Irak gevlucht naar de grens met Jordanië waar ze door de mensensmokkelaars in niemandsland in de steek gelaten werden. Na anderhalf - 2 maanden in een vluchtelingenkamp konden ze in Nederland
terecht. Toen begon de eenzaamheid, maar het schrijven hield hem op de been. Zijn vader kon er niet tegen en ging terug naar Liberia.
Sherif schreef over zijn ervaringe in zijn boek Zwijgplicht.
's Middags waren de schrijvers te gast op het KW1C waar ze met studenten spraken. - foto's © gerard monté, 8 oktober 2007.

-------------------------------------------------

Zondag op het Biebplein den bosch, 8 oktober 2007.|

Elke eerste zondagmiddag van de maand organsieert de Openbare Bibliotheek Zondag op het biebplein met gasten uit de kunst, schrijverswereld en de poëzie en proza.

Links: Pom Wolf, voorlezen van poëzie. Midden: Ook Marijn Bisschops las gedichten voor. Rechts muziek werd verzorgd door Jascha van Roy en Martijn Hadders. - foto's © gerard monté, 7 oktober 2007.

Zondagmiddag op het biebplein een programma omkleed met muziek, waarin poëzie en proza tussen half 2 tot half 4 centraal staan. -----------------------------

Prof. Herman Pleij hield in de Openbare Bibliotheek op zaterdagavond 5 oktober 2007 een lezing over Van Gogh Dat was voor het Noordbrabants Genootschap de 18e editie in deze reeks lezingen. De Van Gogh-lezing heeft als onderwerp altijd "het dubbeltalent".
De lezing van Pleij had als titel: Kunst als omweg.
Pleij sprak onder meer over de figuur van Droogstoppel uit Max Havelaar van Multatuli die alleen de werkelijkheid kende en fictie als liegen beschouwde. Multatuli probeerde de wantoestanden in Indië aan te klagen met feiten maar zijn verhaal over Saïdjah en Adinda ("een gelogen waarheid") had meer succes.

Hij vertelde over zijn studie Nederlands waar een gedicht van Slauerhoff over de haven van Macau behandeld werd en een oud-kapitein het gedicht afwees omdat het beeld geografisch niet zou kloppen. De kerken in de Middeleeuwen waren veelkleurig maar wij gaan de beelden niet opnieuw beschilderen want wij willen het beeld van de ME zoals we denken dat het was, vasthouden.
De natuur, zoals wij er nu tegen aan kijken, was het terrein van de duivel, pas aan het einde van de ME kwam er belangstelling voor. De
natuur werd een voorbeeld voor de kunst, Natura Artis Magistra. Maar de werkelijkheid werd vaak mooier gemaakt, bekend is het verhaal van Hendrik de 8e die een schilderij had laten maken van Anna van Cleef, aan de hand daarvan haar liet komen maar haar ene "Vlaamse knol" vond.
Het realisme uit de 17e eeuw verdween weer in de Romantiek van de 18e eeuw.
Hij merkte nog op dat als Van Gogh niet door zijn schilderijen bekend zou zijn geworden hij als schrijver van prachtig brieven bekend gebleven zou zijn.

Hierboven: Bij vragen uit het publiek was er nog een korte discussie tussen oud-archivaris Pirenne en Pleij. Midden: Gerard Rooijakkers met het boekje van de lezing. Rechts: publiek op het Bieb-plein. - foto's © gerard monté, 5 okotber 2007.

Karin Anema in bieb Rompert den bosch, 18 september 2007

De journaliste Karin Anema -van huis uit landbouwkundig ingenieur- bezocht Suriname 7 keerx. De tweede keer met haar zoon die een botziekte had. Een bushdokter genas hem met medicinale kruiden uit het oerwoud. Zijn kennis daarover was vanuit West-Afrika in de slaventijd meegekomen. In haar boek De groeten aan de koningin schrijft Anema over dit en andere bezoeken.

Ze vermeldde eerst wat feiten zoals het gegeven dat er jaarlijks zo'n 23 miljoen zeepostdozen naar Suriname gaan, meestal door familie verstuurd. Er komen ook dozen deze kant op, met typische Surinaamse dingen. Als aardigheid citeerde ze een paar Surinaamse gezegdes, zoals Wie een kuil graaft voor een ander wordt moe, en Werken van zeven tot even... Ze noemde Paramaribo een migratiestad, vanwege de terugkeerders uit Nederland en de vele Brazilianen.
Een van de bevolkingsgroepen, de Chinezen, wordt jaloers bekeken omdat ze door hard werken goed vooruit komen. Verder zijn er oa Hindoestanen, Marons en Indianen. Er zou geen discriminatie zijn tussen deze groepen maar in de praktijk bleek haar anders. De Marons stammen af van de slaven uit West-Afrika, ze werden in Suriname weer verjaagd toen het stuwmeer in de Brokopondo-rivier werd aangelegd. De Indianen staan erom bekend dat ze kleine en grote conflicten uit de weg gaan.

Het is overigens moeilijk om als niet-toerist de binnenlanden in te gaan, zelfs onmogelijk als je geen toestemming hebt van een of ander
stamhoofd. De overheid is nauwelijks geïnteresseerd. De bewoners van de stad Paramaribo vinden het maar eng om het binnenland in te gaan, en te duur. Je moet iets "lekkers" meebrengen om geaccepteerd te worden en dan bedoelt men bv benzine voor de buitenboordmotoren.
Zo'n 80% van het binnenland is alleen per koreaal bereikbaar, de dorpen liggen wel allemaal aan de rivier. Anema kon mee op expeditie en won het vertrouwen door zelf ook flink mee te sjouwen bij de stroomversnellingen. Het kon wel een week duren voordat men bij het
volgende dorp was en dat was soms gewoon saai.. Daar verbleef ze soms een paar weken bij de Indianen of de Marons. Ze hing een hangmat op en dat was dan haar verblijfplaats.

Ze bewonderde de Indianen om hun natuurbeleving. Zij hebben een heel ander taalgebruik, bijvooebeeld 7 woorden voor "hij": Hij van gisteren, hij die naast me zit, hij die ik wel hoor maar niet zie, enz Er zijn ook Indianen die in de praktijk eigenlijk nog gewoon slaven
zijn; toen ze tijdens hun gedwongen bekering niks meer wilde doen werden gedwongen te werken.
Er wordt in de binnenlanden veel illegaal goud gewonnen. De toeristen komen daar gewoonlijk niet. Ze maken georganiseerd kennis met de diverse culturen, maar je mag niet zomaar foto's maken.
De oudere Surnamers doen via haar vaak de groeten aan de koningin, alsof zij haar persoonlijk zou kennen. De band met Nederland is voor hun nog sterk. Maar er zijn ook mensen die boos zijn over het koloniale verleden en dan 'de groeten doen.. ? Een situatie was zelfs bedreigend voor haar.

Nog voor haar boek uit kwam werd er vanuit de groep Bouterse zo bedreigend in haar richting geageerd dat ze daarna niet meer naar
Suriname gegaan is. Zoiets is al meer journalisten overkomen, alles over Suriname opschrijven, dat kan zomaar niet.
Anema schreef eerder over Mexico en over een zoektocht van W.F. Hermans naar een vrouw -Inger Marie- die hij in Noorwegen gezien had ten tijde van het schrijven aan zijn boek Nooit meer slapen.

Nina Schepers stelde een dichtbundel samen met mooie woorden en heldere taal, zoals ze dat zelf omschrijft. 'Om in die stijl gevoelens op te roepen, dat is mijn bedoeling. Dit bundeltje bevat voor mij waardevolle gedichten,' aldus Nina tijdens een ontmoeting op de Boulevard op zondag 5 augustus 2007.

Hierboven Nina Schepers toont trots haar bundel Stil Leven. - foto's © gerard monté, 5 augustus 2007.

Nina verkoopt haar bundel zelf bij de Omslag in Rosmalen. Het is ook bij Boekhandel Heinen te koop.

Presentatie dichtbundel Jeanine Hoedemakers den bosch, 4 juli 2007.

Onlangs bracht Jeanine Hoedemakers uit Rosmalen haar 8e bundel uit: Sierlijk vallen. Deze bundel bevat haiku en senryu, thematisch gerangschikt. Dit zijn drieregelige gedichten met 17 lettergrepen, bij haiku is er altijd een verwijzing naar het seizoen, bij senryu komt het dagelijkse leven aan bod. Aan het Japanse hof waren in vroeger tijden wedstrijden in het schrijven en voordragen van dit soort gedichten. Omdat ze zo kort zijn werden ze 2 keer voorgelezen.
Jeanine Hoedemakers is lange tijd bestuurslid van de Haiku-vereniging Nederland geweest. In haar eerdere bundels -die ze in de afgelopen 25 jaar publiceerde- kwamen haiku slechts een enkele keer voor. Nu heeft ze oude en nieuwe gedichten verzameld in in deze uitgave van 't Schrijverke, de uitgeverij van Max Verhart, Meester Spoermekerlaan 30, 5237 JZ Den Bosch. www.verhart.org
Het is de bedoeling dat het boekje binnenkort bij Heinen te koop is.

Jeanine Hoedemakers uit Rosmalen, bracht bij gelegenheid van 25 jaar Poësie de bundel Sierlijk vallen uit. - foto's © gerard monté, 4 juli 2007.

Voorbeelden van gedichten uit de bundel:

alles is anders
zelfs haar chef een leuke vent
na drie glazen wijn

dat zijn geen eenden
die de weg oversteken
het zijn waaghalzen

------------------------------------------------------
-foto's © gerard monté, 4 juli 2007.

Boekpresentatie Sprank den bosch, zondag 27 mei 2007.

Dankzij een wervelende show van Hanka van Chalans, school voor paaldans, werd de boekpresentatie van Sprank op zondag 27 mei een groot succes. Het publiek was bijzonder onder de indruk van haar prestaties.

Plaats delict was de Talent Factory in 's-Hertogenbosch, waar in de grote hal bij binnenkomst een tiental schilderijen van Maurice Kummer waren opgehangen en professioneel aangelicht. Deze gaven al een eerste aanzet tot de inhoud van het boek, waarin erotiek en religie een grote rol spelen.
Sprank, het geheim van de kusmus is de derde roman van Maurice Kummer. Het eerste exemplaar van deze spannende literaire thriller ging naar collega-schrijver Jeroen Thijssen, (mede-)oprichter van het Bossche Schrijversgilde.

Gaston en zijn vrouw Renate gaan regelmatig naar een parenclub. Ze vinden het een manier van leven die past bij hun liefde voor elkaar. Tot die nacht dat er een moord wordt gepleegd in een van de darkrooms van de club en Gaston van de misdaad wordt verdacht. Dan worden alle zekerheden ter discussie gesteld.
Als er nog meer doden vallen, dreigt Gaston in geheime rituelen en droombeelden te worden verzwolgen.

Hierboven : Maurice Kummer leest voor en signeert eigen werk. Links Jeroen Thijssen van het Bosche Schrijversgilde, ontvangt eerste exemplaar van Sprank. - foto's ©. NN 27 mei 2007.

Paaldansen toepasselijk bij dit werk van Maurice Kummer.

foto's © NN, 27 mei 2007.

Vanaf deze week is Sprank - het geheim van de kusmus (uitgeverij TIC) te koop.

Onder de noemer 'Geen daden maar woorden' werd in de Verkadefabriek op zaterdag 19 mei 2007 een klein poëzie festival gehouden.
Tijdens dat festival werd de winnaar bekend gemaakt van 'Write now!' - schrijfwedstrijd voor jongeren. De derde prijswinnaar Pim Dessoune was niet aanwezig.

www.tonnusoosterhoff.nl Tonnus Oosterhoff opende de avond met zijn beweeglijke poëzie. In de grote zaal waren weinig banken maar er lagen veel kussens op de grond. Het publiek bestond voor een groot deel uit ouderen (de jeugd zat bij
Write now!) . Zij wilden om diverse redenen niet op de grond zitten en verlieten daarom weer de zaal.

Rick de Leeuw -vroeger bij Tröckener Kecks- zong een een aantal van zijn teksten, begeleid door fantastisch pianospel van Jan Hautekiet.

Rob Kappen bracht teksten die het midden tussen gedichten en proza hielden maar ook een rap-karakter hadden. Hij deed dat op muziek gespeeld door Bart van Dongen in een heel soepel samenspel. Rob Kappen liet de bladen met tekst na lezen op de grond vallen en een enthousiaste bezoekster nam er na afloop gauw een van mee. Simon Vinkenoog en Bo de van de Graaf traden op in de serre. Ook hier dus geen woorden maar muziek.

Links: Tonnus Oosterhoff. Midden:de grote zaal waar door gebrek aan stoelen de jeugd gevraagd werd op de grond te gaan zitten en verlieten toen de zaal, Rechts: Rick de Leeuw , pianist en Jan Hautekiet . - foto's © gerard monté, 19 mei 2007.

Tom Lanoye las drie teksten in de grote zaal. Bij de derde tekst onstond er wat tumult in de wandelgangen maar dat bleek te gaan om een tas die kwijt was. Tom Lanoye moest even stoppen maar kon zijn verhaal toch snel afmaken.

Hierboven links: de deelnemers aan de wedstrijd 'Write Now!', in afwachting van de uitslag. Midden: Lonneke Kerkhoven won de tweede prijs en rechts: Naomi Engels de eerste prijs. - foto's © gerard monté, 19 mei 2007.

Links: Bart van Dongen [r] en Rob Kappen met 'Mannen in pak'. Midden: Simon Vinkenoog[r] en Bo van de Graaf met de groep. Rechts: Tom Lanoye.- foto's © gerard monté, 19 mei 2007.

De festival-achtige opzet van zo'n avond met in- en uitlopen geeft toch een gezellige maar ook een beetje rommelige sfeer. Zeker het luisteren naar poëzie wordt daardoor gestoord.

Wilfrried de Jong, Tom Barman (deus) en Oboema-man (Michel Romeyn] brachten Italiaans voor beginners. De eerste twee draaiden muziek en
Oboema maakte een groot schilderij dat later geveild werd. Voor 1000 euro kocht een bezoeker het. Volgens Oboema zou de opbrengst naar de verkapte regenwouden gaan. Voor de bezoekers duurde het nogal lang. - foto's © gerard monté, 19 mei 2007.

- ----------------------------------

Marcel Möring in Literair Café den bosch, 16 april 2007.

In het maandelijks Literair Café was Marrcel Möring maandag 16 april 2007 te gast. Möring las stukken voor uit zijn nieuwste boek Dis, dat door recensenten heel verschillend, maar door het lezerspubliek goed ontvangen is.
Het gaat over Assen en de nacht voorafgaande aan de TT en over een man die de oorlog overleefd heeft maar zijn familie kwijt is.

Schrijfster Esther Verhoef met [echtgenoot] Escober te gast in Bibliotheek Rosmalen den bosch, 12 april 2007.

Esther Verhoef is afkomstig uit Den Bosch, ze woont nu met haar man en drie kinderen in Frankrijk.
Esther vertelde dat zij begonnen was met boeken over dieren, volgens een vast stramien van de uitgever en dat 80 tot 100 uur per week.
Ze begon toen 's nachts te schrijven aan haar eerste thriller. Ze schrijft nog steeds 's nachts, begin laat in de avond en werkt soms wel
tot 6 uur inde ochtend door als het lekker gaat.

Met haar man Berry schrijft ze ook samen, onder het pseudoniem Escober. In het boek Chaos verwerkten ze de ervaringen van kennissen -o.a. een persfotograaf- in Bosnië.
In vergelijking met andere schrijfduo's heeft haar man ook aan haar eerste boeken veel meer meegewerkt heeft dan gemiddeld gebeurt en bij nieuwe drukken wil ze dat uit laten komen. Ze las o.a. voor uit haar nieuwste boeken Rendez-vous en Close-up.

De uit Den Bosch afkomstige Esther Verhoef in de bibliotheek in Rosmalen. Met haar man Berry publiceert zij samen onder het pseudoniem Escober. foto's © gerard monté, 12 april 2007.

Het schrijversduo Escober publiceerde o.a. Chaos dat handelt - over een persfotograaf die Bosnië meemaakte.

Woensdagavond 4 april 2007 traden nationaal bekende dichters op tijdens het festival Onbederf'lijk Vers waaraan een scholierenvoordracht [Bieb] was vooraf gegaan. HGt festival dat in uiteenlopende café's en Artemis en de Knillispoort werd gehouden, vond zijn slot in Café De Plein, waar ook de finale plaatsvond van de Onbedef'lijk Vers-versie met Rodenborch en Stedelijk Gymnasium als deelnemers.

Links: Bernlef rookt buiten een sigaretje. Miden enr echts: Simon Vinkenoog ], Olaf Risee en Hanneke van Eijken houden even pauze in de Keulse Kar. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

In de Rode Pimpernel: Ilja Leonard Pfeijffer [r.] . Midden: Kapitein Lafbek, een nieuwe ster aan het firmament. Rechts: Tsead Bruinja las ook een gedicht in het Fries voor en de vertaling daarvan. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

Links en midden: Het Bonte Palet met Roeland van den Bergh, Zoek een dichter tussen alle drukte in het café.... .
Rechts In Cordes met Veerle Vrindts uit Leuven die de winnares was van het festival 'Brabant Gedicht 2007'. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

In Cordes, links Jaap Robben en rechts Serge van Duijnhoven die in plaats kwam van de zgn. zieke Bart Chabot. Chabot bleek verplichtingen te hebben bij een nationaal Dance festival op het ijs. Midden en rechts de locatie Artemis met Driek van Wissen de Dichter des Vaderlands. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

Links : Driek van Wissen, Vrouwkje Tuinman [ Bossche van geboorte] en Victor Vroomkoning. Midden: De Knillispoort tijdens de voordracht vanb A.T. Maatman-Douma. Rechts: In de Knillispoort trad ook op Jean Pierre Rawie de dichter uit Groningen . die ook een gedicht in het Russisch voorlas. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

Op de Markt trad een vuurspuwende dichter op 'Pyromancer preekt' ofwel poetisch vuur. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

De vuurspuwende dichter met zijn 'Pyromancer preekt'. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

Jaap Bots en de Natte Honden, een optreden van deze formatie in de Plein als afsluiting van het festival Onbederf'lijk Vers. Midden: Jaap Robben en Victor Vroomkoning. Rechts: Tjitske Jansen. - foto's © gerard monté, 5 april 2007.

In de etalage van Boekhandel Heinen is een kleine promotie rondom het nieuwe boek 'Bloed vlees en botten - Het beest in Aristoteles'. Dat verschijnt bij gelegenheid van de Maand van de filosofie. Bij het boek heeft Koene de prent 'Overgave, 2007' gemaakt. Van de uitgave zij twintig exemplaren genummerd.

In het maandelijks Literair Café in de Openbare Bibliotheek was dit keer te gast het duo Liza van Sambeek. Dit duo trok 70 bezoekers waarvan 2 mannen en 4 mannen van de organisatie. Dat is géén slecht gemi ddeldealdus het duo.

Het publiek mocht tussendoor reageren en vragen stellen wat ook gebeurde en de schrijvers gingen daar vlot mee om. Bijna alle bezoekers bleken Zadelpijn gelezen te hebben.

Achter de naam Liza van Sambeek gaan twee dames schuil , te weten Liesbeth van Erp, die een stuk voorlas uit het boek voor met intieme details van die zadelpijn. Het schrijven was eigenlijk als een grap begonnen vertelde ze maar toch ook bleek dat de marketing stevig aangepakt was. Het tweede aandeel van dit duo is Ciel Heintz met wie ze al 20 jaar bevriend is.

Over het samenwerken merkten ze op dat ze elkaar flink op konden naaien. Overigens was de een beter in dialogen en de ander beter in beschrijvingen.
In de pauze werden foto's geprojecteerd van het gebied waarin gefietst is en opnames van de verfilming van het boek.

Links: Liesbeth van Erp. Midden: de zaal met merendeels vrouwen. 2 mannen dat was een uitzondering, evenals de vier mannen van het bestuur. Rechts: het duo Van Sambeek Van Erp [r] en Ciel Heintz [l]. - foto's © gerard monté. 19 maart 2007.

Chiel Heintz van het duo. Midden: het lied de Tites werd geprojecteerd voor de meezingers. Rechts: Gezamenlijk signeren na afloop van het Café. - foto's © gerard monté. 19 maart 2007.

In Galerie Achter de Kan waren tijdens de zondagse Culturele Salon [18 maart 2007] de filmer Ruut ter Beele en schrijver/kunstenaar Doeko L. te gast. Daar werden ze door Frans van Gaal onder meer bevraagd over hun onderlinge samenwerking.
De Bossche regisseur Ruut van der Beele vertoonde o.a. zijn examenfilm van de filmacademie in Antwerpen: 'Ik ben even weg' die is gebaseerd op een verhaal van Milan Kundera.
Later wilde Ter Beele deze film opnieuw maken met een groter budget etc. maar kreeg van de vrouw van Kundera een kort afwijzend briefje.
Ter Beele werkt graag met Doeko L samen. Ze schrijven min of meer samen aan het script. De keuze van hun verhaal is vaak gericht op anti-helden omdat ze zelf graag anti-helden willen zijn.

Over de film Solofobie zei hij achteraf ook wel de zwakke plekken te zien maar ook de dingen die er goed gegaan zijn, zoals bij elke film. De voice-over voor de gedachten van de jongen wilde hij er oorspronkelijk niet in maar was er toch tevreden over.

Doeko L las zijn verhaal voor dat ten grondslag lag aan het script, het bestond uit een aantal stappen. Een jongen nodigt een meisje uit nog iets te komen drinken maar gebeurt dat echt? Uit de reacties van het publiek bleek dat er meerdere interpretaties mogelijk waren.

Voor de film Heavy Me had hij niet alle toegezegde geld gekregen. Toen hebben veel van de 80 medewerkers gratis meegewerkt.
De titel laat zich verklaren uit het gedicht van Doeko over de zware gedachten van een puber..

Ruut zei niet veel verwantschap te voelen met andere Bossche filmers - die onlangs in de Verkadefabriek weer een aantal films vertoonden- omdat die meer met documentaires en animatie bezig zijn. Hij houd zich liever met fictie bezig. Ter Beele is nu bezig met een project waarin jongeren over hun leven vertellen en met Doeko is hij een film aan het maken: De euthanist

Op de vraag, Waarom hij liever geen sponsoring heeft? Antwoordde ter Beele: 'Liever niet als ze met eisen komen om een bord met de naam in beeld te krijgen of als de spelers steeds een drankje moeten nemen.'

Uitvoering van Locatelli met teksten van Weyerman den bosch, 12 maart 2007.

'De vrolijke tuchtheer van de Abderieten’ heet het boek van Frans Wetzels waarin de Bosschenaar Jacob Campo Weyerman centraal staat. Plaats van handeling: het Biebplein van de Stadsbibliotheek.
De Bieb organiseert deze avond in samenwerking met de cultuurhistorische vereniging De Boschboom.
Locatelli werd in de Openbare Bibliotheek gespeeld door de violist David Peijnenborgh uit Helvoirt omdat Weyerman op diens muziek teksten geschreven heeft.

Weyerman is op het slagveld bij Charleroi geboren maar al na een paar weken met zijn moeder naar Den Bosch gekomen. Zij had daar een eethuis bij de Hinthamerpoort. Wegens door haar geuite beledigingen moest zij Den Bosch verlaten.
Later is Weyerman teruggekomen naar Den Bosch als secretaris van de schepen Lambert Pain et Vin, die ook ontvanger was, maar die wegens malversaties gevlucht is.
Weyerman was behalve begenadigd schilder ook tijdschriftuitgever en belediger van (hooggeplaatste) personen waardoor hij in de gevangenis terecht kwam. De laatste zeven jaar van zijn leven verbleef hij in de Gevangenpoort in Den Haag. Dit beledigen lijkt hij van zijn moeder geleerd te hebben.

Frans Wetzels schreef een boek over Weyerman en Breda maar hij had in het Stadsarchief ook een aantal zaken over Weyerman en Den Bosch uitgezocht. De schepen Lambert Pain et Vin woonde in de Nieuwstraat en zijn tuin grensde aan het ziekenhuis.
Tussen door werden tekst van Weyerman voorgelezen en op het einde van de avond werden foto's geprojecteerd van situaties in Breda en Den Bosch die met Weyerman te maken hebben. Weyerman bleek toch wel een binding met Den Bosch te hebben want hij noemt in zijn werken de Grote Kerk in Breda soms -abusievelijk- de Sint-Jan.

Jacob Campo Weyerman (1677-1747) was een van de belangrijkste auteurs uit de periode van de Verlichting in Nederland. Zijn werk bestaat uit satirische tijdschriften, toneelstukken en schildersbiografieë n. Hij schreef proza in een beeldende en kleurrijke stijl. Als kritische toeschouwer leverde hij spottend commentaar op mensen en toestanden van zijn tijd. Zijn avontuurlijke leven eindigde in de gevangenis, doordat hij zich ook inliet met de meer duistere kant van de samenleving als fraudeur, oplichter, bedrieger en beroepsbelediger. Zo belichaamde Weyerman verschillende kanten van het leven in de achttiende eeuw.

In 1724 schreef Jacob Campo Weyerman over Breda dat ie verbasterde tot 'Abdera'. Door jarenlang speurwerk is Frans Wetzels er echter in geslaagd de Bredase teksten van Weyerman te ontsleutelen. In Breda wemelde het van schilders, schrijvers en andere kunstzinnige lieden die inmiddels al of niet terecht volkomen vergeten zijn.

Op 10 maart 2007 bezocht A. F. Th vander Heijden boekhandel Heinen om er zijn nieuwe boek 'Het Schervengedicht' te signeren. Het was een promotie tgv de boekenweek. Het zo pas verschenen boek telt 1051 pagina's en roept diverse reacties op.

Het signeren van Het Schervengedicht door A. F. Th vander Heijden op zaterdagmidag 10 maart 2007 . Vlak voor het weggaan -de jas was al aan- kwam een moeder met jonge dochter voor een handtekening. Het meisje stond gebiologeerd te kijken naar het signeren dat A. F. Th. met de vulpen doet.
-- foto's © gerard monté, 10 maart 2007.

Op 4 maart 2007 was de laatste Culturele middag van het seizoen 2006/2007. Gast was onder meer Frans Schoot en de muziek kwam van het duo Eva en van het duo Toadstool.

Frans Schoor hield een voordracht over het verhaal 'Stemming', dat zich afspeelt in Den Bosch en handelt over dat stel dat net ruzie gehad heeft. Frans Schoor woont al weer jaren in Panama, maar was voor korte tijd terug in Den Bosch.
Daarnaast was er een optreden van de rapper Augusto de Campos Neto, die zijn Nederlandstalige rap begeleidde met allerlei geluidsfragmenten, wat een sfeervol geheel opleverde.

De Udense stadsdichter Maarten van den Elzen las gedichten voor en van cd liet Van den Elzen gedichten horen die door Andries Clement op muziek gezet zijn als de Madrigalen van Maarten, gezongen door Musica Vocalis Uden olv Jeroen Felix

Links: Augusto de Campos Neto uit Amsterdam rapte in het Nederlands. Midden duo Eva uit Tilburg. Rechts: Het duo Toadstool sloot de middag af. - foto's© gerard monté, 4 maart 2007.
----------------------------

Links: Stefan Brijs te gast in de Openbare Bibliotheek bij het Literair Café . Midden: Han Lenferink ondervroeg Stefan Brijs. Rechts: Jasper Mikkers, Tom America, Stefan Brijs en rechts Jace van der Ven in de kantine van de Bieb.- foto's © gerard monté, 12 februari 2007.

Hierboven, vlnr: een leerling van Gymnasium Bernrode die een vraag stelt. Midden: Stefan Brijs en rechts leerlingen van het gymnasium Bernrode te gast bij het Literair Café. - foto's © gerard monté, 12 februari 2007.

Op dezelfde avond van de 12e februari 2007 was ook Kees van Kalmthout gast van het Literair Café. Kees van Kalmthout kwam in 1959 naar Den Bosch toen zijn vader er directeur werd van de Sociale Werkplaats. In Oirschot volgde hij de kweekschool. In Den Bosch was hij o.a. badmeester.

Van Kalmthout publiceerde 9 gedichtenbundels. In 1966 deed hij mee met de literaire happenings rond het beeld van Jeroen Bosch op de markt, samen met Hans Vlek, Peter van Lieshout, Frans de la Cousine en Frans Kuipers en anderen. Die bijeenkomsten werden een paar keer door de politie uit elkaar geslagen ondanks dat ze later toestemming van de burgemeester hadden.
Kees van Kalmthout is ook manager geweest van de popgroep MAM van Tom America.

Jasper Mikkers - Tom America - Jace van der Ven drie schrijvers uit Tilburg die veel met Van Kalmthout optrokken.
De componist Ruud van Eeten heeft van Van Kalmthout [1948 - 1991] een aantal gedichten op muziek gezet, die werden gezongen door Hadewijch Voorn, begeleid op een speciaal meegebracht groot harmonium door Dirk Luijmes.

Hierboven, links: Kees van Kalmthout na afloop in gesprek met een bezoekster. Midden en rechts: Hadewich Voorn zingt muziek die gecomponeerd werd door Ruud van Eeten en op tekst is gezet door Kees van Kalmthout. - foto's © gerard monté, 12 februari 2007.

Jace van de Ven las zijn herinneringen voor en Tom America vertoonde foto's en liet geluidsopnamen horen. Jasper Mikkers (alias Tymen Trolsky ) las gedichten voor van Kees van Kalmthout.

Doordat het programma met Brijs uitgelopen was moest het programma gaandeweg ingekort worden.
-----------------------------------------

Douwe Draaisma hield maandag 3 februari 2007 een lezing over zijn boek 'Ontregelde geesten'. Daarin beschrijft Draaisma een aantal geestesziekten maar vooral de ontdekkers/beschrijvers hiervan. Ter sprake kwamen o.a. de ziektes Parkinson (die pas veel later naar Parkinson genboemd is), Alzheimer (dementie) en Asperger (vorm van autisme).
De ziekte van Korsakov (vorm van dementie) ontstaat volgens hem niet door het alcoholgebruik zelf maar door de verwaarlozing door alcoholgebruik en daardoor het tekort aan vitamine B-1.
Ook de geschiedenis van de wetenschapper Lombroso die allerlei verschillen in mensen -oao crimineel gedrag- probeerde te verklaren aan
de hand van resultaten van schedelmetingen.
Draaisma zei dit boek te hebben geschreven uit interesse in de wetenschapsgeschiedenis. Hij nam een verschuiving waar op het gebied van
geestesziekten van psychiatrie naar neurologie.
Na de pauze maakten de ruim 110 bezoekers gretig gebruik van de gelegenheid vragen te stellen.

Op de avond met Rini Wagtmans [december 2006] kon Peter Winnen niet komen omdat zijn zus overleden was. Winnen begon met het voorlezen van zijn column uit de NRC over zijn gestorven zus. Ze kwamen uit een creatieve familie, er was er maar één "normaal", die ging de verpleging in maar later werkte ze ook als beeldend kunstenares.

Na het fietsen moest hij iets anders gaan doen, studeerde oa een tijd aan de Akademie voor Indiustriële Vormgeving, nu Design Academy, in Eindhoven. Maar wilde toch liever beeldend kunstenaar worden. Dat werd min of meer doorbroken doordat Thomas Rap hem vroeg een boek te schrijven over de wielersport maar dan door iemand die dat van binnenuit beleefde. Voor de voorbeelden las hij het boek van Bettine Vriesekoop en een bundel sportpoëzie. Hij vroeg zich af wat hij toe zou voegen aan wat er al allemaal verschenen was, het moest echt wel goed zijn. Eigenlijk is het verhaal van het wielrennen op zich al mooi genoeg.
Het onderwerp doping moet je ook behandelen, het is erg moeilijk om een middenweg te bewandelen. Kijk naar de publicaties en de toestanden daarover op het moment in België.

In de discussie met de zaal zei hij dat het ooit is misgegaan met die medische dingen in de sport. Sinds Simpson (en natuurlijk de televisie) is er bij doping meteen een vreselijke ophef. Maar als uitgeputte renner ben je ook een patiënt, dan moet je wat kunnen nemen. Die epo uit de jaren negentig is een ander verhaal.
Van een esthetisch probleem - uitgeputte renners die dood naast hun fiets vielen- is het een ethisch probleem geworden. Het lijkt wel of de wedstrijd in het laboratorium gewonnen wordt.
Zo'n boek schrijven is moeilijker dan het rijden van de Tour de France. Hij maakte er een brievenboek van aan een oude studievriend Hans om er de nodige afstand en ironie in te kunnen verwerken. De werktitel Van Santander tot Santander werd ook de uiteindelijke titel. De Duitse vertaling is uitstekend, daar is hij erg tevreden over.

In galerie Achter de Kan was bij de maandelijkse Culturele Salon Ton van Reen te gast. In dit programma werd de muziek verzorgd door Peter Smits van de vroegere groep Get Paraat die in Den bosch nogal eens op straat optrad tijdens de volksmuziekfeesten van stichting Filomeen en de Flierefluiter.

Ton van Reen vertelde dat hij een aantal Afrikaanse kinderen geadopteerd heeft, .o.a een bekende hardloopster. Hij kon van de verkoop van zijn boeken en de vertalingen miljonair zijn maar het geld gaat vooral op aan de adoptiekinderen en de weeshuizen die hij in Afrika opgezet heeft.
Van Reen chreef hoorspelen, filmscenario's en liedjes o.a. de hit Paleis met Gouden Muren voor Conny van den Bosch
Henk Langenhuijsen interviewde hem over zijn jeugd en zijn (vroeg gestorven vader) en zijn moeder die zijn creatieve schrijfkant stimuleerde. Ton van Reen staat bekend als een bevlogen, kritische auteur maar ontolkte aan het publiek toch menige lach.

Links: gastheer van Galerie Achter de Kan Jan Nelissen. Midden: Ton van Reen. Rechts: Peter Smits met autoharp . - foto's © gerard monté, 21 januari 2007.

Links: Interviewer Henk Langenhuijsen. Midden: Mijn mooiste boek..? Een jeugdboek of voor volwassenen, het maakt eigenlijk niet uit -foto's © gerard monté, 21 januari 2007.

In zijn ontboezemingen met interviewer Peter Langenhuijsen vertelt Van Reen dat hij 75 boeken heeft gepubliceerd en daarvan zijn er nog 65 in de handel. Van Reen schreef ook teksten voor vele hits, waaronder 'Paleis met Gouden Muren' van Connie van den Bosch. 'Was ik schrijver in een andere taal geweest, dan had ik wel een groter verspreidingsgebied gehad, maar er zijn er al heel veel vertaald, ' aldus Van Reen, die als zoon van een schippersdochter vele verhalen leerde kennen.

Frénk van der Linden is een onafhankelijk journalist die faam verwierf met honderden vraaggesprekken, reportages en documentaires. In 1998 ontving Van der Linden de Prijs voor de Dagbladjournalistiek voor zijn NRC-serie 'Geloof, Dood & Liefde'.
Van der Linden publiceerde o.a. de interviewbundels 'Tot op het bot' en 'Laten we eerlijk zijn'.

Op het Biebplein werd Van der Linden geïnterviewd door Eric de Rooy, directeur van een verzorgingshuis, gemeenteraadslid voor Groen Links. Beiden spraken over het literaire debuut van Van der Linden 'De Steniging', dat in augustus 2006 verscheen.

Ook Karim el Barkaoui, bestuurslid van de SMJH, de Stichting Marokkaanse Jongeren 's-Hertogenbosch, nam aan de gesprekken deel. Het verhaal van 'De Steniging' gaat over de liefde tussen Priscilla, white trash, die werkt in een filiaal van een platenwinkel en Karim, een ongelovige Marokkaanse neerlandicus uit een welgesteld milieu. Wat een onmogelijke liefde lijkt, wordt een verhouding die zo in een feelgoodmovie past. Totdat... .

Links de journalist Frénk van der Linden, midden de inleidster namens de Bieb, Trix van Melis en rechts de interviewer en Groen Links-politicus. Eric de Rooy. - foto's © gerard monté, 15 januari 2007.

Sinds enige jaren leidt Frénk van der Linden ook debatten en congressen. In die setting verzorgt hij regelmatig talkshows. Van der Linden publiceerde in 1999 de interviewbundel 'Tot op het bot - gesprekken over ziel & zaligheid', waarin ruim 60 interviews staan met onder meer Freddy Heineken, Johan Cruijff, Frits Bolkestein en Jan Wolkers. Ter gelegenheid van zijn journalistieke jubileum verscheen in 2005 'Laten we eerlijk zijn - 25 jaar spraakmakende interviews'.

Het aanwezige publiek werd gevraagd in een kring te komen zitten. Erik de Rooij liet VdLinden vertellen over zijn boek, die vertelde genoeg te hebben gehad van de journalistiek waarin alleen negatieve verhalen een kans krijgen en een positief verhaal over bv allochtonen slechts een geeuw bij de hoofdredacteur van NRC opriepen.

Als schrijver heeft hij wel veel in de personen van het boek gestopt maar dat is voor hem geen verwijt, het leven van de huidige jeugd is nu eenmaal vol dingen. Enkele weken geleden heeft hij de filmrechten van zijn boek 'De steniging' verkocht.

Karim el Barkaoui, die ook aan het gesprek deelnam vertelde vooral geïnteresseerd te zijn in hoe het met de Marokkaanse jongen afliep in het verhaal. Het onderwerp van de maagdelijkheid van de partner in het boek leverde een gesprek met het publiek op.

VdLinden vertelde dat hij met een gereformeerd meisje verkering had en dat van sex voor het huwelijk absoluut geen sprake kon zijn. Dat had hun relatie beschadigd. Van zijn latere relatie interesseerde het hem geen barst wie eerder gehad had.
Een oudere man in het publiek reageerde met dat dat vroeger toch wel anders was, de Marokkaanse gasten reageerden divers op dit thema.

Bij negatieve opmerkingen over de islam in de maatschappij en het wij-en-zij debat, reageert VdLinden altijd met de vraag of iemand een "islamitisch Auschwitz" kent. Het publiek zweeg een beetje ongemakkelijk. Hij bedoelde dat geen andere dan de christelijke
beschaving zo'n georganiseerde moordmachine voortgebracht heeft dan de christelijke.

Lezing van Frits van Oostrum in Literair Café den bosch, 8 januari 2007.

Op 8 januari 2007 was prof dr.FGrits van Oostrum te gast van het Literair Café in de Openbare Bbibliotheek. Aanleidingvan de lezing door Van Oostrum was de verschijning van zijn boek 'Stemmen op schrift' en de canon van de geschiedenis . Van Oostrum was voorzitter van de commissie rond de publicatie van de Nederlandse canon.

Op zondag 3 decemebr 2006 was Marie José van der Linden te gast in 'Achter de Kan', waar ze werd geïnterviewd door Frans van Gaal. De Nistelrooise vertelde o.a. dat haar vader daar een kruidenierszaak had. Over die zaak gaat haar film 'Uitverkocht'

Marie José, die de film vertoonde, tekent van een bepaalde scene de eerste, de laatste scene en dan de tekeningen er tussen in.
Voor 1 seconde film zijn 8 tekeningen nodig.

Marie José las voor uit haar boek 'Mijn tante zuster'. Dat gebeurde op verzoek, normaal gesproken doet ze dat niet omdat de tekst met de tekeningen een eenheid vormen. Verder in het programma zat een aantal door haar bewonderde animatiefilms.

Hieboven: twee scenes uit de film Uitverkocht [van scherm af genomen]. Rechts Marie José van der Linden leest voor uit eigen werk. - foto's © gerard monté, 3 december 2006.

Zondag 6 maart 2005 was auteur/kunstkenner Ad de Visser te gast in de Culturele Salon van Galerie Achter de Kan in de Vughterstraat. De Visser vertelde over zijn werk zijn nieuwe boek dat handelt over de mooiste literatuur van de Grieken/Romeinen tot heden en over 1001 andere culturele zaken. Tussen de acts door speelde Tini Koopman-Mathot echtgenote van Jan Koopman.

Na afloop van deze kunstsessie besprak Ad de Visser vertalingen van gedichten van Christine de Pisan, Charles d'Orleans en Francois Villon.
Het programma in Achter de Kan werd afgesloten met een lunch .\© paul kriele, 10 maart 2005.

Eervol afscheid Cri Stellweg den bosch, 27 november 2006.

Cri Stellweg *Nijmegen, 22 maart 1922 +'s-Hertogenbosch, 26 november 2006.

Berlin bleibt doch Berlin,’ zong zaterdag 2 december 2006 Marlène Dietrich in de Orangerie van Kasteel Maurick bij het afscheid van de schijfster Cri Stellweg. Daarbij waren naast de familie, vele vrienden buren en relaties aanwezig om in de stemmigheid van het Bosch Mannenkoor en bij de klanken van Franse chansons, flamencomuziek en een Griekse ballade op een ingetogen en respectvolle wijze haar uitgeleide te doen.

Bij die gezangen en toespraken rees de gedachten aan het onsterfelijke van een uniek iemand ‘… met smaak, zorgvuldig, geïnteresseerd, creatief en humorvol’, zoals vriend Nico Knapper de omgang met Cri Stellweg omschreef en daarmee tegelijk een brief voorlas die Ton van Duijnhoven hem had meegegeven.

Onsterfelijk blijft zij in haar werk en door de verhalen ook voor haar [klein-]kinderen.

Kleindochter Babise de Laive-Paasman: ’In die verhalen voelden wij ons met ‘groom’ verbonden. Want voor haar stond vast dat er in het hiernamaals verder niets meer zou zijn. Grooms verhaal is nu teneinde. Daarom eindigt onze rol in haar verhaal dat we altijd weer kunnen herlezen.’

Ook de voormalige boekenhandelaar/uitgever Ad Heinen sprak met genegenheid, emotioneel over zijn buurvrouw, die, toen zij ouder was geworden, velen ‘hulptroepen’ om haar heen had geschaard. Heinen onthulde dat hij tien jaar geleden ook al een afscheidsrede had gehouden. Op dat moment sprak Cri Stellweg: ’Gib mir noch eine kleine Weile Zeit, ich will die Dinge so wie keine lieben. Heinen: ‘We weten nu wat liefde voor jou en ons betekent en dat je met ‘Dinge’ mensen hebt bedoeld. Voor ons was je een soort ijkpunt in ons leven.’

Een van de oprichters van D’66 -Sjef Imkamp- memoreerde over’ deze vrouw met dat broze lijf, dat zij als een standwerker D’66 heeft verdedigd. Voor zichzelf eiste zij -in haar laatste dagen - nog een restzetel op.'

Schoonzoon Huib van Leusden, sprak over Cri, die voor hem een moeder is geworden en leidde de samenkomst. In zijn IN memoriam plaatste hij zijn positie in haar levensloop als een leven dat bergen en dalen heeft gekend. Na de Volkskrant en D’66 volgde Frankrijk, de meest stabiele tijd van haar leven.
Na die buitenlandperiode keerde zij terug, omdat ze de actualiteit van Nederland miste. ‘Deze vrouw, die niet mijn moeder was, is voor mij een moeder geworden. Zij heeft voor haar kinderen iets onvergetelijks opgebouwd,’ aldus Huib van Leusden.

De uitgeefster van vijf van haar boeken en een luisterboek, Eva Cossee, ging in op de zakelijke gesprekken waarover Cri steeds zelf de regie in handen nam. Cossee las een fragment voor uit ‘Iedereen is tegenwoordig jonger dan ik’, waarin de gedenkwaardige zin staat, die ook op het bidprentje voorkomt: ‘Het is voor mijzelf volstrekt onbegrijpelijk dat ik er niet meer zal zijn’.

Dochter Jakomijn Schampers-Kersten was nog het meest kritisch over haar moeder. Ze kwam als jongste dochter in een gezin terecht, waar alles al geregeld was. ‘Aanvankelijk waren we er voor haar, later kwam het meer tot gesprekken,’ aldus Jakomijn die soms nerveus lacht om welke anekdoten ze wel en welke ze niet zal vertellen, zoals die over moeders huiskamer, die verdeeld werd door een scheidingswand, het ene deel voor de herinneringen en het andere voor haar spullen.’

Na afloop van de herdenking werd de eenvoudig vurenhouten kist met Cri Stellweg, die bedekt was met witte, gele en rode boeketten en bloemenslingers, door haar kleinkinderen weggedragen. Later die middag, na de condoléance, volgde in familiekring de ter aarde bestelling.

Cri Stellweg overleden/ den bosch, 26 november 2006.

Zondagmiddag - 26 november 2006- kort na het middaguur is de schrijfster Cri Stellweg op 84-jarige leeftijd overleden. Ze was 'op', zegt haar dochter Scarlett, die aangeeft dat je tegenwoordig ook mag zeggen dat iemand door ouderdom is overleden.
Stellweg stond met name de laatste jaren bekend als een persoonlijkheid die aandacht vroeg en discussies opriep voor en over de ouderdom.

Haar laatste uitgave – al weer vier jaar geleden verschenen - was ‘Ontbijten doe je in je eentje’. Het beschrijft met zelfkritiek en op ironische wijze het vertrek [16 jaar geleden] van haar toenmalige man. Ook met de titels ‘Een graf van letters’ [1996], dat over de dood van haar man Fred en evenzo over de realiteit van het leven gaat en ‘Iedereen is tegenwoordig jonger dan ik’ [1998] geeft zij nog eens aan met welke vraagstukken zij als oudere bezig was. Haar eerste boek, dat velen roerden, was ‘Deze aarde verlaten’[1975]], dat het –zeker in die tijd -precaire aspect stervensbegeleiding raakt en nog wel van haar eigen broer.

In haar beginjaren was Stellweg als journalist verbonden aan de Arnhemse Courant en gedurende 25 jaar [tot 1987] stond zij met haar columns voor de Volkskrant bekend als Saartje Burgerhart. Ook aan de bladen van de GDP, de Kampioen, het Vrije Volk en later de Avenue gaf zij geregeld haar bijdrage.
Het zou niemand verbazen als zij die laatste vier jaar nog met een nieuwe uitgave bezig was, want -zoals ze in een interview zei- ‘… een schreeuwende behoefte te hebben om mijn emoties te uiten. ‘En … ‘die zitten er verkapt nog veel in mij.’

Voor Cri Stellweg, die haar laatste levensjaren doorbracht in een hofje in de Bossche binnenstad, wordt aanstaande zaterdag 2 december 2006 in kasteel Maurick een herdenkingsdienst, met aansluitend de condoléance, gehouden. Daarna wordt Cri Stellweg, die in 1922 in Nijmegen werd geboren, in besloten familiekring begraven. -/ © paul kriele, www.bastion-oranje.nl

-------------------------------

Maandagavond had het Literair Café, dat gehouden werd in de Openbare Bibliotheek de journalist Joris Luyendijk, Arjan Visser en Victor Vroomkoning te gast. Daarbij verzorgde het Saz-ensemble van de Muzerije olv Dilaver Göktas de muzikale intermezzo's.

Arjan Visser staat bekend als de schrijver in Trouw [om de 2 weken] van de rubriek 'De tien geboden'.
-Arjan vertelde over zijn jeugd in de gereformeerde gemeente Werkendam en hoe hij er af en toe naar terugverlangt om weer gereformeerd te zijn. Even twijfelde hij om op André Rouvoet te stemmen, maar ja ..'dan zou alles weer zo in orde zijn..'.. Arjan wees daarbij op Rouvoets kapsel : 'Oh die haren van hem'. Daarbij wreef Arjan Visser over zijn eigen kale schedel. Visser lokte een enkele vraag uit het publiek uit. www.arjan-visser.nl

Victor Vroomkoning - zoon van een bakker uit Boxtel - las prachtig voor uit zijn -soms ironische en ook erotische- gedichten. De zaal viel er stil van. De titel van zijn bundel 'Stapelen' verwijst oa naar het kasteel Stapelen in Boxtel. Vroomkoning is tegenwoordig stadsdichter van Nijmegen. Hij ontving onlangs de Karel de Grote-prijs.
Visser en Vroomkoning zijn beide genomineerd voor de Brabantse prijs der Letteren, binnenkort kan het publiek zijn stem uitbrengen.

In de pauze lieten de auterus hun werken signeren. Na de pauze trad Joris Luyendijk voor het voetlicht. Joris werd geïnterviewd door Lidia Dijkhuizen, politicologe die een studie deed over het Midden-Oosten. Lidia werkt bij de Atheneum boekhandel Amsterdam en
Paul Bijl uit Den Bosch, studie Nederlands en literatuurwetenschap, werkt aan een proefschrift over vroege fotografie en onze herinnering daaraan en over zijn werk voor zijn boek 'Het zijn net mensen'. En over hoe zijn collega's daar soms op reageerden.

Luyendijk vertelde ook over zijn volgend project, nl. over hoe de televisie en de pers het beeld van het buitenland bepaalt door soms wel heel makkelijk te kiezen uit vooraf geselecteerd aanbod.